Đó chính là hạt dẻ.
Theo quan niệm Đông y, hạt dẻ có vị ngọt, tính ấm, tác động đến các kinh tỳ, vị và thận, được sử dụng với mục đích kiện tỳ, bổ thận, tăng cường gân cốt. Trong khi đó, dưới góc nhìn dinh dưỡng hiện đại, loại hạt này nổi bật nhờ hàm lượng carbohydrate, chất xơ, kali và vitamin C.
Loại hạt dân dã có giá trị dinh dưỡng đáng chú ý
Thịt cừu và gà mái già từ lâu được xem là những thực phẩm bồi bổ quen thuộc trong mùa lạnh. Thịt cừu có đặc tính ấm, thường được sử dụng trong các món ăn giúp làm ấm cơ thể. Gà mái già thường được hầm thành canh để bổ sung năng lượng và dinh dưỡng.
Tuy nhiên, những món ăn nhiều chất béo, đậm vị hoặc giàu năng lượng không phải lúc nào cũng phù hợp với tất cả mọi người. Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, dễ đầy bụng có thể cảm thấy khó chịu nếu ăn quá nhiều.
Hạt dẻ lại có đặc điểm dinh dưỡng khá khác biệt. Theo Đông y, loại hạt này có vị ngọt, tính ấm, quy vào kinh tỳ, vị và thận. Từ xa xưa, hạt dẻ đã được sử dụng trong chế độ ăn uống với mục đích hỗ trợ kiện tỳ, bổ thận và tăng cường gân cốt.
Trong cuốn Bản thảo cương mục, danh y Lý Thời Trân từng viết: "Hạt dẻ là loại quả của thận, người mắc bệnh về thận nên ăn".
Theo quan niệm y học cổ truyền, hạt dẻ sống thiên về công dụng hoạt huyết, tiêu sưng, bổ thận, mạnh gân cốt; trong khi hạt dẻ chín thường được dùng để kiện tỳ, hỗ trợ tiêu hóa. Đáng chú ý, hạt dẻ còn có thành phần dinh dưỡng tương đối đặc biệt so với nhiều loại hạt khác.
Nếu quả óc chó có hàm lượng chất béo khoảng 60%, hạnh nhân khoảng 50% thì hạt dẻ chỉ chứa khoảng 1,5% chất béo. Thành phần nổi bật của loại hạt này là carbohydrate, cung cấp năng lượng cho cơ thể. Trong 100g hạt dẻ có khoảng 8g chất xơ, 400-500mg kali và 24-43mg vitamin C.
Chất xơ góp phần hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, cải thiện nhu động ruột. Kali là khoáng chất cần thiết cho hoạt động của cơ bắp, thần kinh và quá trình điều hòa huyết áp. Vitamin C tham gia vào hoạt động chống oxy hóa và hỗ trợ chức năng miễn dịch.
Nhờ hàm lượng chất béo thấp, hạt dẻ có thể trở thành lựa chọn bổ sung năng lượng trong thực đơn mùa đông. Tuy nhiên, đây vẫn là thực phẩm giàu tinh bột, cần sử dụng với khẩu phần hợp lý.
3 cách ăn hạt dẻ để bổ sung dinh dưỡng trong mùa đông
Không cần chế biến cầu kỳ, hạt dẻ có thể kết hợp với nhiều nguyên liệu quen thuộc để tạo thành những món ăn hấp dẫn.
1. Cháo hạt dẻ, khoai mỡ
Đây là món ăn phù hợp cho bữa sáng hoặc bữa tối, đặc biệt khi muốn thay đổi thực đơn bằng một món mềm, dễ ăn. Nguyên liệu gồm 50g thịt hạt dẻ đã nấu chín, 100g khoai mỡ tươi và 80g gạo tẻ hoặc kê.
Cho tất cả nguyên liệu vào nồi, thêm nước và ninh đến khi cháo nhừ, sánh mịn. Hạt dẻ tạo vị bùi ngọt tự nhiên, kết hợp với khoai mỡ giúp món cháo có độ mềm, thơm và dễ ăn.
2. Cơm hạt dẻ hoặc gà hầm hạt dẻ
Với món cơm hạt dẻ, có thể kết hợp hạt dẻ đã bóc vỏ với gạo, nấm hương ngâm mềm và cà rốt thái hạt lựu. Cho nguyên liệu vào nồi cơm điện, thêm lượng nước phù hợp và nấu như bình thường.
Nếu muốn đổi món, có thể sử dụng hạt dẻ để hầm cùng thịt gà. Gà sau khi sơ chế, chần qua nước sôi được cho vào nồi cùng hạt dẻ và vài lát gừng. Hầm nhỏ lửa đến khi thịt mềm, hạt dẻ bở tơi.
Món ăn có vị ngọt tự nhiên, thơm bùi, cung cấp protein từ thịt gà cùng carbohydrate và các dưỡng chất từ hạt dẻ.
3. Hạt dẻ dùng làm món ăn nhẹ
Hạt dẻ rang hoặc hấp chín có thể dùng làm món ăn nhẹ giữa hai bữa chính. Vị bùi, ngọt tự nhiên giúp bổ sung năng lượng và tạo cảm giác no.
Bài viết gốc cũng đề cập đến cách ăn 2-3 hạt dẻ sống, nhai thật kỹ. Tuy nhiên, hạt dẻ sống có thể khó tiêu hóa hơn hạt đã nấu chín. Vì vậy, người có hệ tiêu hóa nhạy cảm nên ưu tiên hạt dẻ hấp hoặc luộc chín.
3 lưu ý quan trọng khi ăn hạt dẻ
Dù giàu dinh dưỡng, hạt dẻ không phải thực phẩm có thể ăn tùy thích. Để tránh gây gánh nặng cho cơ thể, cần chú ý một số vấn đề sau:
- Không ăn quá nhiều: Hạt dẻ chứa lượng carbohydrate đáng kể, do đó cần tính vào tổng lượng tinh bột trong khẩu phần ăn. Nếu đã ăn hạt dẻ, nên cân đối giảm lượng cơm hoặc các thực phẩm giàu tinh bột khác.
- Người mắc bệnh tiểu đường cần kiểm soát khẩu phần: Hạt dẻ vẫn có thể làm tăng đường huyết do chứa nhiều carbohydrate. Người bệnh nên chú ý lượng ăn, theo dõi đường huyết và điều chỉnh theo hướng dẫn dinh dưỡng của bác sĩ.
- Không nên ăn khi đang đầy bụng, khó tiêu: Hàm lượng tinh bột và chất xơ trong hạt dẻ có thể khiến một số người cảm thấy chướng bụng nếu ăn nhiều, đặc biệt khi hệ tiêu hóa đang hoạt động kém.
Hạt dẻ là thực phẩm quen thuộc, dễ tìm và có giá trị dinh dưỡng đáng chú ý. Thay vì chỉ sử dụng dưới dạng hạt rang, mọi người có thể kết hợp nguyên liệu này với gạo, khoai mỡ, thịt gà để làm phong phú thực đơn mùa đông.
Điều quan trọng là ăn đa dạng, cân đối khẩu phần và lựa chọn cách chế biến phù hợp. Không có một loại thực phẩm đơn lẻ nào có thể giúp bổ thận, tăng cường miễn dịch hay cải thiện sức khỏe toàn diện nếu thiếu một chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học.
(Ảnh minh họa: Internet)(Nguồn: QQ)