Đội trưởng 116: Điều quan trọng nhất không phải là đã cứu được bao nhiêu người

Đây cũng là một trong những hướng đi lớn Đội cứu hộ cứu nạn 116 triển khai trong năm 2026.

Sau nhiều năm cùng Đội Cứu hộ Cứu nạn 116 đi tìm những người gặp nạn, anh Nhâm Quang Văn, đội trưởng Đội cứu hộ cứu nạn 116, nhận ra điều ám ảnh nhất không phải là đã cứu được bao nhiêu người, mà là làm sao để bớt đi những cuộc gọi cầu cứu.

Đằng sau quyết định chuyển từ "cứu hộ" sang "phòng ngừa" là những gì đội 116 chứng kiến trong thực tế. Anh Văn nhắc đến những vụ đuối nước thương tâm ở nhiều địa phương, trong đó có trường hợp 5 học sinh tại Phú Thọ và một số vụ việc tương tự ở Lâm Đồng.

Từ những cuộc tìm kiếm ấy, anh nhận ra nhiều nạn nhân đuối nước là người không biết bơi hoặc thiếu kỹ năng xử lý tình huống dưới nước. Đáng lo hơn, ngay cả người biết bơi cũng chưa chắc biết cách cứu người.

"Khi mình ra cứu người thì sẽ dẫn đến tình trạng là người bị đuối nước vồ lấy, ôm lấy mình, dẫn tới cả hai cùng nguy hiểm đến tính mạng.", anh Nhâm Quang Văn chia sẻ.

Theo anh, ngay cả trẻ em cũng cần được trang bị không chỉ kỹ năng bơi mà cả cách xử lý khi bản thân hoặc người khác rơi xuống nước.

Đội 116 tăng cường dạy kỹ năng phòng đuối nước cho học sinh (Ảnh: NVCC)

Kinh nghiệm cứu hộ cứu nạn nhiều thảm họa tang thương nhu vụ chìm tàu Vịnh Xanh, hay cứ hộ lũ lụt ở Phú Yên năm 2025, khiến những người làm cứu hộ của Đội 116 hiểu rõ hơn giá trị của việc phòng ngừa. Một cuộc tìm kiếm thành công có thể đưa một người trở về với gia đình, nhưng một bài học đúng lúc về kỹ năng phòng, chống đuối nước có thể giúp hàng nghìn người không bao giờ phải bước vào một cuộc tìm kiếm như thế.

Anh Văn cho biết Đội 116 xác định hai hướng đi trọng điểm: tiếp tục phát triển lực lượng, mạng lưới cứu hộ, cứu nạn và đẩy mạnh phòng, chống đuối nước trong học đường.

Trong đó, công tác phòng ngừa sẽ tập trung tại các trường học, cùng với việc dạy bơi miễn phí tại các cơ sở xã, phường. Theo anh, nhóm tuổi có nguy cơ đuối nước cao thường nằm trong khoảng 7-15 tuổi. Thực tế đuối nước thời gian qua khiến anh đặc biệt lo lắng.

"Mối duyên" từ Human Act Prize

Tại Giải thưởng Hành động vì cộng đồng - Human Act Prize 2025, dự án "Tình người trong cơn sóng" của Đội 116 được vinh danh ở hạng mục Dự án truyền cảm hứng. Nhưng ngay cả khi chưa bước lên sân khấu nhận giải thưởng, "mối duyên" của Đội 116 với Human Act Prize đã bắt đầu.

Cuối tháng 11/2025, trận lũ dữ tràn qua Phú Yên, gây thiệt hại nặng nề cho địa phương. Chỉ sau ít giờ kêu gọi, nhà báo Trần Mai Anh, giám khảo Human Act Prize đã huy động gần 2 tỷ đồng từ các nhà hảo tâm để tài trợ 6 chiếc cano cho Đội 116. Là một người có nhiều kinh nghiệm hoạt động xã hội, qua nghiên cứu hồ sơ của Đội 116 gửi tham gia Human Act Prize, chị Mai Anh biết niềm tin của mình đã được trao đúng chỗ. Với bề dày kinh nghiệm cứu trợ thiên tai ở vùng sâu vùng xa, Đội 116 đã đóng góp tích cực vào công tác tìm kiếm người mất tích và khôi phục cuộc sống của người dân vùng bị thiên tai.

Anh Nhâm Quang Văn chia sẻ, Human Act Prize không chỉ mang đến cho Đội 116 sự vinh danh, mà quan trọng hơn, Giải thưởng đã mở ra những mối quan hệ mới, những ý tưởng mới. Với những người làm công tác cứu hộ, giá trị lớn nhất của sự ghi nhận không chỉ nằm ở một giải thưởng, mà còn ở việc thêm nhiều người biết đến đội, để trong những thời khắc khẩn cấp, cuộc gọi cầu cứu có thể tìm đúng nơi.

Từ sự lan tỏa đó, Đội tiếp tục mở rộng hoạt động. Hiện Đội 116 có 8 chi nhánh, trong đó đã mở thêm 2 chi nhánh sau chương trình.

"Lực lượng của Đội càng ngày càng đông và chúng tôi muốn một năm mở rộng thêm 2 - 3 chi nhánh nữa, nên cũng cần thêm trang thiết bị để phục vụ cho công tác cứu hộ, cứu nạn", anh Văn nói. Thiết bị đội còn thiếu chủ yếu là ca nô, phương tiện quan trọng trong các cuộc tìm kiếm, cứu hộ trên sông, hồ và vùng ngập nước.

Từ chủ yếu tập trung vào tìm kiếm, cứu hộ khi sự cố đã xảy ra, thì nay phòng ngừa đang trở thành hướng đi trọng điểm của Đội 116.

Anh Văn chia sẻ: "Có những cuộc tìm kiếm kéo dài 3-4 ngày, giữa dòng nước dữ và hy vọng mong manh của một gia đình. Nhưng cũng có những buổi nói chuyện chỉ cần hai giờ trong một lớp học sẽ cứu được rất nhiều em học sinh khỏi đuối nước bằng cách trang bị cho các em kỹ năng".

Chính vì thế, trong năm nay, đội đã và đang triển khai các chương trình tại trường học ở nhiều địa phương như Hưng Yên, Hải Phòng, Hà Nội, tập trung vào phòng, chống đuối nước và dạy bơi miễn phí cho học sinh. Mục tiêu là ngăn tai nạn trước khi nó xảy ra, và bắt đầu từ những người rất trẻ.