Tp.HCM quy hoạch 5 cực động lực, mở rộng không gian tăng trưởng

Tại Kỳ họp thứ sáu, kỳ họp chuyên đề HĐND Tp.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra sáng 29/10, UBND Thành phố trình Quy hoạch tổng thể Tp.HCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm. Một trong những nội dung trọng tâm là tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, với 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh và các hành lang liên kết chiến lược.

Định hướng này nhằm khai thác lợi thế của từng khu vực sau hợp nhất địa giới hành chính, tăng cường kết nối giữa các trung tâm kinh tế, công nghiệp, cảng biển và dịch vụ, đồng thời giảm áp lực phát triển tập trung vào khu vực lõi đô thị.

5 cực động lực định hình cấu trúc siêu đô thị

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM, quy hoạch tổng thể sau hợp nhất đề xuất mô hình phát triển gồm 5 cực động lực: trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế; đổi mới sáng tạo phía Đông; công nghiệp, công nghệ cao và logistics phía Bắc; cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng phía Nam; đô thị, giáo dục và y tế phía Tây. Mô hình nhằm phát huy thế mạnh từng khu vực, tăng cường liên kết từ nghiên cứu, sản xuất đến dịch vụ và vận chuyển hàng hóa, đồng thời giảm tập trung vào lõi đô thị hiện hữu. Hiệu quả phát triển phụ thuộc vào khả năng kết nối hạ tầng và phối hợp giữa các cực động lực.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM.

Bên cạnh 5 cực động lực, quy hoạch xác định 5 trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên - Bắc Tân Uyên, cùng 5 hệ liên kết chiến lược về giao thông, công nghiệp - logistics, hạ tầng đô thị và sinh thái. Trong đó, sông Sài Gòn - Đồng Nai giữ vai trò trục sinh thái trung tâm; không gian biển kết nối Gành Rái - Cần Giờ - Cái Mép, Thị Vải - Vũng Tàu - Côn Đảo, tích hợp cảng biển, logistics, năng lượng và du lịch.

Về giao thông, đến năm 2050, Tp.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 18 tuyến đường sắt đô thị dài khoảng 961 km và 450 km đường sắt nhẹ, tramway; phát triển các đầu mối trung chuyển gắn với mô hình đô thị TOD, nâng tỷ lệ vận tải hành khách công cộng lên 55 - 65%. Thành phố cũng định hướng phát triển không gian ngầm, không gian trên cao, tăng cường kết nối đường bộ, đường thủy, đồng thời chú trọng chống ngập, kiểm soát sụt lún và thích ứng biến đổi khí hậu.

Đại biểu tham dự kỳ họp.

Về kinh tế, quy hoạch ưu tiên các ngành giá trị gia tăng cao như tài chính, công nghệ cao, AI, logistics và kinh tế biển; nghiên cứu hình thành khu kinh tế đặc biệt ven biển tại Vũng Tàu. Đến năm 2050, Thành phố hướng đến trở thành trung tâm giáo dục đại học, khoa học và công nghệ hàng đầu châu Á với khoảng 2 triệu sinh viên, đồng thời ưu tiên nhà ở xã hội, nhà cho thuê và nhà ở công nhân gắn với giao thông công cộng, việc làm và các cực phát triển.

Bài toán thực thi và huy động nguồn lực

Ông Nguyễn Văn Minh, Chủ tịch HĐND Tp.HCM, nhấn mạnh quy hoạch phải vượt qua tư duy chia cắt theo địa giới, ngành, lĩnh vực và dự án, hướng đến tổ chức Thành phố thành một chỉnh thể thống nhất, đa cực, đa trung tâm.

Theo ông Nguyễn Văn Minh, quy hoạch cần xác định rõ các cực tăng trưởng, hành lang kết nối, dự án ưu tiên và lộ trình thực hiện; đồng thời bảo đảm đồng bộ giữa sử dụng đất, giao thông, hạ tầng xã hội và phân bố dân cư. Mục tiêu mở rộng không gian đầu tư phải đi cùng yêu cầu giải quyết các điểm nghẽn về ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường, bảo tồn giá trị văn hóa và nâng cao chất lượng sống.

Ông Nguyễn Văn Minh, Chủ tịch HĐND Tp.HCM.

Về huy động nguồn lực, quy hoạch định hướng sử dụng vốn nhà nước để dẫn dắt, đồng thời tăng cường huy động nguồn lực xã hội thông qua hợp tác công tư, khai thác giá trị tăng thêm từ đất gắn với hạ tầng và trái phiếu đô thị. Các dự án trọng điểm cần được xác định rõ thứ tự ưu tiên, trách nhiệm thực hiện, tiến độ và cơ chế giám sát.

Chủ tịch HĐND Tp.HCM nhấn mạnh cần ưu tiên nguồn lực cho các công trình cấp thiết, khả thi, có sức lan tỏa, tránh đầu tư dàn trải và lãng phí. Quy hoạch tổng thể Tp.HCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm, đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành đô thị hiện đại hàng đầu Đông Nam Á, đến năm 2045 là trung tâm kinh tế, khoa học và đổi mới sáng tạo của châu Á, hướng tới đô thị toàn cầu trong dài hạn. Sau khi HĐND thông qua nghị quyết, Chủ tịch UBND Thành phố sẽ xem xét phê duyệt theo thẩm quyền.

Quy hoạch đại lộ cảnh quan sông Hồng: Không “xóa sổ” làng xóm, ưu tiên tái định cư tại chỗ

Hà Nội dự kiến tổ chức lại không gian 2 bờ sông Hồng với quy mô hơn 11.400ha, phát triển giao thông, công viên, đô thị và sinh thái, ưu tiên giữ lại, chỉnh trang các làng xóm lâu đời và tái định cư tại chỗ đối với những khu vực phải di dời.