Tp.HCM thông qua quy hoạch 100 năm, định hình 5 cực động lực phát triển

Ngày 30/10, tại kỳ họp thứ sáu HĐND Tp.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, các đại biểu đã chính thức thông qua Quy hoạch tổng thể Tp.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Sau khi được HĐND thành phố thông qua, Chủ tịch UBND Tp.HCM sẽ phê duyệt quy hoạch.

Đây là quy hoạch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, định hình không gian phát triển của Tp.HCM trong nhiều thập niên tới. Trong bối cảnh thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô lớn hơn, không gian rộng hơn và yêu cầu liên kết, điều phối ngày càng cao, quy hoạch được kỳ vọng tạo cơ sở tổ chức lại không gian đô thị, phân bổ nguồn lực và hình thành những động lực tăng trưởng mới.

Các đại biểu đã chính thức thông qua Quy hoạch tổng thể Tp.HCM thời kỳ 2025-2050 tại kỳ họp thứ sáu HĐND Tp.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031.

Quy hoạch được lập trên toàn bộ địa giới hành chính Tp.HCM với diện tích khoảng 6.772,59km², gồm 168 đơn vị hành chính. Phạm vi nghiên cứu đồng thời xem xét mối liên hệ với các địa phương lân cận gồm Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và những không gian biển liên quan, nhằm bảo đảm tính kết nối trong tổ chức phát triển vùng.

Theo dự báo, dân số Tp.HCM sẽ đạt khoảng 18 triệu người vào năm 2030, tăng lên 25 triệu người vào năm 2045 và hơn 27 triệu người vào năm 2050. Với quy mô dân số và không gian phát triển này, thành phố đặt mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, toàn diện, sánh ngang các đô thị hàng đầu thế giới.

Với quy mô không gian hơn 6.772km², dân số dự báo vượt 27 triệu người vào năm 2050 và cấu trúc phát triển đa cực, đa tâm, quy hoạch tổng thể được xác định là cơ sở định hướng cho quá trình phát triển dài hạn của Tp.HCM.

Trong tầm nhìn dài hạn, Tp.HCM hướng tới vai trò trung tâm tài chính, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giao lưu quốc tế; đồng thời nâng cao sức hấp dẫn đối với nhân tài, doanh nghiệp và các nguồn lực phát triển.

Một trong những nội dung trọng tâm của quy hoạch là tổ chức lại cấu trúc không gian Tp.HCM theo mô hình đa cực, đa tâm. Theo đó, không gian phát triển được xác định trên 5 cực động lực, 5 hệ liên kết chiến lược, 5 trung tâm vệ tinh và 10 vùng quản trị phát triển.

Cụ thể, 5 cực động lực gồm cực lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm; cực đổi mới sáng tạo phía Đông; cực công nghiệp - logistics phía Bắc; cực cảng biển - thương mại tự do - công nghiệp năng lượng phía Nam; cực đô thị - giáo dục - y tế phía Tây.

Mỗi cực động lực được định hướng với những chức năng phát triển riêng, góp phần mở rộng không gian kinh tế và hình thành các trung tâm tăng trưởng trên toàn địa bàn. Trong đó, khu vực lõi trung tâm gắn với dịch vụ tài chính quốc tế; phía Đông tập trung vào đổi mới sáng tạo; phía Bắc phát triển công nghiệp và logistics; phía Nam phát huy lợi thế cảng biển, thương mại tự do và công nghiệp năng lượng; còn phía Tây định hướng phát triển đô thị gắn với giáo dục, y tế.

Hệ thống giao thông ngày càng được đẩy mạnh phát triển của Tp.HCM. (Ảnh: Linh Trần)

Bên cạnh 5 cực động lực, quy hoạch xác định 5 trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên - Bắc Tân Uyên. Các khu vực này được đưa vào cấu trúc phát triển tổng thể nhằm khai thác chức năng, điều kiện đất đai và lợi thế riêng, đồng thời tăng cường kết nối với các cực tăng trưởng của thành phố.

Quy hoạch cũng định hướng tổ chức không gian đô thị theo ba chiều gồm mặt đất, không gian ngầm và không gian trên cao. Việc khai thác đồng bộ các không gian này nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo thêm dư địa phát triển hạ tầng và cải thiện năng lực cạnh tranh quốc tế của Tp.HCM.

Cùng với tổ chức không gian, quy hoạch định hướng phát triển các ngành kinh tế, văn hóa, xã hội, thể thao và những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với chất lượng sống của người dân. Các khu chức năng đặc thù cũng được xác định với cơ chế vượt trội, tạo không gian thử nghiệm chính sách mới, thu hút nguồn lực chất lượng cao và thúc đẩy những ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

Trong lĩnh vực giáo dục, quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2050, Tp.HCM trở thành trung tâm giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, khoa học và công nghệ hàng đầu châu Á.

Để thực hiện định hướng này, thành phố dự kiến có quy mô khoảng 2 triệu sinh viên, đồng thời bổ sung từ 1.400-2.000ha quỹ đất dành cho giáo dục đại học trong giai đoạn 2030-2050. Việc mở rộng quỹ đất giáo dục được đặt trong định hướng phát triển dài hạn, đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực và phát triển khoa học, công nghệ.

Đối với lĩnh vực y tế, Tp.HCM định hướng tiếp tục phát triển các bệnh viện cửa ngõ, cụm y tế chuyên sâu và trục kết nối y tế - du lịch. Thành phố đồng thời đẩy mạnh y tế dự phòng, củng cố y tế cơ sở và ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động chăm sóc sức khỏe.

Các chỉ tiêu được đặt ra đến năm 2045 là đạt 45 giường bệnh và 35 bác sĩ trên 10.000 dân. Đây là những mục tiêu nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của dân số thành phố được dự báo tăng mạnh trong những thập niên tới.

Về an sinh xã hội, quy hoạch hướng đến mục tiêu đến năm 2045, Tp.HCM trở thành một trong những thành phố đáng sống nhất thế giới. Các định hướng phát triển không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế, mở rộng hạ tầng mà còn gắn với nâng cao chất lượng sống và bảo đảm các điều kiện phát triển xã hội.