Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) đang trải qua một trong những giai đoạn đáng chú ý nhất kể từ khi chính thức vận hành thương mại vào cuối năm 2018.
Theo thông tin được doanh nghiệp công bố, từ cuối năm 2018 đến hết tháng 8/2026, nhà máy đã chế biến khoảng 78,5 triệu tấn dầu thô và cung cấp khoảng 52,8 triệu tấn sản phẩm xăng dầu cho thị trường trong nước.
Riêng trong 8 tháng đầu năm nay, công suất CDU bình quân của nhà máy đạt 110,9%. Doanh thu ước đạt 185.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 14.000 tỷ đồng. NSRP cho biết đây là năm đầu tiên doanh nghiệp đạt lợi nhuận dương kể từ khi bắt đầu vận hành thương mại.
Kết quả này càng đáng chú ý khi hoạt động sản xuất năm nay diễn ra trong bối cảnh nguồn cung dầu thô truyền thống của nhà máy từng bị gián đoạn.
Khi nguồn dầu Kuwait bị gián đoạn
Lọc hóa dầu Nghi Sơn được thiết kế với nguồn nguyên liệu chủ yếu là dầu thô Kuwait. Tuy nhiên, từ cuối tháng 3 đến hết tháng 8 năm nay, nguồn cung này bị gián đoạn do những biến động tại Trung Đông.
Theo chia sẻ của lãnh đạo doanh nghiệp, trong giai đoạn này nhà máy chuyển sang chế biến gần như hoàn toàn các loại dầu thô ngoài Kuwait. Đến tháng 9, nguồn dầu từ Kuwait mới được nối lại, với ba chuyến tàu vận chuyển khoảng 6 triệu thùng dầu thô.
Ông Lê Nguyễn Quốc Vinh, Giám đốc Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn cho biết doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm nguồn thay thế từ trước. Đến nay nhà máy đã xử lý thành công 10 loại dầu thô mới, giúp tăng khả năng lựa chọn nguồn nguyên liệu trong bối cảnh thị trường biến động.
Một thay đổi khác diễn ra ngay trong cơ cấu sản xuất.
Trong giai đoạn tháng 4-6, khi nguồn dầu thô gặp khó khăn, nhà máy giảm sản xuất các sản phẩm hóa dầu để ưu tiên xăng và diesel. Theo lãnh đạo NSRP, việc điều chỉnh này giúp sản lượng xăng dầu tăng thêm khoảng 15-17%, qua đó bù đắp một phần thiếu hụt nguồn nguyên liệu.
Hiện Nghi Sơn cung ứng khoảng 35-40% nhu cầu xăng dầu trong nước.
Giá dầu tăng chưa chắc đồng nghĩa lợi nhuận giảm
Một yếu tố khác được lãnh đạo Nghi Sơn nhấn mạnh là biến động mạnh của giá dầu thô.
Đến cuối tháng 8, giá dầu thô nguyên liệu bình quân của doanh nghiệp tăng khoảng 63% so với đầu năm. Với quy mô vận hành hiện tại, doanh nghiệp ước tính chỉ cần giá dầu tăng thêm 10 USD mỗi thùng, chi phí nguyên liệu có thể tăng khoảng 2,5 triệu USD mỗi ngày.
Tuy vậy, hiệu quả của một nhà máy lọc dầu không chỉ phụ thuộc vào giá dầu đầu vào mà còn nằm ở biên lợi nhuận lọc dầu.
NSRP cho biết kết quả năm nay được hỗ trợ bởi việc duy trì công suất cao, tối ưu nguồn nguyên liệu, kiểm soát chi phí và biên lợi nhuận của một số nhóm sản phẩm ở mức thuận lợi. Đặc biệt, nhóm nhiên liệu chưng cất có diễn biến giá tích cực trong thời gian qua.
Ông Kazutaka Yamato, Tổng giám đốc NSRP.
Ông Kazutaka Yamato, Tổng giám đốc NSRP, cho rằng nhà máy vẫn duy trì hoạt động ổn định dù môi trường vận hành có nhiều biến động. Ông nhấn mạnh một trong những yếu tố quan trọng là đội ngũ vận hành làm việc liên tục cùng sự phối hợp giữa các bên liên quan.
Khoản lợi nhuận gần 14.000 tỷ đồng càng đáng chú ý nếu đặt trong lịch sử tài chính của dự án. Lọc hóa dầu Nghi Sơn là dự án có tổng vốn đầu tư hơn 9 tỷ USD, được thành lập năm 2008 và vận hành thương mại từ cuối năm 2018.
Trong những năm đầu hoạt động, tình hình tài chính của nhà máy từng gặp nhiều khó khăn. Theo ông Kazutaka Yamato, nhà máy đi vào hoạt động đúng giai đoạn dịch Covid-19, sau đó tiếp tục đối mặt với nhiều biến động của thị trường năng lượng. Gần đây, biên lợi nhuận lọc dầu được cải thiện trong bối cảnh địa chính trị biến động là một trong những yếu tố giúp kết quả kinh doanh khởi sắc.
Dù vậy, lãnh đạo NSRP cũng cho biết áp lực tài chính chưa biến mất. "NSRP đang vận hành tốt và có lợi nhuận, nhưng chi phí tài chính, nghĩa vụ trả gốc và lãi hằng năm vẫn rất lớn", ông Kazutaka nhấn mạnh.
Doanh nghiệp hiện tiếp tục làm việc với các bên góp vốn để tìm phương án giảm lãi suất và chi phí tài chính, đồng thời thảo luận phương án tái cấu trúc tài chính dài hạn.
Trong 4 tháng cuối năm, NSRP đặt mục tiêu tiếp tục duy trì công suất vận hành ở mức cao. Theo kế hoạch doanh nghiệp công bố, lợi nhuận sau thuế giai đoạn này dự kiến đạt khoảng 11.700 tỷ đồng.