Khi pháp luật bắt đầu từ những điều gần gũi

Gỡ vướng pháp lý từ những vấn đề sát sườn

Một mâu thuẫn trong khu dân cư, vướng mắc khi thực hiện hợp đồng hay cách ứng xử của học sinh trên môi trường mạng đều có thể phát sinh vấn đề pháp lý nếu không được nhận diện và giải quyết đúng cách. Thực tế này đặt ra yêu cầu đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, không chỉ dừng ở việc truyền đạt quy định mà còn phải giúp người dân hiểu luật, biết vận dụng vào thực tiễn và chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Hội Luật gia Tp.Đồng Nai chú trọng triển khai phong trào “Mỗi luật gia là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật” năm 2026 theo hướng thiết thực, sát nhu cầu của cộng đồng. Thay vì chỉ tập trung vào các hội nghị phổ biến văn bản pháp luật, Hội từng bước đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, hướng đến từng nhóm đối tượng cụ thể, lựa chọn nội dung gắn với những vấn đề người dân thường gặp trong đời sống.

Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân.

Một trong những hoạt động đáng chú ý là chương trình nâng cao năng lực cho đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở, được Hội phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam Tp.Đồng Nai tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại 95 điểm cầu xã, phường, thu hút hơn 1.200 người tham dự.

Đằng sau hoạt động này là yêu cầu nâng cao chất lượng giải quyết những mâu thuẫn phát sinh ngay từ cơ sở. Bởi trong nhiều trường hợp, tranh chấp về đất đai, quan hệ gia đình hay những bất đồng trong sinh hoạt cộng đồng nếu được lắng nghe, phân tích và hướng dẫn kịp thời có thể được tháo gỡ trước khi trở nên phức tạp.

Thông qua việc trao đổi nghiệp vụ, chia sẻ kinh nghiệm và cập nhật kiến thức pháp luật, đội ngũ hòa giải viên có thêm cơ sở để xử lý tình huống phù hợp, góp phần hạn chế tranh chấp kéo dài và giữ gìn sự đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Tọa đàm về hợp đồng dịch vụ giao nhận và bảo hiểm hàng hóa, trao đổi những vấn đề pháp lý phát sinh trong thực tiễn.

Bà Lưu Thị Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Tp. Đồng Nai, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Hội Luật gia trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. 

Theo bà, việc bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ hòa giải viên không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hòa giải ở cơ sở mà còn giúp củng cố sự đồng thuận trong nhân dân.

Từ khu dân cư đến cộng đồng doanh nghiệp, hoạt động phổ biến pháp luật được Hội triển khai theo hướng sát với nhu cầu thực tế. Trong lĩnh vực logistics, những quy định về hợp đồng, trách nhiệm pháp lý và bảo hiểm hàng hóa có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam và Hiệp hội Logistics Đồng Nai, Hội tổ chức tọa đàm về thực hiện hợp đồng dịch vụ giao nhận và bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu trong vận tải quốc tế, thu hút hơn 300 doanh nghiệp tham gia. Nội dung trao đổi tập trung vào những vấn đề doanh nghiệp thường gặp trong thực tiễn, từ thực hiện hợp đồng, xác định trách nhiệm của các bên đến các rủi ro liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu. 

Qua đó, doanh nghiệp có thêm thông tin để nhận diện những điểm cần lưu ý trong quá trình giao dịch, thực hiện hợp đồng và xử lý các tình huống phát sinh.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại trại giam góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và hỗ trợ phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng.

Theo luật gia Phan Văn Châu, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Đồng Nai, việc triển khai phong trào trong năm 2026 được định hướng theo hướng thiết thực, gắn với nhu cầu của từng nhóm đối tượng. Từ hòa giải viên ở cơ sở đến doanh nghiệp, mỗi hoạt động đều hướng đến việc giúp người tham gia hiểu rõ hơn các quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến công việc và đời sống.

Tinh thần này còn được thể hiện qua tọa đàm về áp dụng, thi hành Luật Tư pháp người chưa thành niên. Đây là dịp để các cơ quan tiến hành tố tụng, sở, ban, ngành, luật gia, luật sư và trợ giúp viên pháp lý trao đổi nghiệp vụ, chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện những khó khăn trong quá trình thực hiện quy định mới.

