Từ Luật Phát triển đô thị đến những chính sách cụ thể
Luật Phát triển đô thị tại Tp.HCM có hiệu lực đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý, tổ chức và phát triển đô thị. Không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định pháp luật, việc triển khai luật còn đòi hỏi chính quyền cơ sở nắm rõ các cơ chế, chính sách liên quan, chủ động vận dụng vào thực tiễn, bảo đảm quá trình phát triển đô thị đồng bộ và hạn chế những xáo trộn không cần thiết đối với đời sống người dân.
Tại buổi tập huấn, phổ biến Luật Phát triển đô thị và các nghị quyết của Hội đồng nhân dân (HĐND) Tp.HCM tại phường An Phú ngày 18/11, bà Nguyễn Trường Nhật Phượng, Phó Chủ tịch HĐND Tp.HCM, đã thông tin những nội dung trọng tâm của luật và các chính sách được Thành phố cụ thể hóa.
Luật Phát triển đô thị được xây dựng nhằm tạo cơ sở pháp lý cho công tác tổ chức, quản lý và phát triển đô thị trong giai đoạn mới. Theo nội dung được giới thiệu tại buổi tập huấn, luật gồm 5 chương, 66 điều và có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Luật Phát triển đô thị tại Tp.HCM đi sâu đến những chính sách cụ thể.
Điểm đáng chú ý là luật không chỉ đề cập đến định hướng phát triển đô thị mà còn đặt ra yêu cầu về cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện và sự phối hợp giữa các cấp chính quyền. Đây là những nội dung có tác động trực tiếp đến hoạt động quản lý tại địa phương, nhất là trong bối cảnh Tp.HCM đang mở rộng không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Để đưa luật vào thực tiễn, HĐND Tp.HCM đã thông qua nhiều nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền. Những nội dung được giới thiệu tập trung vào các lĩnh vực như quản lý, khai thác hạ tầng đô thị; không gian ngầm và công trình ngầm; phát triển đường sắt đô thị, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD); quy hoạch và quản lý không gian đô thị.
Một trong những vấn đề được quan tâm là việc quản lý, khai thác không gian ngầm. Khi đô thị ngày càng phát triển với mật độ xây dựng cao, nhu cầu sử dụng không gian dưới lòng đất cho giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các công trình công cộng ngày càng lớn. Vì vậy, việc hình thành cơ chế quản lý đồng bộ có ý nghĩa quan trọng, tránh tình trạng khai thác manh mún, thiếu kết nối hoặc phát sinh xung đột giữa các công trình.
Bên cạnh đó, các chính sách liên quan đến phát triển đường sắt đô thị và khu vực TOD cũng được đề cập. Đây là định hướng tổ chức không gian đô thị gắn với hệ thống giao thông công cộng, qua đó tăng khả năng tiếp cận các nhà ga, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và tạo điều kiện phát triển các khu vực đô thị có chức năng hỗn hợp.
Đáng chú ý, nội dung về biện pháp ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở vi phạm cũng được giới thiệu trong nhóm chính sách quản lý đô thị. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến công tác bảo đảm trật tự xây dựng, trật tự đô thị và hiệu lực thực thi pháp luật. Việc triển khai các biện pháp này cần được thực hiện đúng đối tượng, đúng trình tự, thẩm quyền và quy định pháp luật, bảo đảm không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Theo định hướng quy hoạch được trình bày tại buổi tập huấn, Tp.HCM hướng đến tổ chức không gian phát triển theo 5 cực động lực, gồm khu vực lõi trung tâm; cực đổi mới sáng tạo phía Đông; cực công nghiệp - logistics phía Bắc; cực cảng biển - thương mại tự do phía Nam; và cực đô thị, giáo dục, y tế phía Tây.

Lãnh đạo cơ sở được phổ biến kỹ về Luật phát triển đô thị.
Các cực động lực này được kết nối thông qua 5 hệ liên kết chiến lược, gồm trục Bắc - Nam; trục Đông - Tây; hệ thống công nghiệp, sản xuất và logistics; hạ tầng đô thị đa tầng; cùng hệ sinh thái xanh - xanh dương. Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu phát triển đô thị không thể chỉ giới hạn trong phạm vi từng địa bàn mà cần đặt trong tổng thể liên kết vùng, kết nối hạ tầng và phân bổ các chức năng đô thị.
