Tongtong (23 tuổi) sống tại Trịnh Châu, Hà Nam, Trung Quốc rất thích ăn đồ ngọt và các loại đồ uống có đường, đặc biệt là nước ngọt có ga.
Vào những ngày nắng nóng, Tongtong càng uống nhiều nước ngọt, thậm chí có khi bỏ luôn việc uống nước lọc, cứ khát là lấy nước ngọt có ga ra uống.
Vào buổi chiều xảy ra sự việc, Tongtong như thường lệ mở tủ lạnh lấy nước ngọt có ga để hạ nhiệt sau khi đi nắng về. Thế nhưng, cơn khát vừa qua thì cơn đau liền ập đến. Cơ thể cô bắt đầu phát ra những tín hiệu bất thường.
Toàn thân đổ mồ hôi lạnh ngắt, nhịp tim đập nhanh và các cơn nôn mửa xuất hiện liên tục. Trước khi kịp kêu cứu, Tongtong ngã quỵ xuống sàn nhà, rơi vào trạng thái hôn mê sâu, mất hoàn toàn ý thức.
May mắn là người nhà phát hiện ngay sau đó và gọi xe cấp cứu. Khi đến bệnh viện, Tongtong đã rơi vào nguy kịch.
Ảnh minh họa.
Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ đường huyết của nữ bệnh nhân đã vượt ngưỡng đo của máy, máu bị nhiễm axit nặng. Bác sĩ kết luận cô bị nhiễm toan ceton do bệnh lý tiểu đường tiến triển nặng bùng phát đột ngột.
Lượng đường và axit khổng lồ dồn dập tấn công cùng lúc trong trạng thái cơ thể mất nước nghiêm trọng đã kích hoạt chuỗi sụp đổ của nhiều cơ quan nội tạng. Nghiêm trọng nhất là tình trạng tổn thương thận cấp tính nguy kịch, hay còn gọi là suy thận cấp. Thận của cô gái 23 tuổi đã hoàn toàn bị tê liệt chức năng lọc máu, buộc ê-kíp y tế phải can thiệp máy chạy thận nhân tạo để hỗ trợ lọc độc tố khẩn cấp.
Sau nhiều giờ cấp cứu nghẹt thở, Tongtong đã qua khỏi cơn nguy kịch nhưng rất nhiều tổn thương là không thể phục hồi. Sau khi tỉnh lại, cô vẫn phải đối mặt với máy chạy thận nhân tạo suốt phần đời còn lại.
Bác sĩ chuyên khoa thận học Ye Dong (Hà Nam,Trung Quốc) cảnh báo, nhiều người lầm tưởng việc uống nước ngọt có ga quá mức chỉ gây tăng cân thông thường hay tiểu đường nhưng thực tế đây chính là ngòi nổ phá hủy hệ bài tiết từ nhiều phía. Từ trường hợp của Tongtong, ông bóc tách 4 cách mà việc lạm dụng loại nước "vạn người mê" này tác động tiêu cực tới thận:
-Tấn công trực tiếp nhu mô và mạch máu thận
Khi nạp dồn dập lượng đường lớn, hệ thống lọc bị quá tải hoàn toàn. Đường huyết cao kích hoạt phản ứng viêm nặng, làm bong tróc và hoại tử tế bào biểu mô ống thận. Đồng thời, đường dư thừa làm xơ hóa các vi mạch máu nuôi dưỡng cầu thận, bóp nghẹt dòng máu giàu oxy và trực tiếp dẫn đến hiện tượng suy thận.
-Hàm lượng axit photphoric cao tạo sỏi bóp nghẹt hệ bài tiết
Nước ngọt có ga chứa nồng độ axit photphoric rất cao, chất này làm thay đổi môi trường và thành phần hóa học của nước tiểu. Khi cơ thể mất nước qua mồ hôi vào mùa nóng, nước tiểu bị cô đặc lại. Axit photphoric sẽ lập tức kết tủa với canxi tạo thành các tinh thể sỏi thận, gây tắc nghẽn đường tiết niệu, ứ nước ngược dòng và kích hoạt đợt suy thận cấp.
-Tăng huyết áp làm tăng nguy cơ suy thận
Lượng fructose khổng lồ khi chuyển hóa tại gan sẽ gián tiếp làm tăng sản xuất các chất co mạch và kích thích hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức. Tình trạng này đẩy áp lực dòng máu lên toàn cơ thể tăng vọt. Khi áp lực máu dồn về cầu thận vượt ngưỡng chịu đựng kéo dài, các màng lọc sẽ bị rách, xơ cứng hoàn toàn và mất chức năng thải độc gây suy thận.
-Kích hoạt biến chứng tiểu đường cấp tính phá hủy đa cơ quan
Tiêu thụ lượng lớn đồ ngọt đẩy đường huyết tăng vọt, kích hoạt hội chứng nhiễm toan ceton nguy hiểm. Biến chứng tiểu đường cấp tính này giải phóng lượng axit khổng lồ vào máu, ép phổi phải hoạt động kiệt quệ gây phù phổi, làm hoại tử tuyến tụy và tấn công hệ thần kinh trung ương. Tình trạng nhiễm độc và suy đa tạng này kéo tụt huyết áp, cắt đứt nguồn máu nuôi thận và ép hệ bài tiết sụp đổ hoàn toàn trong cơn suy thận nguy kịch.
Ảnh minh họa.
Ngoài gây tăng cân, tăng nguy cơ mắc tiểu đường và ảnh hưởng đến thận, thường xuyên uống nước ngọt còn dẫn đến nhiều tác hại như:
- Gây ảnh hưởng tới sức khỏe xương
Một số nghiên cứu cho thấy rằng acid photphoric, được tìm thấy trong nhiều loại nước ngọt có ga, có thể cản trở sự hấp thụ canxi, làm xương yếu đi và tăng nguy cơ gãy xương.
Trên thực tế, Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ đã công bố một nghiên cứu vào tháng 9/2014 cho thấy rằng mỗi loại nước ngọt mà những người tham gia tiêu thụ trong ngày làm tăng nguy cơ bị gãy xương hông lên mức đáng lo ngại là 14%.
-Nước ngọt dẫn đến các vấn đề nha khoa
Đường bổ sung và acid trong nước ngọt có thể ăn mòn men răng, lớp ngoài cùng của răng, dẫn đến sâu răng. Nếu bạn uống đồ uống có đường, hãy chủ động vệ sinh răng miệng ngay sau đó là việc làm cần thiết cho sức khỏe răng miệng. Nên dùng ống hút để hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp đồ uống vào răng và súc miệng bằng nước ngay sau đó.
-Tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ
Gan có vai trò chuyển hóa các chất đưa vào cơ thể, trong đó có đường. Uống nước ngọt hàng ngày khiến cơ thể tiêu thụ quá nhiều đường tinh luyện có hàm lượng fructose cao, có thể khiến gan bị quá tải và dẫn đến tích tụ thêm chất béo, dễ dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.
-Làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim
Theo CDC Hoa Kỳ, mặc dù có nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch nhưng uống nước ngọt hàng ngày làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tim do tiêu thụ quá nhiều đường, có thể dẫn đến béo phì, đái tháo đường và tăng huyết áp.
Minh Hoa (t/h)