Không lãng phí tiền bạc là một thói quen tốt. Thế nhưng giữa tiết kiệm và cố tận dụng mọi thứ đến cùng lại có một ranh giới rất rõ. Có những việc giúp chúng ta bớt được vài nghìn, vài chục nghìn trước mắt nhưng đổi lại là thực phẩm kém an toàn, đồ dùng xuống cấp hoặc những rủi ro hoàn toàn không đáng có. Bởi vậy, trong nhà tôi có một nguyên tắc khá đơn giản. Quần áo cũ vẫn mặc tốt thì tiếp tục mặc, đồ dùng còn an toàn thì chưa cần thay, nhưng 6 kiểu tiết kiệm dưới đây thì không nên cố.
1. Dầu đã chiên đi chiên lại nhiều lần vẫn tiếc không đổ
Sau khi chiên đồ ăn, nhìn lượng dầu còn khá nhiều trong chảo, không ít người thấy đổ đi rất phí nên lọc lại rồi tiếp tục sử dụng cho những lần sau. Vấn đề là mỗi lần dầu chịu nhiệt độ cao, đặc biệt khi được đun nóng trong thời gian dài hoặc lặp đi lặp lại, chất lượng dầu sẽ tiếp tục suy giảm. Quá trình oxy hóa và phân hủy có thể tạo ra nhiều sản phẩm không mong muốn. Dầu càng sẫm màu, đặc quánh, có mùi lạ hoặc bốc khói bất thường càng không nên cố tận dụng. Điều này không có nghĩa dầu vừa dùng một lần bắt buộc phải đổ ngay trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, thay vì liên tục giữ dầu cũ để chiên đi chiên lại, tốt hơn hết hãy tính lượng dầu vừa đủ ngay từ đầu và hạn chế tái sử dụng nhiều lần.
2. Hoa quả đã mốc, thối một góc thì cắt bỏ rồi ăn tiếp
Một quả táo, quả lê hay quả đào mới hỏng một góc rất dễ khiến chúng ta tiếc. Phần còn lại trông vẫn đẹp nên nhiều người chỉ cắt bỏ chỗ hỏng rồi tiếp tục ăn. Cách xử lý này không phải lúc nào cũng an toàn. Với những loại rau quả mềm, nhiều nước, nấm mốc có thể phát triển bên dưới bề mặt mà mắt thường chưa nhìn thấy hết. Vì vậy, thực phẩm mềm đã mốc rõ ràng thường nên bỏ toàn bộ thay vì chỉ khoét phần nhìn thấy. Một số rau củ quả cứng có thể được xử lý khác trong những trường hợp nhất định, nhưng nếu thực phẩm đã mềm nhũn, chảy nước, có mùi lạ hoặc mốc lan rộng thì đừng tiếc. Một quả hoa quả không đáng để đánh đổi bằng một lần đau bụng hay ngộ độc thực phẩm.
3. Gia vị và thực phẩm đã quá hạn vẫn cố dùng cho hết
Một chai nước sốt còn nửa chai, gói gia vị gần như nguyên vẹn hay món đồ khô mua đắt tiền rất dễ khiến mọi người chần chừ khi nhìn thấy ngày trên bao bì đã qua. Trước tiên cần hiểu rằng không phải mọi loại ngày tháng trên nhãn thực phẩm đều mang cùng một ý nghĩa. Có mốc liên quan tới chất lượng tốt nhất, cũng có những sản phẩm cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn bảo quản và thời hạn sử dụng. Vì vậy không nên áp dụng một nguyên tắc rằng cứ qua ngày in trên bao bì là độc, nhưng cũng tuyệt đối không nên mặc định rằng ngửi thấy bình thường thì ăn được. Đặc biệt với sản phẩm đã mở nắp, thực phẩm cần bảo quản lạnh hoặc có dấu hiệu phồng bao bì, mốc, chảy nước, đổi màu, mùi vị bất thường, vài chục nghìn còn lại không đáng để cố ăn cho hết.
4. Thức ăn để quá lâu vẫn cố hâm thật nóng để ăn tiếp
Đây có lẽ là kiểu tiết kiệm quen thuộc nhất trong nhiều gia đình. Một đĩa thức ăn thừa chưa ăn hết, bỏ thì tiếc nên tiếp tục để lại. Hôm sau chưa ăn hết lại hâm tiếp, thậm chí món ăn trải qua nhiều lần lấy ra rồi cất vào. Hâm nóng không phải chiếc nút đặt lại thực phẩm về trạng thái an toàn ban đầu. Nếu thức ăn đã được để ở nhiệt độ không phù hợp quá lâu, vi sinh vật có thể phát triển và một số độc tố do chúng tạo ra không nhất thiết được loại bỏ chỉ bằng việc hâm nóng thông thường. Muốn tiết kiệm thực phẩm, cách tốt hơn là nấu lượng vừa đủ. Nếu còn thừa, hãy làm nguội và bảo quản đúng cách trong thời gian phù hợp, đồng thời chỉ lấy lượng cần ăn ra hâm thay vì liên tục làm nóng rồi cất lại cả món.
5. Túi nilon dùng một lần cứ giữ lại để đựng thực phẩm
Đi chợ về, rất nhiều gia đình có một túi lớn chuyên chứa những chiếc túi nilon nhỏ với suy nghĩ giữ lại để dùng lần sau. Tái sử dụng túi để đựng rác hoặc những vật dụng phù hợp có thể giúp giảm lãng phí. Nhưng vấn đề xuất hiện khi chiếc túi vốn chỉ dùng một lần, đã bẩn hoặc từng chứa thực phẩm sống lại tiếp tục được dùng để đựng đồ ăn. Túi từng đựng thịt cá sống, đồ ướt, thực phẩm rò rỉ hoặc đã bám bẩn không nên được tận dụng để chứa thực phẩm ăn ngay. Bên cạnh đó, không phải loại túi nhựa nào cũng được thiết kế để tiếp xúc với thức ăn nóng. Tiết kiệm túi là tốt, nhưng hãy tái sử dụng đúng mục đích. Với thực phẩm, nên ưu tiên hộp và túi chuyên dụng, sạch và phù hợp với nhiệt độ của món ăn.
6. Đũa gỗ, đũa tre đã dùng quá lâu vẫn không nỡ thay
Đũa là món đồ có giá không quá cao nhưng lại được sử dụng trực tiếp trong từng bữa ăn. Thế nhưng ở nhiều gia đình, một bộ đũa có thể được dùng hết năm này qua năm khác, đến khi bề mặt đã xỉn màu, xơ ráp, nứt hoặc xuất hiện những chấm mốc vẫn chưa muốn thay vì nghĩ rằng đũa chưa gãy thì vẫn còn dùng được. Với đũa gỗ và đũa tre, điều cần nhìn không phải là đã sử dụng được bao nhiêu tháng hay bao nhiêu năm mà là tình trạng thực tế. Khi bề mặt còn nguyên vẹn, được rửa sạch và làm khô đúng cách, không có lý do phải vứt chỉ vì đũa đã cũ. Ngược lại, một đôi đũa đã nứt, xơ, mốc hoặc có mùi bất thường sẽ khó làm sạch hơn và cũng không đáng để tiếp tục tận dụng. Một bộ đũa mới không phải khoản chi quá lớn, trong khi đây là vật đưa thức ăn trực tiếp vào miệng mỗi ngày. Vì thế, nếu đũa đã xuống cấp rõ rệt, tiếc tiền để cố dùng thêm mới chính là kiểu tiết kiệm không cần thiết.