Cú bắt tay chưa từng có tiền lệ tại ĐNÁ
Năng lượng là huyết mạch vận hành toàn bộ nền kinh tế Singapore, từ các khu sản xuất công nghiệp hiện đại cho đến hạ tầng dịch vụ số bùng nổ. Dù vậy, Đảo quốc sư tử không đánh đổi sự tăng trưởng ấy lấy chất lượng môi trường.
Để hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải, Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng (EMA) Singapore đã hoạch định chiến lược với 4 "công tắc" chuyển đổi cốt lõi: Khí tự nhiên; Điện mặt trời; Lưới điện khu vực; và Các giải pháp thay thế ít carbon.
Đáng chú ý, một trong những "công tắc" quan trọng giúp Singapore từng bước xanh hóa nguồn cung năng lượng quốc gia lại có sự góp sức mạnh mẽ từ Việt Nam.
Ảnh gốc: Phương Mai/Báo Nhân Dân
Singapore đang đặt tham vọng hiện thực hóa việc nhập khẩu 4 GW điện carbon thấp từ các quốc gia lân cận năm 2035.
Chính khát vọng xanh hóa vượt biên giới ấy đã trở thành bệ phóng cho sự ra đời của Dự án Xuất khẩu điện năng lượng tái tạo xuyên quốc gia Việt Nam - Malaysia - Singapore (sau đây gọi tắt là Dự án VMS).
Tại Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore (SIEW 2026) diễn ra vào những ngày cuối tháng 10/2026, Dự án VMS đã chạm tới bước ngoặt lớn: EMA trao Chấp thuận có điều kiện cho Sembcorp Utilities Pte Ltd (thuộc Sembcorp Industries) với vai trò là đơn vị nhập khẩu điện của Dự án VMS.
Đây là một trong những cột mốc quan trọng để Dự án VMS - xét về cả chiều sâu lẫn quy mô kỹ thuật là một dự án chưa từng có tiền lệ trong lịch sử năng lượng khu vực - dần dần tiến đến hiện thực.
"Đây là một mô hình hợp tác đa phương chưa từng có tiền lệ tại Đông Nam Á. Khác với các dự án song phương truyền thống như Indonesia - Singapore; hay Malaysia - Singapore, Dự án VMS đi qua vùng biển ba quốc gia với chi phí đầu tư lên tới 10 tỷ USD. Thời gian thực hiện đầu tư dự án tới 2034, dự kiến phát điện khoảng 30 năm" - Ông Trần Hồ Bắc - Tổng Giám đốc PTSC - trả lời phỏng vấn báo Nhân Dân bên lề SIEW 2026.
1.000km dưới đáy biển nối Việt Nam-Malaysia-Singapore
Dự án VMS hướng tới mục tiêu nhập khẩu tối đa 1,3 GW điện năng lượng tái tạo vào Singapore thông qua hành lang truyền tải điện kết nối Việt Nam, Malaysia và Singapore.
EMA trao Chấp thuận có điều kiện cho Sembcorp Utilities Pte Ltd tại phiên khai mạc Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore 2026. Ảnh: Phương Mai/Báo Nhân Dân
Con số 1,3 GW điện này chiếm 32,5% trong mục tiêu nhập khẩu 4 GW điện carbon thấp từ các quốc gia lân cận năm 2035 của Đảo quốc sư tử.
Theo phương án đề xuất, Dự án VMS sẽ khai thác nguồn điện gió ngoài khơi tại Việt Nam, kết hợp với nguồn điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) tại Malaysia nhằm phục vụ mục tiêu xuất khẩu điện sang Singapore.
Hoạt động nhập khẩu điện dự kiến bắt đầu vào năm 2035. Theo mô hình đề xuất, điện năng tái tạo được sản xuất tại Việt Nam sẽ được truyền tải qua Malaysia để cung cấp cho cả hai thị trường Malaysia và Singapore; Trong đó, Malaysia vừa tiếp nhận và tiêu thụ một phần nguồn điện này, vừa đóng vai trò trung chuyển điện xuyên biên giới từ Việt Nam sang Singapore, Petrovietnam thông tin.
Đối với Việt Nam, Dự án VMS không chỉ dừng lại ở một thương vụ xuất khẩu thương mại đơn thuần, mà còn là bước đi đi trước một bước trong việc hiện thực hóa tầm nhìn năng lượng quốc gia.
Dự án phù hợp với Quy hoạch điện VIII (điều chỉnh), theo định hướng chiến lược: Đưa Việt Nam trở thành trung tâm năng lượng xanh của khu vực với mục tiêu xuất khẩu từ 5.000 MW đến 10.000 MW điện năng lượng tái tạo vào năm 2035.
Chuỗi công nghệ hiện đại dưới đáy biển
Các siêu dự án cáp ngầm xuyên quốc gia trên thế giới có khoảng cách từ vài trăm đến 1.000 km (như dự án Viking Link 765 km nối Anh - Đan Mạch. Đây là đường dây truyền tải điện một chiều cao áp (HVDC) dài nhất thế giới, cả trên đất liền và dưới biển; hay NordLink 623 km nối Na Uy - Đức) đều bắt buộc phải dùng công nghệ dòng điện một chiều cao áp (HVDC) kết hợp cách điện XLPE và chôn ngầm bằng robot ROV.
Công nghệ HVDC: Để truyền tải dòng điện đi xa hàng ngàn kilomet dưới lòng biển mà không bị suy hao công suất, dự án bắt buộc phải ứng dụng công nghệ Dòng điện một chiều cao áp (HVDC).
Công nghệ này hiện là "đỉnh cao" của kỹ thuật truyền tải điện đại dương đương đại, giúp ổn định tần số khi kết nối các hệ thống lưới điện quốc gia vốn có nhiều điểm lệch pha.
Ảnh minh họa: LS Cable
Công nghệ cách điện XLPE: Cáp ngầm cao áp dưới đáy biển chịu áp lực đè nén rất lớn, môi trường nước biển ăn mòn cao và điện áp cực lớn (thường từ 320 kV đến 525 kV). Chất cách điện XLPE là vật liệu đột phá thay thế cho công nghệ cáp bọc giấy ngấm dầu (MI) truyền thống.
Chúng sở hữu các ưu điểm vượt trội như chịu nhiệt vận hành liên tục cao (lên tới 90°C) và dòng điện áp vượt trội mà không bị dẻo hóa hay biến dạng; Ngoài ra, lớp XLPE ngăn ngừa hoàn toàn rủi ro phóng điện xuyên thủng. Đồng thời, vật liệu này loại bỏ hoàn toàn rủi ro rò rỉ dầu ra môi trường sinh thái biển trong trường hợp cáp bị va chạm hoặc đứt gãy.
Công nghệ chôn ngầm bằng robot ROV: Đây là các thiết bị tự hành không người lái điều khiển từ xa, hoạt động dưới độ sâu hàng trăm đến hàng ngàn mét đáy biển. Chúng được trang bị định vị sonar, camera hồng ngoại ngầm và cảm biến địa vật lý để đảm bảo cáp nằm đúng độ sâu thiết kế mà không bị uốn cong quá bán kính cho phép.