Khi tuổi tác tăng lên, nhiều người bắt đầu quan tâm hơn đến huyết áp, đường huyết và mỡ máu. Những chỉ số này có liên quan mật thiết đến sức khỏe tim mạch, não bộ và nguy cơ nhồi máu não (loại đột quỵ xảy ra do thiếu sự cung cấp máu lên não).
Nhồi máu não không hình thành chỉ trong một ngày mà thường là kết quả của tình trạng mạch máu, thể trạng và lối sống kéo dài. Những người duy trì bốn thói quen dưới đây thường có trạng thái mạch máu não ổn định hơn, đặc biệt ở những người từ 60 tuổi.
4 thói quen của người có mạch máu não khỏe
1. Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu
Kiểm soát tốt huyết áp để bảo vệ mạch máu não (Ảnh: D.Med).
Tăng huyết áp có thể không gây chóng mặt hay tức ngực nhưng vẫn âm thầm tác động lên thành mạch. Khi liên tục chịu áp lực cao, mạch máu có thể giảm tính đàn hồi và lớp nội mạc dễ bị tổn thương. Nếu lipid tiếp tục tích tụ, nguy cơ hình thành huyết khối cũng tăng lên.
Quản lý huyết áp là quá trình lâu dài, không phải chỉ uống thuốc trong vài ngày. Người bệnh không nên tự ngừng thuốc khi chỉ số trở về bình thường, bởi huyết áp tăng giảm thất thường cũng tạo thêm áp lực lên mạch máu.
Đường huyết và mỡ máu cũng cần được theo dõi. Tăng đường huyết kéo dài có thể ảnh hưởng sức khỏe mạch máu, đồng thời thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch. Vì nhiều trường hợp giai đoạn đầu không có biểu hiện rõ ràng, người cao tuổi cần kiểm tra định kỳ và tuân thủ hướng dẫn điều trị.
2. Ăn ít dầu, ít muối nhưng vẫn bảo đảm cân bằng
Ăn mặn thường xuyên làm rối loạn cân bằng nước - natri, tăng thể tích tuần hoàn và khiến việc kiểm soát huyết áp trở nên khó khăn hơn. Trong khi đó, tiêu thụ nhiều mỡ động vật, thịt mỡ và món chiên rán, đặc biệt khi ít vận động, có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa lipid.
Chế độ ăn bảo vệ mạch máu không đồng nghĩa với việc chỉ ăn rau hoặc loại bỏ hoàn toàn thịt. Người cao tuổi vẫn cần protein để duy trì khối cơ và khả năng vận động. Cá, thịt nạc, trứng và sản phẩm từ đậu có thể được sử dụng với lượng phù hợp.
Bữa ăn nên tăng tỷ lệ rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn vì các sản phẩm này có thể chứa nhiều muối và chất béo. Điều quan trọng nằm ở sự cân đối và khả năng duy trì lâu dài, không phải kiêng khem cực đoan.
3. Duy trì vận động aerobic vừa sức
Tập thể dục (Ảnh: CDC).
Sau khi nghỉ hưu, nhiều người giảm đáng kể mức độ hoạt động, dành phần lớn thời gian để ngồi xem tivi hoặc sử dụng điện thoại. Lối sống ít vận động khiến chức năng cơ thể suy giảm dần.
Tập luyện đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường chức năng tim phổi, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và đường huyết. Hoạt động thể chất còn góp phần duy trì sức mạnh cơ bắp và khả năng giữ thăng bằng, qua đó giảm nguy cơ té ngã ở người cao tuổi.
Không cần lựa chọn bài tập cường độ cao. Đi bộ nhanh, đi dạo, đạp xe, bơi hoặc tập thái cực quyền đều phù hợp nếu được thực hiện đều đặn. Hiệu quả thường đến từ quá trình tích lũy, vì vậy không nên tập ngắt quãng theo cảm hứng.
Người có bệnh nền cần cân nhắc thể trạng trước khi bắt đầu. Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở rõ rệt hoặc chóng mặt trong lúc tập, cần dừng lại và kiểm tra sức khỏe.
4. Tránh thuốc lá, rượu bia và duy trì giấc ngủ tốt
Các chất có hại trong thuốc lá có thể làm tổn thương nội mô mạch máu, gây co mạch và ảnh hưởng đến độ nhớt của máu.
Uống nhiều rượu bia trong thời gian dài có thể làm huyết áp khó kiểm soát và tăng áp lực lên hệ tim mạch, đặc biệt ở người đã bị tăng huyết áp hoặc rối loạn lipid máu.
Bên cạnh đó, thường xuyên thức khuya hoặc thiếu ngủ cũng ảnh hưởng khả năng phục hồi và sự ổn định của huyết áp. Do đó, hãy tạo nhịp sinh hoạt tương đối đều, giảm các hoạt động gây kích thích trước giờ ngủ và chú ý cả thời lượng lẫn chất lượng giấc ngủ.
Bốn thói quen trên không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhồi máu não, bởi tuổi tác và thể trạng cũng là những yếu tố ảnh hưởng. Tuy nhiên, kiểm soát tốt các chỉ số chuyển hóa, ăn uống hợp lý, vận động đều và ngủ đủ vẫn là nền tảng giúp cơ thể duy trì trạng thái ổn định hơn khi về già.
Nguồn: Sohu