Bắt đầu từ điều người dân cần
Ngày 5/11, Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng phối hợp UBND xã Trà Liên tổ chức tập huấn cho 31 tuyên truyền viên pháp luật và 42 hòa giải viên thuộc 6 tổ hòa giải trên địa bàn.
Nội dung tập huấn tập trung vào cách giải thích pháp luật dễ hiểu, xử lý mâu thuẫn trong cộng đồng và xây dựng mô hình cấp xã điển hình về hòa giải ở cơ sở. Trong đó, hiệu quả hòa giải cần được đánh giá thực chất, tránh chạy theo thành tích.
Báo cáo viên Nguyễn Thị Dung hướng dẫn kỹ năng truyền đạt pháp luật dễ hiểu, gần gũi với người dân.
Hướng dẫn kỹ năng tuyên truyền pháp luật, bà Nguyễn Thị Dung, báo cáo viên Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng, nhấn mạnh việc chuẩn bị nội dung phù hợp với người nghe. Trước mỗi buổi tuyên truyền, người truyền đạt cần xác định rõ nói chuyện gì, nói với ai và lựa chọn hình thức nào.
Với người làm công việc đưa pháp luật đến khu dân cư, việc chuẩn bị bắt đầu từ những câu hỏi cụ thể: nói chuyện gì, nói với ai, người nghe đang cần giải đáp điều gì? Nắm được những điều đó mới có thể chọn nội dung và cách truyền đạt phù hợp.
Bà Dung lưu ý cùng một quy định nhưng mỗi nhóm người nghe có mối quan tâm khác nhau. Nội dung phải chính xác, còn lời giải thích cần gần gũi, gắn với những việc họ thường gặp. Những thuật ngữ khó cần được làm rõ, tránh để người dân nghe xong vẫn không biết áp dụng vào trường hợp của mình.
Buổi tập huấn trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng tuyên truyền và hòa giải cho đội ngũ làm công tác pháp luật ở cơ sở.
Trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, thay vì trình bày dàn trải, người tuyên truyền cần chọn vấn đề sát với nhu cầu tại địa phương. Từ chuyện kết hôn đến quan hệ vợ chồng, trách nhiệm giữa cha mẹ và con, mỗi nội dung đều cần có dẫn chứng dễ hiểu và thời gian để người nghe nêu thắc mắc.
Phần giải đáp cũng giúp người truyền đạt nhận ra điều mình nói đã rõ hay chưa. Có khi vướng mắc nằm ngay trong câu chuyện người dân vừa kể, đòi hỏi phải dừng lại giải thích kỹ hơn trước khi chuyển sang nội dung khác.
Bởi vậy, buổi tuyên truyền cần có sự tương tác. Câu hỏi gợi mở, tình huống quen thuộc và cách dẫn dắt từ đơn giản đến phức tạp giúp người nghe dễ theo dõi. Khi câu chuyện đi xa chủ đề hoặc người nghe chưa tập trung, người nói cần linh hoạt điều chỉnh.
Với người có việc riêng cần tư vấn, điều đầu tiên vẫn là nghe cho rõ. Người tư vấn cần tìm hiểu sự việc, đề nghị cung cấp giấy tờ liên quan và kiểm tra căn cứ trước khi hướng dẫn. Lời giải thích phải giúp người dân hiểu hướng xử lý để có cơ sở lựa chọn cách làm phù hợp.
Hòa giải thành phải từ sự tự nguyện
Nếu tuyên truyền giúp người dân hiểu luật thì hòa giải là lúc người làm công tác cơ sở vận dụng kiến thức ấy vào những mâu thuẫn cụ thể. Khi các bên còn căng thẳng, việc giải thích đúng cần đi cùng cách nói và thời điểm phù hợp.
Báo cáo viên Đoàn Văn Tri trình bày cách vận dụng pháp luật trong những tình huống hòa giải thường gặp.
Báo cáo viên Đoàn Văn Tri nhấn mạnh trước khi vận động, hòa giải viên phải nghe các bên trình bày, tìm hiểu thông tin để xác định mâu thuẫn. Muốn giúp người khác bình tĩnh, người đứng ra hòa giải cũng cần kiềm chế cảm xúc, giữ thái độ khách quan và tạo được niềm tin.
Mỗi bên có cách nhìn, lý lẽ riêng. Việc lắng nghe giúp hòa giải viên hiểu nguyên nhân bất đồng, lựa chọn cách trao đổi phù hợp, tránh vội đưa ra lời khuyên khi chưa nắm rõ câu chuyện.
Hòa giải viên cũng cần nhận diện những vụ việc nằm ngoài phạm vi hòa giải để hướng dẫn người dân đến cơ quan có thẩm quyền.
Từ việc xử lý từng mâu thuẫn, ông Trần Thế Cẩm, Phó chủ tịch Thường trực Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng, đặt ra yêu cầu đánh giá thực chất khi xây dựng mô hình cấp xã điển hình về hòa giải ở cơ sở.
Ông Trần Thế Cẩm, Phó chủ tịch Thường trực Hội Luật gia Tp.Đà Nẵng, hướng dẫn xây dựng mô hình cấp xã điển hình về hòa giải ở cơ sở.
Tỷ lệ hòa giải thành là một nội dung đánh giá, nhưng phía sau con số ấy còn là sự tự nguyện của các bên, tính đúng pháp luật và khả năng thực hiện thỏa thuận. Quyền, lợi ích hợp pháp của người dân phải được tôn trọng trong suốt quá trình hòa giải.
Để hỗ trợ đúng việc các tổ đang cần, địa phương phải nắm được những tranh chấp thường phát sinh, kỹ năng hòa giải viên còn thiếu và khó khăn họ gặp khi xử lý vụ việc. Từ đó, việc bồi dưỡng mới sát với công việc hằng ngày.
Kinh nghiệm vận động, sự am hiểu khu dân cư của hòa giải viên cần được kết hợp với hỗ trợ chuyên môn từ Hội Luật gia. Với vụ việc phức tạp, có thể huy động người có chuyên môn hỗ trợ khi có yêu cầu và phù hợp quy định.
Việc trao đổi nghiệp vụ qua các nhóm mạng xã hội cũng cần giữ kín thông tin riêng tư. Câu chuyện của một gia đình, nội dung tranh chấp giữa các bên không được công khai lên những kênh này.
