Phát biểu tại Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp" sáng 27/3 tại trụ sở Chính phủ, ông Trương Gia Bình bày tỏ sự tri ân đối với sự điều hành của Chính phủ.
Ông cho biết, cộng đồng doanh nghiệp được chứng kiến Thủ tướng và các cộng sự "không chỉ quyết nhanh hơn doanh nghiệp mà còn làm nhiều hơn, vất vả hơn doanh nghiệp", từ đó tạo cảm hứng lớn để doanh nghiệp tiếp tục nỗ lực, phấn đấu mạnh mẽ hơn.
Đề cập bối cảnh toàn cầu, ông Bình nhận định thế giới đang đứng trước những biến động rất lớn, có thể ví như một "cơn sóng thần" chưa từng có.
Theo ông, những mâu thuẫn âm ỉ sau Chiến tranh Lạnh đang dần tích tụ và bùng phát, có thể dẫn tới việc hình thành một trật tự thế giới mới. Cùng với đó, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt lại nhiều câu hỏi căn bản về vai trò của con người trong tương lai.
Trong bối cảnh này, Việt Nam vừa đối mặt với nhiều thách thức kéo dài, mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, đi kèm là nhiều áp lực.
Đánh giá về nội lực doanh nghiệp trong nước, ông Bình cho rằng phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong khi chưa xuất hiện nhiều tên tuổi mới đủ tầm vóc trong nhiều năm qua. Ông đặt vấn đề về vai trò của các doanh nghiệp lớn trong việc hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trong nước, cũng như câu hỏi về không gian phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong bối cảnh hợp tác với doanh nghiệp nước ngoài.
Bên cạnh đó, dù nền kinh tế có độ mở cao, số lượng sản phẩm "thuần Việt" vẫn còn hạn chế. Vai trò và trách nhiệm giữa các doanh nghiệp với nhau cũng là vấn đề cần được nhìn nhận.
Từ thực tiễn trên, ông Bình đề xuất tăng cường liên kết doanh nghiệp theo định hướng "Nhà nước kiến tạo - Doanh nhân tiên phong - Công tư đồng hành - Đất nước hùng cường - Nhân dân hạnh phúc". Tuy nhiên, theo ông, tinh thần này trên thực tế vẫn chưa được triển khai tương xứng.
Ông cho rằng cần có cơ chế kết nối chặt chẽ giữa các doanh nghiệp ở mọi quy mô, đồng thời phối hợp với địa phương để xây dựng chiến lược tăng trưởng dài hạn. Nguyên tắc "ba cùng" gồm cùng lên kế hoạch, cùng làm và cùng chia sẻ thành quả cần được thực hiện, trong đó vai trò của Nhà nước, đặc biệt về thể chế, là rất quan trọng.
Về trí tuệ nhân tạo, ông Bình cho biết Việt Nam hiện có mức độ nhận thức về AI thuộc nhóm cao trên thế giới, nhưng việc ứng dụng trong doanh nghiệp còn hạn chế. Việt Nam chưa đạt tới giai đoạn "AI-first" - tức lấy AI làm nền tảng cho mọi hoạt động.
Ông cũng đề cập tới mức độ cao hơn là "AI-native", khi toàn bộ dữ liệu được chuẩn hóa và xử lý có hệ thống ngay từ đầu, còn con người chuyển sang vai trò sáng tạo, ra quyết định và giám sát. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn khoảng cách đáng kể so với mô hình này.
Theo ông, AI hiện chủ yếu tồn tại trong môi trường số, trong khi việc ứng dụng vào thế giới vật lý (Physical AI) còn hạn chế. Trong bối cảnh nhu cầu về drone, robot, thiết bị tự hành, không người lái gia tăng nhanh, Việt Nam chưa có nhiều sản phẩm và năng lực nổi bật trong các lĩnh vực này.
Ngoài ra, các xu hướng như AI trên thiết bị (AI on edge) hay AI tích hợp trên chip (AI on chip) cũng chưa được tiếp cận sâu. Một vấn đề khác được ông Bình nêu ra là sự phụ thuộc vào các nền tảng AI nước ngoài, tiềm ẩn nguy cơ đối với chủ quyền dữ liệu và công nghệ.
Về chiến lược dài hạn, ông Bình nhấn mạnh không quốc gia nào duy trì được tốc độ tăng trưởng cao trong thời gian dài nếu không mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Do đó, doanh nghiệp Việt Nam cần mạnh dạn vươn ra toàn cầu, tìm kiếm cơ hội mới và phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo.
Ông cho biết cộng đồng doanh nghiệp cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực, hành động nhanh hơn, mạnh mẽ hơn và sẵn sàng chấp nhận thách thức theo tinh thần hành động của Chính phủ.