Phòng tắm hay nhà vệ sinh vốn được xem là khoảng không gian riêng tư, thậm chí là nơi để trút bỏ mệt mỏi sau một ngày làm việc áp lực vứi nhiều người. Thế nhưng, đây cũng là nơi xảy ra không ít tai nạn thương tâm mà nguyên nhân không phải do trượt ngã, mà lại đến từ một phản xạ bản năng ít ai ngờ tới: Gắng sức rặn khi đại tiện.
Sự việc đau lòng xảy ra với anh trai của nhà chiêm tinh nổi tiếng Sasha (Đài Loan, Trung Quốc) là một lời cảnh tỉnh đắt giá. Người đàn ông 54 tuổi này có vẻ ngoài hoàn toàn khở mạnh, sinh hoạt hoàn toàn tự chủ. Thế nhưng vào một buổi sáng sớm gần đây, trong lần đi vệ sinh đầu tiên sau khi ngủ dậy, ông bất ngờ ngã gục và trút hơi thở cuối cùng ngay bên cạnh bồn cầu.
Ảnh minh họa
Gia đình cho biết ông vốn có tiền sử bệnh tim mạch nhẹ, vẫn uống thuốc đều đặn hằng ngày và rất chú ý giữ gìn sức khỏe. Không ai ngờ rằng thói quen nín thở gồng mình khi bị táo bón lại trở thành "ngòi nổ" cướp đi mạng sống của ông chỉ trong vài phút ngắn ngủi.
Thực tế, bản thân bà Sasha cũng từng trải qua giây phút sinh tử tương tự ngay trên bồn cầu vào năm ngoái. Bà nhớ lại cảm giác hãi hùng khi cố gắng rặn mạnh: "Tầm nhìn của tôi bắt đầu mờ đi, tai không nghe thấy gì nữa và đầu óc chóng mặt chao đảo. Tôi nhận ra nếu mình rặn thêm một giây nào nữa, chắc chắn tôi sẽ ngất xỉu tại chỗ". Nhờ kịp thời dừng lại, hít thở sâu và dùng hết sức lực còn lại để gọi người trợ giúp, bà mới may mắn thoát khỏi cửa tử để đến bệnh viện cấp cứu. Tuy nhiên, anh trai bà ở một thành phố khác lại không có cơ hội sửa sai vào lần đại tiện định mệnh ấy.
Câu chuyện sau khi được chia sẻ đã nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng. Nhiều người tỏ ra ngỡ ngàng, thậm chí cho rằng việc rặn đi vệ sinh mà tử vong là điều quá vô lý hoặc hư cấu. Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên môn, Bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng Trần Kiến Lâm (Chen Jianlin) khẳng định đây là hiện tượng y khoa không hề hiếm gặp, hoàn toàn có thể xảy ra với cả những người còn trẻ, khỏe mạnh và chưa từng ghi nhận bệnh nền.
Giải mã hiện tượng nguy hiểm này, Bác sĩ Trần Kiến Lâm (Chen Jianlin) cho biết thói quen nín thở rồi gồng toàn bộ cơ bụng để ép phân ra ngoài chính là "thủ thuật Valsalva" trong y khoa. Khi bạn nín thở và gắng sức rặn, áp lực nội ngực và khoang bụng sẽ tăng vọt lên mức cực đại trong thời gian ngắn. Sự gia tăng áp suất đột ngột này chèn ép chặt các tĩnh mạch lớn, làm cản trở dòng máu chảy ngược về tim. Kết quả là huyết áp tụt dốc không phanh, gây ra tình trạng thiếu máu não cục bộ với các triệu chứng điển hình như hoa mắt, mờ mắt, ù tai và ngất xỉu.
Ảnh minh họa
Thế nhưng, bi kịch thực sự lại xảy ra ở khoảnh khắc bạn ngừng rặn và thả lỏng cơ thể. Lúc này, áp lực khoang ngực đột ngột giải phóng khiến lượng máu bị dồn nén bấy lâu ồ ạt dội ngược trở lại tim. Cú dội ngược này tạo ra một làn sóng tăng vọt huyết áp cực đoan chỉ trong vài giây.
