Hai học sinh lớp 11 ở Huế chế tạo robot AI cứu người trong sạt lở

Giải pháp công nghệ từ thực tiễn thiên tai

Vừa trở về từ Hà Nội, TS.Dương Đức Giáp, Hiệu trưởng Trường THPT Thuận Hoá (trực thuộc Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế) không giấu nổi niềm vui và sự tự hào về 2 cậu học trò của nhà trường vừa đạt giải Cuộc thi Khoa học – Kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025–2026.

“Đó không chỉ là kết quả của sự nỗ lực, đam mê và tinh thần sáng tạo của các em, mà còn là minh chứng cho hướng đi đúng đắn trong việc gắn giáo dục với thực tiễn cuộc sống”, TS. Giáp nói.

Hai cậu học trò được nhắc đến ở đây là Dương Đức Nghĩa (lớp 11/3) và Lê Quang Khang (lớp 11/2). Em Dương Đức Nghĩa chia sẻ: “Xuất phát từ thực trạng miền Trung thường xuyên hứng chịu mưa lũ, sạt lở đất gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, em và Khang đã trăn trở tìm kiếm một giải pháp có thể hỗ trợ lực lượng cứu hộ tiếp cận nạn nhân nhanh hơn, an toàn hơn”.

Với ý tưởng đó, dưới sự hướng dẫn chuyên môn của Ths. Bùi Thị Như Nga, giáo viên bộ môn Vật lý, trường THPT Thuận Hoá, Nghĩa và Khang đã thiết kế, phát triển mẫu robot với sự kết hợp giữa khả năng di chuyển linh hoạt và hệ thống cảm biến hiện đại.

Theo đó, thiết bị được trang bị cảm biến radar có khả năng phát hiện dấu hiệu sự sống, giúp nhận biết nhịp thở hoặc chuyển động nhỏ của nạn nhân trong điều kiện bị vùi lấp. Bên cạnh đó, camera AI HuskyLens đóng vai trò như “đôi mắt thông minh”, hỗ trợ nhận diện hình ảnh con người, từ đó tăng độ chính xác trong quá trình tìm kiếm.

Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống truyền thông không dây được tích hợp, cho phép người điều khiển giám sát và điều khiển robot từ xa. Điều này đặc biệt hữu ích trong những môi trường nguy hiểm như khu vực có nguy cơ sạt lở tiếp diễn hoặc công trình đổ sập chưa ổn định, nơi con người khó tiếp cận trực tiếp.

Nhờ sự kết hợp của nhiều công nghệ, robot có thể hoạt động trong điều kiện thiếu sáng, nhiều khói bụi, hoặc bị che khuất, những yếu tố vốn là “rào cản” lớn đối với các phương pháp tìm kiếm truyền thống. Đây chính là điểm tạo nên giá trị thực tiễn nổi bật của đề tài.

Kết quả thử nghiệm cho thấy, robot có khả năng phát hiện tín hiệu sự sống, nhận diện nạn nhân và gửi cảnh báo nhanh chóng về trung tâm điều khiển. Dù vẫn đang ở dạng mô hình nghiên cứu, sản phẩm đã chứng minh tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ lực lượng cứu hộ, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp cần phản ứng nhanh.

Khơi dậy đam mê khoa học, hướng đến cộng đồng

Tại Cuộc thi Khoa học – Kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025–2026 vừa qua, đề tài “Robot cứu hộ ứng dụng công nghệ cảm biến sự sống và cảm biến thị giác máy tích hợp AI để phát hiện và hỗ trợ nạn nhân bị vùi lấp” của 2 em Nghĩa và Khang đã xuất sắc giành Giải Tư ở lĩnh vực Hệ thống nhúng.

TS. Dương Đức Giáp chia sẻ, điều khiến ông đánh giá cao nhất ở đề tài này không chỉ nằm ở khía cạnh kỹ thuật, mà chính là ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Các em đã lựa chọn một vấn đề rất “nóng” của xã hội, đó là công tác tìm kiếm cứu nạn trong thiên tai, sạt lở để nghiên cứu và tìm giải pháp. Điều đó cho thấy các em không chỉ học để biết, mà còn học để sẻ chia, để đóng góp cho cộng đồng. Đây chính là mục tiêu mà nhà trường luôn hướng tới trong giáo dục toàn diện học sinh.

Từ thành công này, TS.Giáp kỳ vọng rằng Nghĩa và Khang sẽ tiếp tục nuôi dưỡng đam mê khoa học, không ngừng hoàn thiện sản phẩm để có thể tiến xa hơn, thậm chí hướng đến ứng dụng thực tế trong tương lai. Nhà trường cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các em phát triển ý tưởng, kết nối với các chuyên gia, các môi trường nghiên cứu chuyên sâu hơn.

“Xa hơn, tôi mong rằng câu chuyện của hai em sẽ trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều học sinh khác. Mỗi em học sinh đều có thể sáng tạo, nếu được khơi gợi đúng cách và có môi trường phù hợp để phát triển. Trong thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ”, Hiệu trưởng trường THPT Thuận Hoá chia sẻ.