Doanh nghiệp - Doanh nhân

Kinh doanh xăng dầu: Người thắng lớn, kẻ lỗ nặng

Admin

Bức tranh kinh doanh trong quý I vừa qua của nhóm doanh nghiệp xăng dầu, dầu khí cho thấy sự phân hoá rõ nét. Một số doanh nghiệp sản xuất, phân phối dầu và dịch vụ dầu khí ghi nhận lợi nhuận tăng đột biến trong khi doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu đầu ngành lại chịu áp lực lớn từ giá vốn, phụ phí nhập khẩu và yêu cầu duy trì tồn kho.

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026 với nhiều thông tin đáng chú ý. Theo đó, trong 3 tháng đầu năm, doanh thu thuần của Petrolimex đạt gần 98.700 tỷ đồng, tăng hơn 45% và là mức cao nhất trong 13 năm trở lại đây. Tuy nhiên, giá vốn tăng mạnh khiến lợi nhuận gộp gần như đi ngang ở mức khoảng 3.700 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, Petrolimex lỗ hơn 662 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi gần 211 tỷ đồng.

Áp lực của Petrolimex đến từ biến động rất mạnh của giá xăng dầu thành phẩm thế giới sau xung đột ở Trung Đông. Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết, có những ngày giá thành phẩm tăng, giảm 20-50 USD/thùng; phụ phí nhập khẩu có thời điểm lên 30-37 USD/thùng nhưng chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ trong nước. Cùng lúc, Petrolimex phải duy trì tồn kho cao để bảo đảm nguồn cung, khiến hàng tồn kho cuối quý I trị giá gần 29.800 tỷ đồng, chiếm gần 30% tổng tài sản, khiến chi phí tài chính và rủi ro giá gia tăng đáng kể khi thị trường biến động mạnh.

Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu - dầu khí có sự phân hoá rõ rệt trong kết quả kinh doanh quý I.

Trái ngược với bán lẻ gặp khó khăn, lọc hóa dầu lại nổi lên như điểm sáng. Tổng Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) ghi nhận sản lượng hơn 2,03 triệu tấn, tăng 13%; doanh thu đạt trên 41.278 tỷ đồng, tăng 29%. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế đạt 3.347 tỷ đồng, gấp 8 lần cùng kỳ năm trước và vượt xa kế hoạch lợi nhuận cả năm chỉ sau một quý.

Kết quả này phản ánh rõ lợi thế của doanh nghiệp lọc dầu trong giai đoạn giá dầu biến động chênh lệch giá sản phẩm dầu thô (crack spread - biên chênh lệch giữa giá sản phẩm lọc dầu và giá dầu thô đầu vào) được nới rộng, trong khi nguồn dầu thô đầu vào được ký kết theo hợp đồng dài hạn với mức giá ổn định hơn. Đồng thời, việc tối ưu công suất và cơ cấu sản phẩm giúp BSR tận dụng tốt chu kỳ tăng giá.

Ở khâu phân phối đầu mối, Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cũng ghi nhận quý tăng trưởng đột biến. Doanh thu thuần đạt 44.863 tỷ đồng, tăng 37%; lợi nhuận sau thuế đạt 571,8 tỷ đồng, gấp 22 lần cùng kỳ. Biên lợi nhuận cải thiện đáng kể nhờ giá vốn tăng chậm hơn doanh thu, đặc biệt là hiệu ứng từ lượng hàng tồn kho giá thấp tích lũy trước đó, yếu tố mang tính “đòn bẩy” trong bối cảnh giá dầu đi lên.

Tồn kho của PVOIL đến cuối tháng 3 đạt 11.191 tỷ đồng, gấp 4 lần đầu năm cho thấy doanh nghiệp chủ động gia tăng dự trữ để đón đầu xu hướng giá, qua đó tối ưu hóa lợi nhuận, trái ngược với áp lực tồn kho mang tính “bắt buộc” như ở khối bán lẻ.

Trong khi đó, nhóm khí vẫn duy trì nền tảng lợi nhuận lớn nhưng bắt đầu lộ rõ áp lực chi phí. Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) đạt doanh thu hơn 38.000 tỷ đồng, tăng 48%; lợi nhuận sau thuế hơn 2.900 tỷ đồng, tăng 7%. Tuy nhiên, giá vốn tăng tới 55% khiến biên lợi nhuận gộp bị thu hẹp. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang chịu tác động trực tiếp từ đà tăng của giá khí đầu vào và giá LNG nhập khẩu.

Đáng chú ý, mảng dịch vụ dầu khí vốn trầm lắng nhiều năm đã bước vào chu kỳ phục hồi rõ rệt. Tổng Công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí - PV Drilling (PVD) ghi nhận doanh thu quý I đạt 3.401 tỷ đồng, tăng 126%; lợi nhuận sau thuế đạt 300 tỷ đồng, tăng 110%. Động lực đến từ việc gia tăng số lượng giàn khoan hoạt động, đặc biệt là giàn PV Drilling VIII đi vào vận hành từ cuối năm 2025, cùng với việc đơn giá thuê giàn tự nâng cải thiện khoảng 4% và nhu cầu dịch vụ kỹ thuật giếng khoan tăng mạnh.

Tương tự, Tổng Công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PVS) cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực với doanh thu đạt 8.698,7 tỷ đồng, tăng 44,6%; lợi nhuận gộp tăng hơn 230%. Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 415,6 tỷ đồng, tăng 25,4%. Sự cải thiện này gắn với việc các dự án dầu khí lớn được tái khởi động trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức cao, kéo theo nhu cầu dịch vụ kỹ thuật gia tăng.