Đối với chính quyền cơ sở, những định hướng trên đặt ra yêu cầu phải nắm bắt quy hoạch, các chính sách có liên quan và đặc điểm phát triển của địa bàn. Việc quản lý đô thị không chỉ là xử lý các vấn đề phát sinh trước mắt mà còn cần gắn với định hướng phát triển dài hạn, bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch, hạ tầng và tổ chức không gian dân cư.
Yêu cầu mới trong quản lý và phát triển đô thị
Một trong những vấn đề thể hiện rõ sự tác động của quá trình sắp xếp đơn vị hành chính đến công tác quản lý đô thị là việc đặt tên, đổi tên đường. Đây không đơn thuần là thủ tục hành chính mà còn liên quan trực tiếp đến địa chỉ cư trú, giấy tờ cá nhân, hoạt động kinh doanh và sinh hoạt thường ngày của người dân.
Tại buổi tập huấn, bà Nguyễn Trường Nhật Phượng thông tin về quy trình đặt tên, đổi tên đường, trong đó có các bước lựa chọn tên, thực hiện quy trình chung của thành phố, lấy ý kiến các đối tượng liên quan và trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.
Thực tế sau sắp xếp đơn vị hành chính có thể phát sinh tình trạng trùng tên đường giữa các địa bàn trước đây. Bà Phượng dẫn trường hợp tại phường An Phú có hai tuyến đường cùng mang tên Nguyễn Thị Minh Khai. Việc trùng tên đặt ra yêu cầu phải rà soát, xem xét phương án xử lý để bảo đảm tính thống nhất trong quản lý địa chỉ, hạn chế nhầm lẫn trong giao dịch và hoạt động quản lý hành chính.
Tuy nhiên, việc đổi tên đường cũng cần được cân nhắc thận trọng. Bởi khi tên đường thay đổi, người dân có thể phải thực hiện điều chỉnh nhiều loại giấy tờ, cập nhật thông tin địa chỉ trong các giao dịch, hồ sơ và hoạt động kinh doanh. Những thay đổi này có thể tạo thêm thời gian, chi phí và thủ tục cho người dân.

Bà Nguyễn Trường Nhật Phượng, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND) Tp.HCM.
Vì vậy, theo nội dung được bà Phượng trao đổi, đối với những trường hợp không phát sinh bất cập hoặc chưa thực sự cấp thiết, cần hạn chế việc đổi tên đường để tránh gây xáo trộn đời sống. Việc xem xét phải đặt trong mối tương quan giữa yêu cầu quản lý nhà nước, tính đồng bộ của hệ thống địa chỉ và quyền lợi chính đáng của cộng đồng dân cư.
Câu chuyện đặt tên, đổi tên đường cũng cho thấy những yêu cầu cụ thể mà chính quyền cơ sở phải đối mặt khi triển khai các quy định về phát triển đô thị. Những vấn đề tưởng như nhỏ trong quản lý địa bàn lại có thể tác động đến số lượng lớn người dân, đòi hỏi quá trình thực hiện phải thận trọng, công khai và có sự tham gia của cộng đồng.
Luật Phát triển đô thị chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các quy định được chuyển hóa thành hoạt động quản lý cụ thể, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Từ quản lý quy hoạch, hạ tầng, trật tự xây dựng đến những vấn đề liên quan trực tiếp đến địa chỉ, sinh hoạt của người dân, mỗi quyết định ở cơ sở đều cần bảo đảm tính pháp lý, tính đồng bộ và sự hài hòa giữa yêu cầu phát triển với quyền lợi cộng đồng.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình đưa Luật Phát triển đô thị và các nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố vào thực tiễn: phát triển đô thị không chỉ hướng đến mở rộng không gian hay hoàn thiện hạ tầng, mà còn phải nâng cao chất lượng quản lý, bảo đảm môi trường sống và hạn chế tối đa những phiền hà cho người dân.
Phùng Sơn
Link nội dung: https://baodulichvn.com/tphcm-cu-the-hoa-luat-phat-trien-do-thi-phat-trien-phai-di-cung-on-dinh-doi-song-dan-sinh-a63045.html