Có sản phẩm sáng tạo, phải biết cách tạo doanh thu
Ngày 2/10, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức hội nghị xúc tiến phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, với sự tham gia của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, điện ảnh và giải trí.
Ông Lee Jinsik, Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Nhân vật Hàn Quốc, nhìn nhận IP nhân vật có thể là một điểm khởi đầu phù hợp để Đà Nẵng bước vào công nghiệp văn hóa. IP nhân vật, hiểu đơn giản, là nhân vật sáng tạo được sở hữu bản quyền và có thể khai thác thương mại qua phim, game, đồ lưu niệm, du lịch hay nền tảng số.
Ông Lee Jinsik, Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Nhân vật Hàn Quốc, nhấn mạnh, tạo ra nhân vật mới chỉ là bước đầu, quan trọng hơn là xây dựng cơ chế vận hành và thương mại hóa lâu dài.
So với nhiều phân ngành cần nguồn vốn lớn, tài sản trí tuệ được xây dựng từ các nhân vật sáng tạo (IP nhân vật) có ngưỡng gia nhập thấp hơn vì ý tưởng sáng tạo giữ vai trò quan trọng. Một nhóm nhỏ vẫn có thể xây dựng IP, nhưng nếu nhân vật tạo được sức hút, giá trị có thể mở rộng sang nhiều lĩnh vực.
Từ kinh nghiệm Hàn Quốc, ông Lee nhấn mạnh năng lực gia công không đồng nghĩa với năng lực sở hữu tài sản trí tuệ. Hàn Quốc từng có thời gian dài gia công cho Mỹ và Nhật Bản, tích lũy kỹ thuật nhưng phần lớn giá trị từ quyền sở hữu IP thuộc về đối tác. Bước chuyển chỉ đến khi doanh nghiệp, nhà sáng tạo chủ động phát triển tài sản của riêng mình, cùng với thị trường cấp phép và đội ngũ chuyên biệt.
Ông cũng lưu ý bài học từ nhiều địa phương từng thiết kế nhân vật đại diện, công bố rầm rộ nhưng sau đó dần biến mất vì không có đơn vị vận hành, ngân sách duy trì và kế hoạch thương mại hóa.
"Bản thân thiết kế là yếu tố tốn ít chi phí nhất trong một dự án nhân vật. Điều quyết định tài sản có tồn tại hay không không phải là thiết kế. Đó là cấu trúc vận hành bao quanh nó", ông Lee nói.
Với Đà Nẵng, các chất liệu văn hóa, thiên nhiên và đời sống địa phương có thể trở thành nguồn sáng tạo nhân vật riêng. Khi đã có IP, nhân vật có thể đi vào sự kiện, quà lưu niệm, hướng dẫn du lịch, ứng dụng số, đồng thời kết nối với làng nghề và doanh nghiệp địa phương.
Trong khi đó, TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam, Giám đốc Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF), nhấn mạnh một bộ phim trước hết phải có giá trị tự thân, thay vì chỉ được xem như công cụ quảng bá điểm đến.
TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam, cho rằng tác phẩm điện ảnh trước hết phải có giá trị tự thân, thay vì chỉ được xem như công cụ quảng bá điểm đến.
Sau bốn kỳ tổ chức, DANAFF đã mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế. Năm 2026, liên hoan lần đầu tổ chức DANAFF Industry Days, kết nối 10 công ty sản xuất phim Việt Nam với hơn 20 đơn vị phát hành, mua bán phim quốc tế đến từ hơn 10 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Từ nền tảng này, bà Lan đề nghị thành phố quan tâm đào tạo tài năng điện ảnh tại chỗ, tạo môi trường thuận lợi cho các đoàn phim và nghiên cứu một đầu mối chuyên kết nối nhà làm phim, nhà sản xuất, nhà đầu tư với chính quyền.