Phân tích sâu hơn về cơ chế này, Bác sĩ tim mạch Hứa Diệu Quân (Xu Yaojun) nhận định, biến động huyết áp dạng "tàu siêu tốc" - tăng giảm thất thường trong khoảng thời gian quá ngắn - chính là yếu tố tàn phá thành mạch dữ dội nhất. Với những người có thành mạch kém dẻo dai hoặc có sẵn mảng xơ vữa, sự co bóp đột ngột này sẽ làm vỡ mạch máu não hoặc gây nhồi máu cơ tim cấp tính, khiến nạn nhân đột tử ngay tại chỗ mà không kịp kêu cứu.
4 kiểu người cẩn cận trọng, không gắng sức khi đại tiện
Trước nguy cơ rình rập trong không gian kín, các chuyên gia y tế đưa ra cảnh báo đặc biệt tới 4 nhóm đối tượng tuyệt đối không được "gồng mình" chiến đấu trên bồn cầu:
- Người mắc bệnh tim mạch và cao huyết áp: Sự biến động huyết áp cực đoan khi rặn dễ dẫn đến rối loạn nhịp tim kịch phát hoặc vỡ mạch máu. Nhóm người này cần tuân thủ uống thuốc đều đặn và chú ý giữ ấm nhà vệ sinh để tránh mạch máu bị co thắt thêm do chênh lệch nhiệt độ.
- Người có bệnh lý về mắt hoặc vừa phẫu thuật mắt: Áp lực nội nhãn tăng vọt khi gồng rặn có thể làm vỡ các mạch máu nhỏ ở võng mạc, gây xuất huyết điểm vàng hoặc làm rách vết mổ mộng mắt, đục thủy tinh thể vừa thực hiện.
- Người bị táo bón mãn tính và ít vận động: Việc ngồi lâu trên bồn cầu và nín thở liên tục tạo gánh nặng cực lớn lên hệ thống tĩnh mạch trĩ và tĩnh mạch sâu. Thay vì cố rặn, hãy đứng dậy đi lại nhẹ nhàng hoặc dùng thuốc làm mềm phân theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Người trẻ có lối sống thiếu lành mạnh: Thói quen thức khuya, lười vận động và ăn thiếu chất xơ khiến độ đàn hồi của mạch máu suy giảm đáng kể. Khi gặp biến động áp suất đột ngột từ việc rặn mạnh, cơ thể người trẻ vẫn có thể bị "sốc" và dẫn tới đột quỵ.
Ảnh minh họa
Để bảo vệ bản thân, khi gặp tình trạng táo bón, bạn tuyệt đối không nên nín thở ép phân ra bằng mọi giá. Việc thay đổi tư thế ngồi kê thêm một chiếc ghế nhỏ dưới chân, bổ sung đủ nước, tăng cường chất xơ và đi lại nhẹ nhàng sẽ giúp kích thích nhu động ruột tự nhiên, loại bỏ nguy cơ đối mặt với những tai biến nguy hiểm ngay trong nhà vệ sinh.
Đặc biệt, dù có thuộc 4 nhóm trên hay không, nếu trong lúc đi vệ sinh, bạn cảm thấy xuất hiện một trong bốn dấu hiệu: Chóng mặt, nhìn mờ, ù tai hoặc điếc thoáng qua, hãy dừng rặn ngay lập tức! Thả lỏng toàn bộ cơ bắp, đặc biệt là cơ vòng hậu môn, và thực hiện hít thở sâu. Hành động nhỏ này có thể giúp điều hòa lại áp suất lồng ngực, đưa máu lên não kịp thời và giúp bạn thoát khỏi lưỡi hái tử thần trong gang tấc.
Nguồn và ảnh: Yahoo News, TOPick