Song song đó, việc phối hợp với Đoàn Luật sư và Hội Công chứng viên Tp.Đồng Nai cũng góp phần kết nối nguồn lực chuyên môn, mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật của người dân. Qua những hoạt động này, vai trò của đội ngũ luật gia không chỉ nằm ở việc truyền đạt quy định mà còn ở khả năng hỗ trợ cộng đồng nhận diện, giải quyết những vấn đề pháp lý nảy sinh trong thực tế.

Từ lớp học đến không gian số 

Nếu với người dân, pháp luật cần được giải thích bằng những tình huống gần gũi thì với học sinh, cách tiếp cận cũng cần thay đổi để phù hợp với tâm lý và môi trường học đường. Những bài tuyên truyền nặng về lý thuyết khó tạo được sự chú ý lâu dài, trong khi các tình huống trực quan, có sự tham gia của học sinh lại mở ra cơ hội để kiến thức pháp luật trở nên dễ hiểu hơn.

Các luật gia trao đổi tại tọa đàm về thi hành Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Tại Trường THPT Điểu Cải (xã La Ngà), Hội Luật gia Tp. Đồng Nai tổ chức phiên họp giả định tư vấn biện pháp giáo dục tại xã, phường theo hình thức sân khấu hóa, giúp học sinh trực quan theo dõi cách xử lý tình huống và hiểu rõ trách nhiệm của các bên dưới góc độ pháp luật.

Bên cạnh đó, Hội tổ chức 10 hội nghị tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường và quy tắc ứng xử trên môi trường mạng, thu hút khoảng 5.000 học sinh tham gia. Nội dung tuyên truyền gắn với những vấn đề gần gũi trong học tập, quan hệ bạn bè và sử dụng mạng xã hội, giúp học sinh nhận diện hành vi bạo lực, biết cách ứng xử trước mâu thuẫn và nâng cao ý thức trách nhiệm trên không gian mạng.

Cùng với trường học, Hội mở rộng tuyên truyền trên không gian số. Kênh YouTube “Luật gia Đồng Nai” đã đăng tải 10 video hỏi - đáp về bầu cử, mỗi video đạt từ 600-1.600 lượt xem. Các tin, bài phổ biến pháp luật, nghị quyết cũng được đăng tải trên các kênh thông tin của đơn vị, tạo điều kiện để người dân chủ động tìm hiểu khi cần.

Các luật gia tham gia phiên tòa giả định, tuyên truyền, giáo dục pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh.

Tuyên truyền trên nền tảng số giúp người dân chủ động tìm hiểu, xem lại và chia sẻ thông tin pháp luật khi cần. Tuy nhiên, hiệu quả vẫn phụ thuộc vào chất lượng nội dung và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Hội Luật gia Tp. Đồng Nai tổ chức 20 hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật với 2.125 lượt người tham dự, phát khoảng 2.000 tài liệu; đồng thời phối hợp tổ chức 14 hội nghị khác, thu hút 1.535 lượt người. Nội dung tập trung vào các lĩnh vực thiết thực như hộ tịch, căn cước, đất đai, thừa kế và bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo luật gia Phan Văn Châu, hiệu quả tuyên truyền không chỉ thể hiện qua số hội nghị hay người tham dự, mà còn ở phản hồi của người dân, khả năng vận dụng kiến thức và chuyển biến trong nhận thức, hành vi. Vì vậy, Hội sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, đồng thời tăng cường phối hợp với chính quyền, MTTQ, trường học, hiệp hội và các tổ chức nghề nghiệp.

Các luật gia tư vấn, giải đáp vướng mắc pháp lý cho người dân tại các buổi tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Từ việc bồi dưỡng hòa giải viên, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các quy định chuyên ngành đến đổi mới hoạt động tuyên truyền trong trường học và trên nền tảng số, Hội Luật gia Tp.Đồng Nai đang từng bước đa dạng hóa cách đưa pháp luật vào đời sống.

Để những hoạt động này phát huy hiệu quả lâu dài, điều quan trọng không chỉ là người dân được nghe, được đọc các quy định, mà còn có thể hiểu và biết cách áp dụng khi cần thiết. Đó cũng là thước đo để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thực sự trở thành cầu nối giữa quy định pháp luật với đời sống cộng đồng.