"Bác sĩ, tôi rất thích ăn cà chua. Liệu như vậy có ổn không nếu tôi ăn như thế trong 1 năm?", ông Vệ, một nhân viên văn phòng 42 tuổi, lo lắng hỏi tại một trung tâm khám sức khỏe ở Thâm Quyến (Trung Quốc).
Ông Vệ làm thêm giờ gần như mỗi ngày, và để tiết kiệm thời gian, bữa tối của ông thường là một bữa ăn đơn giản với 2 hoặc 3 quả cà chua lớn, một thói quen mà ông đã duy trì hơn 1 năm nay.
Ông nghĩ rằng kết quả khám sức khỏe của mình sẽ không tốt do thường xuyên thức khuya và ngồi lâu, nhưng khi có kết quả, bác sĩ điều trị đã sững sờ khi chỉ số mỡ máu, huyết áp và độ đàn hồi mạch máu của ông tốt hơn nhiều người ở độ tuổi 40.
Ông Vệ có vẻ hơi nghi ngờ: "Chỉ vì tôi thích ăn cà chua thôi sao?".
Bác sĩ lắc đầu: "Không chỉ cà chua có thể có lợi cho sức khỏe, mà thói quen của ông quả thực đã giúp ích rất nhiều".
Ảnh minh họa.
Thực tế, đối với hầu hết người lớn khỏe mạnh, ăn cà chua với lượng vừa phải mỗi ngày có lợi hơn là có hại, nhưng nó không phải là "thần dược". Các nghiên cứu cho thấy cà chua chứa khoảng 2,5-8,0mg lycopene trên 100g, một chất chống oxy hóa tan trong chất béo điển hình. Nói một cách đơn giản, đó là một chất giúp cơ thể "chống lại sự oxy hóa".
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra rằng những người tiêu thụ nhiều cà chua và các sản phẩm từ cà chua có thể giảm 10-20% nguy cơ mắc các bệnh tim mạch so với những người tiêu thụ ít; lycopene giúp cải thiện lipid máu và đặc biệt hữu ích trong việc giảm quá trình oxy hóa lipoprotein mật độ thấp (cholesterol "xấu"). Những người thường xuyên ăn trái cây và rau tươi (bao gồm cả cà chua) có nguy cơ mắc huyết áp cao và tiểu đường loại 2 thấp hơn.
Những lợi ích sức khỏe nổi bật khi ăn cà chua bao gồm:
Bảo vệ sức khỏe của mắt
Ảnh minh họa.
Cùng với lycopene, cà chua chứa lượng lớn vitamin A và vitamin C, đây là 2 loại vitamin giúp phòng ngừa bệnh quáng gà và cải thiện thị lực. Vitamin A còn có thể làm giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng, bệnh này có thể dẫn đến mù mắt, và giảm nguy cơ đục thủy tinh thể.
Cung cấp Vitamin C
Một cốc cà chua cung cấp khoảng 27% giá trị vitamin C, một chất chống oxy hóa hỗ trợ chức năng miễn dịch và sản xuất collagen, giảm viêm và giúp bảo vệ chống lại các gốc tự do gây bệnh và lão hóa.
Tốt cho đường ruột
Thêm cà chua vào trong khẩu phần ăn có thể giúp tăng lượng vi sinh vật trong đường ruột, giúp duy trì quá trình tiêu hóa cân bằng và hệ thống miễn dịch được tối ưu hóa. Cà chua có khả năng điều trị bệnh viêm ruột, cải thiện khả năng miễn dịch, ngăn ngừa các bệnh như ung thư và bệnh viêm gan bằng cách làm trung gian cho sự tích tụ của vi khuẩn có hại.
Tốt cho tim mạch
Các nghiên cứu đã chỉ ra việc tiêu thụ cà chua có lợi ích chống lại chứng viêm và các dấu hiệu của căng thẳng oxy hóa, do cà chua chứa nhiều chất chống oxy hóa. Những chất trong cà chua cũng cho thấy tác dụng bảo vệ lớp bên trong của mạch máu và có thể làm giảm nguy cơ đông máu. Đây đều là những lợi ích tốt cho sức khỏe tim mạch, bảo vệ chống lại bệnh tim.
Phòng ngừa các bệnh về rối loại đông máu, tăng huyết áp
Cà chua chứa nhiều vitamin nhóm B, kali cũng như sắt. Kali làm thành mạch máu dẻo dai, mềm mại hơn, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khoẻ mạch máu, ổn định huyết áp. Sắt và các vitamin nhóm B là nguyên liệu cho quá trình tạo máu. Vitamin K rất cần thiết cho quá trình đông máu và kiểm soát chảy máu.
