Năm 2016, một doanh nghiệp Hàn Quốc bỏ khoảng 454 tỷ won, tương đương gần 400 triệu USD khi đó, để thâu tóm Landmark72 – tòa nhà có vốn đầu tư hơn 1 tỷ USD và cao nhất Việt Nam lúc bấy giờ. AON Holdings thậm chí vượt qua những tên tuổi như Goldman Sachs trong cuộc đua giành lấy biểu tượng cao 72 tầng giữa Hà Nội.
Thương vụ cỡ này thường khiến người ta nghĩ tới một tập đoàn lớn với website chuyên nghiệp và một vị chủ tịch thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Nhưng cho đến tận ngày nay, nếu tìm kiếm AON Holdings hoặc cái tên hiện nay là AON BGN trên Internet, kết quả lại là không có website doanh nghiệp chính thức, không hề có logo tập đoàn, không có hình ảnh về ban lãnh đạo. Ngay cả dữ liệu doanh nghiệp Hàn Quốc hiện nay cũng chỉ ghi nhận AON BGN là một công ty trách nhiệm hữu hạn hoạt động trong lĩnh vực hỗ trợ tài chính.
Vì sự kín tiếng này, nhiều tờ báo thậm chí nhầm lẫn AON BGN với Aon plc - một tập đoàn bảo hiểm có trụ sở chính ở London.
Người đứng sau AON BGN là Kang Sun-il, một doanh nhân Hàn Quốc mà ngay chính báo chí nước này từ hơn 15 năm trước đã mô tả là một nhân vật rất kín tiếng trong giới tài chính Hàn Quốc, đặc biệt ở mảng các tổ chức tín dụng quy mô nhỏ.
Người đàn ông 'vô hình' chuyên đi mua tài sản xấu rồi phục hồi và bán
Năm 2010, tờ The Bell của Hàn Quốc đã dành riêng một bài viết về ông Kang Sun-il, hé lộ một trong số rất ít thông tin cá nhân được công khai là việc ông từng tham gia một chương trình dành cho giới lãnh đạo tại Đại học Sogang.
Con đường của Kang Sun-il không bắt đầu từ ngân hàng hay bất động sản. Sau khi tốt nghiệp đại học, Kang từng điều hành Turbo Engineering, một doanh nghiệp khuôn mẫu quy mô nhỏ. Sau đó ông bước vào lĩnh vực tái cấu trúc doanh nghiệp và trở thành chủ của Win&Win21, tiền thân quan trọng của hệ thống AON sau này.
Đây là giai đoạn Hàn Quốc vừa trải qua cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Một lượng lớn doanh nghiệp rơi vào tình trạng phá sản hoặc cần tái cấu trúc, tạo ra một thị trường mới cho các công ty chuyên mua nợ xấu và đầu tư vào doanh nghiệp gặp khó khăn. Và Win&Win21 hoạt động trong lĩnh vực này.
Thay vì xây nhà máy mới hay phát triển một sản phẩm tiêu dùng, công việc của Kang là tìm những tài sản đang có vấn đề, mua chúng khi giá trị suy giảm rồi tìm cách thu hồi giá trị sau quá trình tái cấu trúc.
Một trong những trường hợp được báo chí Hàn Quốc nhắc tới là Morning Glory, hãng văn phòng phẩm từng rơi vào khủng hoảng sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Win&Win21 mua và chứng khoán hóa một phần nợ xấu của doanh nghiệp. Khi Morning Glory phục hồi khoảng năm 2005, những khoản đầu tư đó được bán lại và được cho là mang về khoản lợi nhuận đáng kể.
Những thương vụ như vậy dần tạo nên "DNA" kinh doanh của Kang Sun-il.
Một ngân hàng nhỏ trở thành chiếc đòn bẩy
Bước ngoặt lớn đến cuối năm 2001. Kang mua một doanh nghiệp sản xuất mang tên Sampo Manufacturing, sau đó đổi tên thành SNG21. Thông qua SNG21 cùng hệ thống công ty tái cấu trúc, ông tiếp tục mua 100% Hanshin Mutual Credit Cooperative, tổ chức sau này trở thành Hanshin Savings Bank.
Việc sở hữu một tổ chức tài chính đưa quy mô hoạt động của Kang sang một cấp độ khác.
Theo The Bell, trong khoảng bốn năm trước 2010, Hanshin Savings Bank tạo ra khoảng 250 tỷ won lợi nhuận ròng. Hơn một nửa số lợi nhuận này được một nguồn trong ngành cho rằng đến từ những khoản nợ xấu được chứng khoán hóa từ đầu những năm 2000 rồi tăng giá trị khi doanh nghiệp phục hồi. Tài sản của Hanshin từ khoảng 300 tỷ won tăng lên khoảng 1.200 tỷ won.