Đừng bao giờ nghĩ làm phim chỉ để quảng bá du lịch. Không nên du lịch hóa tác phẩm điện ảnh, mà cần đầu tư cho những tác phẩm có giá trị để chính tác phẩm tạo sức lan tỏa, bà Lan nói.
Khi một bộ phim đủ hay để được khán giả đón nhận, cảnh quan, văn hóa và đời sống địa phương xuất hiện trong phim cũng có cơ hội lan tỏa tự nhiên hơn.
Không chỉ kéo khách đến, phải giữ khách ở lại
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Văn Hải, Giám đốc Phát triển thị trường Công ty Cổ phần Vinpearl, cho rằng sau sáp nhập, Đà Nẵng có cơ hội kết nối du lịch biển với di sản, làng nghề và văn hóa bản địa để tạo nên hành trình đa dạng hơn.
Ông Nguyễn Văn Hải đề xuất tăng liên kết giữa di sản, làng nghề, nghỉ dưỡng và giải trí để kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Sức cạnh tranh của một điểm đến không chỉ nằm ở từng sản phẩm riêng lẻ, mà ở khả năng kết nối chúng thành hệ sinh thái trải nghiệm đủ sức giữ chân du khách.
Tại Nam Hội An, doanh nghiệp đưa nghỉ dưỡng, vui chơi, ẩm thực, mua sắm và nghệ thuật biểu diễn vào cùng một hành trình. Các làng nghề, nghệ thuật truyền thống và ẩm thực miền Trung cũng trở thành một phần trong trải nghiệm hằng ngày của du khách.
Từ cách làm này, ông Hải đề xuất tăng liên kết giữa Hội An, Mỹ Sơn, các làng nghề xứ Quảng với hệ thống nghỉ dưỡng, vui chơi và giải trí, thay vì để từng tài nguyên tồn tại riêng lẻ.
Cộng đồng địa phương cũng cần hiện diện trong chuỗi giá trị. Doanh nghiệp đảm nhận đầu tư, tổ chức sản phẩm và kết nối thị trường; nghệ nhân, người làm nghề và cư dân tham gia sáng tạo, vận hành và hưởng lợi.
Bên cạnh di sản truyền thống, Đà Nẵng cần thêm các sản phẩm văn hóa, giải trí, thể thao phù hợp với du khách trẻ. Một lễ hội âm nhạc, sự kiện thể thao hay trải nghiệm khác biệt có thể trở thành lý do trực tiếp để du khách lên kế hoạch cho chuyến đi.
"Sự kiện tạo lý do để khách đến; hệ sinh thái nghỉ dưỡng, ẩm thực và di sản giữ khách ở lại; còn sản phẩm được liên tục đổi mới tạo động lực để họ quay trở lại", ông Hải phân tích.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi nhấn mạnh yêu cầu chuyển tiềm năng văn hóa thành sản phẩm, thị trường và doanh thu.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi nhìn nhận điểm nghẽn hiện nay không nằm ở việc thành phố thiếu tiềm năng mà ở khả năng chuyển tiềm năng thành sản phẩm có sức cạnh tranh.
"Không chỉ tổ chức sự kiện - lễ hội, mà phải tạo ra sản phẩm; không chỉ thu hút khách, mà phải hình thành thị trường; không chỉ có phong trào, mà phải có doanh thu và giá trị gia tăng", bà Thi nhấn mạnh.
Hội nghị quy tụ nhiều chuyên gia, doanh nghiệp trong các lĩnh vực văn hóa, du lịch, điện ảnh và giải trí.
Đà Nẵng đã lựa chọn sáu ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm gồm nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, mỹ thuật - triển lãm, du lịch văn hóa, nội dung số và thủ công mỹ nghệ.
Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ về hạ tầng, mặt bằng, nguồn nhân lực và thúc đẩy hợp tác công - tư.
Đích đến là hình thành thị trường trong đó sáng tạo có thể trở thành tài sản, di sản trở thành trải nghiệm và lượng khách được chuyển thành giá trị kinh tế cho thành phố.