Duy trì cân nặng khỏe mạnh
Cà chua tươi là thực phẩm ít calo, hàm lượng chất xơ và nước cao có thể giúp bạn cảm thấy no lâu hơn và duy trì cân nặng hợp lý. Cà chua đóng hộp có các đặc tính tương tự, tuy nhiên nên kiểm tra miễn là chúng không thêm đường và natri.
Ảnh minh họa.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chỉ ăn cà chua thôi không thể đảo ngược chứng xơ vữa động mạch nghiêm trọng; ăn nhiều cà chua kết hợp với thức khuya, hút thuốc, ngồi lâu và thích những món ăn có vị đậm sẽ làm giảm đáng kể lợi ích. Trong khi đó, những người bị viêm dạ dày nặng hoặc loét dạ dày có thể cảm thấy khó chịu hơn nếu ăn nhiều cà chua sống khi bụng đói.
Với trường hợp của ông Vệ, duy trì chế độ ăn uống nhẹ nhàng và điều độ, đồng thời đều đặn ăn một lượng cà chua vừa phải mỗi ngày trong một năm đã giúp ông cải thiện sức khỏe tổng thể.
Lưu ý để ăn cà chua có lợi cho sức khỏe
- Kiểm soát số lượng: Đối với hầu hết người lớn, 200-300g cà chua mỗi ngày là phù hợp, tương đương khoảng 2-3 quả cà chua cỡ trung bình. Người mắc bệnh tiểu đường cần bổ sung cà chua vào tổng lượng carbohydrate nạp vào và tránh ăn cà chua khi uống đồ uống có đường.
- Sự kết hợp giữa thực phẩm sống và chín: Ăn sống giúp giữ lại nhiều vitamin C hơn và thích hợp cho các món salad và món nguội; nấu chín với một ít dầu (như trứng bác với cà chua, sốt cà chua...) sẽ thúc đẩy quá trình giải phóng và hấp thụ lycopene; lý tưởng nhất là kết hợp cả hai phương pháp, thay vì chỉ ăn một phương pháp.
- Tránh ăn quá nhiều khi bụng đói, đặc biệt nếu bạn có dạ dày nhạy cảm: Đối với những người bị viêm dạ dày, loét dạ dày hoặc trào ngược axit nghiêm trọng, ăn nhiều cà chua sống có tính axit cao khi bụng đói có thể làm trầm trọng thêm tình trạng khó chịu ở dạ dày. Tốt hơn hết là nên ăn chúng trong hoặc sau bữa ăn, kết hợp với các thực phẩm chính và protein, điều này sẽ nhẹ nhàng hơn cho dạ dày nói chung.
- Cà chua rất tốt, nhưng các loại rau và trái cây khác cũng rất cần thiết: Dù một loại thực phẩm đơn lẻ có tốt đến đâu, nó cũng không thể thay thế cấu trúc dinh dưỡng tổng thể; ít nhất ba loại rau có màu sắc khác nhau và hai loại trái cây mỗi ngày quan trọng hơn là chỉ tập trung vào "ăn nhiều cà chua".
- Đừng ăn các sản phẩm từ cà chua sai cách: Súp cà chua và món hầm cà chua tự làm tương đối tốt cho sức khỏe; tương cà chua và các gói gia vị cà chua thường chứa nhiều đường, muối và dầu, không phù hợp để sử dụng lâu dài với số lượng lớn như thực phẩm tốt cho sức khỏe.
Cách chọn cà chua tươi ngon
Khi mua cà chua, nên chọn những quả cà chua có kích cỡ đồng đều nhau, quả tròn, vỏ căng bóng và không bị dập.
Không nên chọn những quả cà chua có hình dáng méo mó, không cân đối, vỏ ngoài bị dập nát. Những quả cà chua có vỏ dày là những quả cà chua có ít nước, xốp.
Quan sát kỹ phần núm của quả cà chua. Nên chọn cà chua có phần núm còn tươi, dính chắc vào thân quả. Ngược lại, tránh chọn những quả núm bị héo vì đó thường là những quả không tươi ngon.
Những quả cà chua chín tự nhiên sẽ có mùi thơm, ngược lại những quả cà chua chín do ngâm hóa chất sẽ có vỏ cứng, mùi vị không thơm.
Dùng tay ấn nhẹ lên quả cà chua, những quả cà chua chín tự nhiên, khi cầm lên và ấn nhẹ vào sẽ thấy mềm, độ đàn hồi tốt. Ngược lại, những quả cà chua khi sờ và ấn nhẹ vào có cảm giác cứng mà vỏ vẫn đỏ sẫm thì có thể đã chín do hóa chất.
Minh Hoa (t/h)