Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Thông tư quy định về tổ chức hoạt động giáo dục STEM (tích hợp khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học) trong giáo dục phổ thông trên Cổng thông tin điện tử Bộ.
Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định mới của Luật Giáo dục và phù hợp với chủ trương tổ chức dạy học 2 buổi/ngày tại các cơ sở giáo dục nhằm triển phẩm chất, năng lực học sinh.
Theo Bộ GD&ĐT, việc ban hành Thông tư nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất cho hoạt động giáo dục STEM (tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên cả nước, khắc phục tình trạng triển khai chưa đồng bộ giữa các địa phương, nhà trường thời gian qua.
Bộ GD&ĐT đề xuất cho phép tổ chức hoạt động giáo dục STEM ngoài nhà trường (Ảnh: Nguyễn Hậu).
Cho phép tổ chức hoạt động STEM ngoài nhà trường
Dự thảo quy định giáo dục STEM được tổ chức theo ba hình thức: bài học STEM (được thiết kế trong quá trình dạy học các môn học theo hướng tích hợp liên môn hoặc nội môn); hoạt động trải nghiệm STEM (tổ chức theo câu lạc bộ hoặc trải nghiệm thực tế, trên tinh thần tự nguyện, không bắt buộc đại trà); và hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật của học sinh (dành cho học sinh có năng lực, sở thích, được hướng dẫn bởi giáo viên hoặc nhà khoa học).
Nội dung giáo dục STEM được triển khai theo hai quy trình: khám phá khoa học và thiết kế kĩ thuật. Các nội dung như lập trình, điều khiển, chế tạo robot, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) có thể được lồng ghép phù hợp với từng cấp học, đồng thời tích hợp yếu tố nghệ thuật, nhân văn (giáo dục STEAM).
Việc đánh giá kết quả được thực hiện theo hướng phát triển năng lực, không hình thành môn học, đầu điểm hay học bạ riêng cho giáo dục STEM.
Đáng chú ý, dự thảo cho phép tổ chức hoạt động giáo dục STEM ngoài nhà trường (tại cơ sở sản xuất, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng...) trên nguyên tắc tự nguyện, an toàn, có sự đồng thuận của cha mẹ học sinh và không nhằm mục đích quảng cáo, bán hàng.
Không phát sinh khoản đóng góp bắt buộc
Về đội ngũ, dự thảo quy định, cán bộ quản lí, giáo viên phụ trách giáo dục STEM cần có năng lực dạy học tích hợp liên môn, sử dụng thiết bị và khai thác công cụ trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm. Việc phân công không làm phát sinh nhiệm vụ, thời gian làm việc ngoài quy định. Giáo viên được bồi dưỡng, được xem xét quy đổi tiết dạy hoặc hưởng thù lao khi hướng dẫn hoạt động ngoài giờ chính khóa.
Về cơ sở vật chất, dự thảo không bắt buộc phải có phòng học riêng cho giáo dục STEM. Việc trang bị thiết bị được thực hiện theo lộ trình ba mức kế thừa nhau.
Mức 1 khai thác thiết bị dạy học tối thiểu và vật liệu sẵn có (mọi cơ sở giáo dục đều thực hiện được); Mức 2 trang bị bổ sung thiết bị gắn với chuyển đổi số; Mức 3 dành cho giáo dục STEM chuyên sâu, phù hợp với trường chuyên, trường trọng điểm.
Dự thảo Thông tư cũng kèm theo các Phụ lục về danh mục thiết bị giáo dục STEM theo từng cấp học, mang tính chất danh mục khung để định hướng, mô tả thiết bị theo tên gọi, tính năng và chức năng giáo dục cơ bản, không quy định nhãn hiệu, xuất xứ hay thông số kĩ thuật chi tiết, không phải là danh mục thiết bị dạy học tối thiểu bắt buộc.
Về học liệu và an toàn, dự thảo quy định rõ thẩm quyền thẩm định tài liệu tự biên soạn, yêu cầu bảo đảm an toàn khi thực hành, chế tạo, thí nghiệm, cũng như an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân học sinh khi ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo. K
Đáng chú ý, kinh phí thực hiện giáo dục STEM được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn thu hợp pháp của cơ sở giáo dục và các nguồn tài trợ hợp pháp, không phát sinh nghĩa vụ đóng góp bắt buộc đối với học sinh, cha mẹ học sinh.
Quốc Tiệp