The Bell mô tả Kang có tài sản khoảng 500 tỷ won, trong khi AON Holdings có tổng tài sản khoảng 399,2 tỷ won vào cuối năm trước. Từ một công ty tái cấu trúc nhỏ, hệ thống của Kang khi ấy đã phát triển thành mạng lưới gồm 9 doanh nghiệp.
Cũng trong thời kỳ đó, Kang bắt đầu áp dụng kỹ thuật tương tự vào bất động sản.
AON từng sở hữu thông qua cấu trúc chứng khoán hóa tòa nhà cũ của Hana Securities tại Yeouido và trụ sở KTB Network tại Gangnam. Thay vì bỏ toàn bộ tiền mặt để mua tài sản, các thương vụ được chia thành nhiều lớp vốn với khoản vay ưu tiên, khoản vay trung gian và phần vốn rủi ro hơn do Hanshin Savings Bank tham gia.
Một thập kỷ sau, Kang thực hiện một thương vụ có cấu trúc như vậy tại Hà Nội.
Bán ngân hàng và xuất hiện tại Việt Nam
Năm 2015, một thay đổi lớn diễn ra. AON quyết định bán toàn bộ Hanshin Savings Bank. Yuanta Financial Holdings cho biết hội đồng quản trị Yuanta Bank đã phê duyệt thương vụ mua 100% Hanshin Savings Bank với giá 135,1 tỷ won từ AON Holdings. Giao dịch được hoàn thành vào tháng 4/2016.
Trong khoảng thời gian AON rút khỏi ngân hàng tiết kiệm, Kang Sun-il xuất hiện ở Landmark72.
Cuối năm 2015, các chủ nợ của Keangnam Enterprises tổ chức bán các khoản nợ gắn với dự án Landmark72. Cuộc đấu có những cái tên lớn như Goldman Sachs và Hana Financial Investment với sự theo đuổi khá sát sao. AON đưa ra mức khoảng 450-454 tỷ won, cao hơn các đối thủ và trở thành người chiến thắng.
Keangnam Vina - pháp nhân Việt Nam đầu tư tổ hợp Keangnam Hanoi Landmark Tower, nay là Landmark72 - đã đổi tên thành AON Vina.
Nhưng AON không bỏ ra toàn bộ hơn 450 tỷ won bằng vốn tự có. Tháng 4/2016, Mirae Asset Securities quyết định cung cấp cho AON 400 tỷ won, gồm 300 tỷ won khoản vay ưu tiên và 100 tỷ won trái phiếu chuyển đổi để thực hiện thương vụ. Phía AON BGN tham gia với khoảng 100 tỷ won vốn của nhà đầu tư chiến lược.
Đây gần như là phiên bản lớn hơn rất nhiều những gì Kang từng làm ở Hàn Quốc: tìm một tài sản gặp khó khăn và dùng đòn bẩy tài chính rất lớn để thâu tóm.
Gần một thập kỷ sau khi mua Landmark72, AON lại áp dụng công thức bán. Tháng 8/2024, báo chí tài chính Hàn Quốc dẫn nguồn giới ngân hàng đầu tư cho biết AON đã bắt đầu tiếp xúc các nhà đầu tư để bán toàn bộ phần vốn tại Landmark72, với mức giá kỳ vọng từ 1.000 tỷ won trở lên, tương đương khoảng 750 triệu USD thời điểm đó. Nếu đạt được mức giá này, định giá của tòa nhà sẽ cao hơn hơn gấp đôi mức 454 tỷ won mà AON bỏ ra để thâu tóm tài sản năm 2016. Một số quỹ bất động sản và hạ tầng lớn được cho là đã xem xét thương vụ.
Đến nay, chưa có thông báo công khai nào cho thấy thương vụ bán Landmark72 đã hoàn tất hoặc một người mua mới đã xuất hiện.
Sự “vô hình” chủ yếu nằm ở tầng công ty mẹ Hàn Quốc. Còn dưới chân Landmark72, AON Vina lại là một cỗ máy vận hành hàng trăm lao động, sở hữu khách sạn InterContinental 359 phòng, gần 380 căn hộ dịch vụ cùng hơn 130.000 m² văn phòng và thương mại có thể cho thuê.
Trên các trang tuyển dụng, AON Vina giới thiệu là doanh nghiệp có số lượng nhân sự trong khoảng 500 - 1.000 người.
