Thái Lan đang cân nhắc triển khai một trong những chương trình hỗ trợ xe điện quy mô lớn nhất từ trước đến nay nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng và vực dậy ngành công nghiệp ô tô trong nước. Với ngân sách dự kiến 24 tỷ baht (714 triệu USD), kế hoạch này hướng đến việc thay thế tới 80.000 phương tiện cũ bằng xe điện, đồng thời có thể được mở rộng để áp dụng cho nhiều nhóm phương tiện hơn thay vì chỉ giới hạn ở lĩnh vực vận tải thương mại.
Động thái mới diễn ra trong bối cảnh ngành ô tô Thái Lan, trung tâm sản xuất xe lớn nhất Đông Nam Á, đang trải qua giai đoạn khó khăn. Chính phủ kỳ vọng chương trình sẽ vừa thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng, vừa tạo động lực mới cho ngành sản xuất xe điện nội địa, vốn đã thu hút hàng tỷ USD vốn đầu tư trong những năm gần đây.
Thái Lan cân nhắc chi 24 tỷ baht để thay thế 80.000 xe cũ bằng xe điện
Theo Reuters, Chính phủ Thái Lan đang xem xét kế hoạch trị giá 24 tỷ baht (714 triệu USD) nhằm hỗ trợ thay thế khoảng 80.000 phương tiện cũ bằng các mẫu xe điện mới. Đây được xem là một phần trong chiến lược chuyển đổi năng lượng, đồng thời góp phần kích thích ngành công nghiệp ô tô vốn đang chịu nhiều áp lực do nhu cầu tiêu dùng suy yếu.
Đề xuất ban đầu đã được trình lên một ủy ban của Chính phủ vào tháng 6, trong đó tập trung vào việc thay thế các phương tiện vận tải thương mại đã cũ bằng các mẫu xe điện tương đương. Những đối tượng được ưu tiên bao gồm taxi, xe ôm, xe tuk - tuk, xe buýt và xe tải. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Thái Lan Siripong Angkasakulkiat, Chính phủ hiện đang đánh giá khả năng mở rộng phạm vi hỗ trợ thay vì chỉ giới hạn trong lĩnh vực vận tải.
Ông cho biết cơ quan chức năng đang xem xét liệu chương trình có nên áp dụng cho tất cả các loại phương tiện hay không, qua đó giúp nhiều nhóm người tiêu dùng tiếp cận xe điện dễ dàng hơn. Việc mở rộng chương trình được thúc đẩy sau khi Tòa án Hiến pháp Thái Lan đầu tháng này ra phán quyết xác nhận tính hợp pháp của kế hoạch vay khẩn cấp trị giá 400 tỷ baht (11,9 tỷ USD) của Chính phủ.
Trước đó, Nội các đã phê duyệt gói vay này vào tháng 5, song kế hoạch đã vấp phải sự phản đối của các nghị sĩ đối lập khoảng hai tuần sau đó. Phán quyết của tòa án đã mở đường cho Chính phủ triển khai thêm các chương trình hỗ trợ kinh tế, trong đó có kế hoạch phát triển xe điện.
Theo ông Siripong, Bộ Giao thông Vận tải đã trình đề xuất lên một ủy ban do Bộ Tài chính chủ trì. Hình thức hỗ trợ dành cho người mua xe điện hiện vẫn đang được thảo luận và có thể bao gồm trợ cấp trực tiếp, các khoản vay lãi suất thấp hoặc ưu đãi thuế dành cho những phương tiện đủ điều kiện thay thế theo quy định về niên hạn sử dụng.
Ủy ban này sẽ chịu trách nhiệm phê duyệt các dự án cũng như giám sát việc phân bổ nguồn vốn trong khuôn khổ kế hoạch vay, đồng thời đảm bảo các khoản hỗ trợ phục vụ cả mục tiêu kích thích kinh tế lẫn quá trình chuyển đổi năng lượng. Kế hoạch được đưa ra trong bối cảnh ngành ô tô Thái Lan đang đối mặt với nhiều khó khăn.
Quốc gia này từ lâu được xem là trung tâm sản xuất ô tô lớn nhất Đông Nam Á, nhưng doanh số bán xe trong nước đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 15 năm vào năm 2024. Nguyên nhân chủ yếu đến từ mức nợ hộ gia đình cao cùng việc các tổ chức tín dụng siết chặt điều kiện cho vay, khiến nhu cầu mua xe mới suy giảm đáng kể.
Trong đó, phân khúc xe bán tải vốn là trụ cột của ngành ô tô Thái Lan, chịu tác động rõ rệt. Theo số liệu của Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, trong năm 2025, thị trường nội địa tiêu thụ 621.166 ô tô, trong đó có 120.301 xe điện chở khách. Cùng năm, khoảng 1,7 triệu xe máy cũng được bán ra trên toàn quốc.
