Ngày 15/9, Bộ GD&ĐT thông tin về tình hình thực tế và việc xử lý các trường hợp thiếu sách giáo khoa năm học 2026-2027 đến thời điểm này.
Trước đó, Bộ GD&ĐT đã tổ chức họp trực tuyến với Sở GD&ĐT của 34 tỉnh, thành phố chiều 14/9 để rà soát, chỉ đạo xử lý tình trạng thiếu sách giáo khoa (SGK).
Theo số liệu tổng hợp, xác nhận đến 18h ngày 14/9, các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn SGK. Bộ đã chỉ đạo NXBGD tiếp tục điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15/9; ưu tiên xử lý các trường hợp học sinh chưa có sách hoặc còn thiếu nhiều đầu sách, nhất là tại các trường nội trú ở địa bàn biên giới, trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện khó khăn và học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn SGK.
Bộ yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật, báo cáo trước 16h ngày 15/9 để xử lý ngay những trường hợp còn thiếu, bảo đảm mọi học sinh có đủ SGK phục vụ học tập.
Theo số liệu tổng hợp của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến hết ngày 14/9, tổng nhu cầu SGK được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in là 228,9 triệu bản. Đến nay, NXB đã cung ứng đến các địa phương khoảng 236,6 triệu bản SGK.
Thiếu sách giáo khoa: Bộ GD&ĐT nhận trách nhiệm trong dự báo nhu cầuBên cạnh những nguyên nhân khách quan, Bộ GD&ĐT thừa nhận vẫn còn những hạn chế chủ quan trong dự báo nhu cầu và điều phối nguồn cung SGK.
Theo Bộ GD&ĐT, tình trạng thiếu SGK xuất phát từ nhiều yếu tố mới trong năm học 2026-2027: lần đầu sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc; một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp SGK; việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu. Trong khi đó, thời gian từ khi xác định đầy đủ nhu cầu đến lúc phải đáp ứng rất ngắn, còn quá trình sản xuất, in và cung ứng cần thời gian chuẩn bị.
Về chủ quan, Bộ GD&ĐT thẳng thắn nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu SGK trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và cung ứng của NXB Giáo dục Việt Nam chưa đầy đủ; việc xử lý một số hạn chế trong cung ứng, điều phối nguồn sách chưa đủ nhanh và linh hoạt.
Tại một số địa phương, việc đăng ký và phối hợp cung ứng chưa chủ động, dẫn đến khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng. Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ SGK và nhu cầu mua thêm của học sinh, phụ huynh, cũng chưa kịp thời.
Bộ GD&ĐT nhìn nhận, tình trạng thiếu cục bộ SGK tại một số địa phương có trách nhiệm của Bộ, NXB Giáo dục Việt Nam và các địa phương. Bộ cho rằng đây là tồn tại, hạn chế cần nghiêm túc chấn chỉnh, khắc phục, không để lặp lại trong những năm học tiếp theo, nhất là ở khâu theo dõi, dự báo, kết nối dữ liệu, kiểm tra, đôn đốc và điều phối khi nhu cầu thực tế có biến động.
Về lâu dài, Bộ sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý SGK theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù. Bộ cũng sẽ quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp; đồng thời xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt, bảo đảm cung ứng chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.
Bộ GD&ĐT đưa giải pháp cấp bách, hướng tới chấm dứt thiếu sách giáo khoaĐáng chú ý về giải pháp trước mắt, Bộ GD&ĐT cho biết tập trung xử lý số SGK còn thiếu đã được xác nhận; chỉ đạo NXBGD điều chuyển sách giữa các địa bàn, tiếp tục in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế; ưu tiên địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh còn thiếu sách. Trong thời gian chờ bản in, SGK điện tử được cung cấp miễn phí tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn/tap-huan; các cơ sở giáo dục đồng thời khai thác sách tại thư viện và sách cũ còn sử dụng được, hạn chế ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.
Về lâu dài, bộ sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý SGK theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp; xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt, bảo đảm cung ứng chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.
Với các giải pháp trước mắt và định hướng lâu dài, Bộ GD&ĐT đặt mục tiêu bảo đảm sách giáo khoa được cung ứng đầy đủ, kịp thời, ổn định, để không còn tình trạng học sinh phải bắt đầu năm học trong cảnh thiếu sách.
Trúc Chi (t/h Vietnamnet, An Ninh Thủ Đô)