Ưu tiên xe điện sản xuất trong nước, hỗ trợ taxi và xe bán tải chuyển đổi
Trong nhiều năm qua, các chính phủ Thái Lan liên tục triển khai các chính sách ưu đãi về thuế và hỗ trợ đầu tư. Điều đó nhằm thu hút các hãng xe điện quốc tế xây dựng nhà máy sản xuất trong nước. Nhờ những chính sách này, Thái Lan đã thu hút hơn 4 tỷ USD vốn đầu tư vào lĩnh vực xe điện.
Nhiều tập đoàn lớn của Trung Quốc như BYD và Great Wall Motor đã lựa chọn quốc gia này làm cứ điểm sản xuất trong khu vực. Tuy nhiên, các chính sách ưu đãi hiện hành sẽ kết thúc vào năm 2027. Đại diện ngành công nghiệp ô tô cảnh báo nếu không có các chương trình hỗ trợ tiếp theo, ngành xe điện của Thái Lan có thể đối mặt với nguy cơ suy giảm mạnh sau khi các ưu đãi hiện tại hết hiệu lực.
Ông Surapong Paisitpattanapong, người phát ngôn Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô thuộc Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, cho rằng bất kỳ chương trình hỗ trợ mới nào cũng nên ưu tiên các mẫu xe điện được sản xuất trong nước và sử dụng tỷ lệ lớn linh kiện nội địa. Theo ông, việc thúc đẩy sản xuất xe điện nội địa sẽ tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người lao động.
Từ đó mở rộng nguồn thu ngân sách và mang lại lợi ích đồng thời cho doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng như Chính phủ. Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ Hiệp hội Xe điện Thái Lan. Ông Siamnat Panassorn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xe điện Thái Lan, cho rằng chương trình đổi xe cũ lấy xe mới nên chỉ áp dụng cho các mẫu xe được sản xuất trong nước.
Ông nhấn mạnh hiệp hội mong muốn thúc đẩy mạnh hơn việc sử dụng xe máy điện và xe buýt điện. Đây là những phương tiện hiện được đánh giá là có lượng phát thải lớn và có thể mang lại hiệu quả đáng kể nếu chuyển sang sử dụng động cơ điện. Theo Thứ trưởng Siripong Angkasakulkiat, mục tiêu của chương trình là khuyến khích việc sử dụng xe điện trên mọi lĩnh vực.
Đồng thời giúp cộng đồng được hưởng lợi từ công nghệ sạch hơn và an toàn hơn. Ông cũng cho biết Chính phủ dự kiến sẽ hoàn thiện các chi tiết của chương trình trong khoảng một tháng tới và nhiều khả năng sẽ có những quyết định cụ thể ngay trong năm nay.
Một trong những nhóm được ưu tiên đầu tiên là các tài xế taxi có phương tiện hết niên hạn sử dụng 10 năm vào năm tới. Theo phương án đang được nghiên cứu, Chính phủ sẽ hỗ trợ tài chính để người lái xe chuyển sang sử dụng taxi điện. Mức hỗ trợ có thể giúp giảm khoản trả góp hằng ngày xuống còn khoảng 500 baht (15 USD), thay vì khoảng 700 baht như hiện nay, trong thời hạn 5 năm.
Đối với các loại phương tiện khác như xe buýt nhỏ, xe tải nhỏ, xe buýt cỡ lớn, xe tuk - tuk và xe vận tải hạng nặng, hình thức hỗ trợ sẽ được thiết kế riêng tùy theo từng nhóm đối tượng. Bên cạnh đó, Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas cũng cho biết chương trình sẽ hỗ trợ việc mua mới và thay thế xe bán tải bằng các mẫu xe điện.
Chương trình cũng khuyến khích chuyển sang những dòng xe có khả năng sử dụng nhiên liệu sinh học B20 thông qua các khoản vay ưu đãi và trợ cấp. Xe bán tải hiện giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền công nghiệp ô tô Thái Lan. Phân khúc này chiếm hơn 60% tổng sản lượng xe của cả nước.
Đây cũng là nền tảng của mạng lưới rộng lớn các doanh nghiệp cung ứng linh kiện, hoạt động sản xuất phụ tùng và hàng trăm nghìn việc làm trong ngành công nghiệp chế tạo. Nếu được triển khai đúng kế hoạch, chương trình hỗ trợ 24 tỷ baht không chỉ góp phần đẩy nhanh quá trình điện hóa giao thông tại Thái Lan mà còn được kỳ vọng tạo động lực mới cho ngành sản xuất ô tô trong nước, giúp duy trì vị thế trung tâm sản xuất ô tô lớn nhất Đông Nam Á trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gia tăng.
*Nguồn: Reuters
