Vì sao khi uống rượu bia không nên ăn nấm?

Trong các buổi tụ tập, nấm thường được lựa chọn như một món ăn kèm nhẹ nhàng, dễ kết hợp cùng các loại thịt hoặc rau xanh, nhúng lẩu. Nhiều người thích trải nghiệm còn mang nấm tự hái trong rừng về để xào, nướng hoặc thả vào nồi lẩu nghi ngút khói. Tuy nhiên, điều cốt lõi không phải là câu hỏi liệu mọi loại nấm có thể "nhắm" cùng bia rượu hay không, mà là người chế biến có thực sự nhận diện chính xác về loài nấm mình đang sử dụng hay chưa.

Một báo cáo ca bệnh đăng trên tạp chí Clinical Toxicology năm 2011 từng ghi nhận 5 trường hợp gặp phản ứng bất thường sau khi ăn nấm tự hái kết hợp với đồ uống có cồn. Những loại nấm này đều đã được chế biến xào chín kỹ và ban đầu không gây ra bất kỳ cảm giác khó chịu nào cho người ăn. Tuy nhiên, chỉ ít lâu sau khi uống rượu bia, các bệnh nhân bắt đầu xuất hiện những triệu chứng như đỏ bừng mặt, đau đầu dữ dội, tim đập nhanh và khó thở.

Ảnh minh họa

Vì sao không nên kết hợp nấm và bia rượu?

Tăng áp lực chuyển hóa lên gan: Nấm giàu đạm cùng các hợp chất sinh học, trong khi gan lại phải tập trung xử lý chất cồn từ bia rượu. Việc tiêu thụ cùng lúc khiến gan phải làm việc quá tải, quá trình thải độc của cơ thể chậm lại.

Tốc độ ngấm độc tố nhanh hơn nếu ăn nhầm nấm dại: Nếu vô tình ăn phải nấm lạ hay nấm tự hái ngoài tự nhiên, chất cồn trong bia rượu đóng vai trò như chất dẫn làm cơ thể hấp thu độc tố nhanh hơn, khiến tình trạng ngộ độc diễn ra mạnh hơn với các dấu hiệu nôn mửa, co giật...

Gây xáo trộn và khó chịu cho hệ tiêu hóa: Nấm có tính hàn, giàu chất xơ nên dễ gây nặng bụng nếu ăn nhiều. Khi kết hợp với bia rượu vốn là chất kích thích niêm mạc dạ dày, đường ruột dễ bị phản ứng dẫn đến đau bụng, lạnh bụng hoặc tiêu chảy ngay trong lúc đang nhậu.

Một số loại nấm có thể phản ứng với chất cồn

Hiện tượng này đã được y học nghiên cứu rõ nhất trên một số loài thuộc nhóm nấm mực, trước đây thường biết đến với tên khoa học Coprinus atramentarius. Hoạt chất coprine chứa trong nấm có khả năng ức chế một công đoạn quan trọng trong quá trình cơ thể chuyển hóa ethanol. Sự gián đoạn này khiến nồng độ acetaldehyde tích tụ đột ngột trong máu, dẫn đến hàng loạt phản ứng nhiễm độc khó chịu. Dấu hiệu nhận biết qua các biểu hiện như nóng bừng mặt, buồn nôn, hồi hộp, đau đầu dữ dội với mức độ nặng nhẹ tùy vào cơ địa mỗi người.

Báo cáo công bố năm 2011 cũng ghi nhận các ca biến chứng tương tự liên quan đến nấm Lepiota aspera. Chính vì vậy, nguyên tắc an toàn hàng đầu là tuyệt đối không dựa vào kinh nghiệm truyền miệng hay hình dáng bề ngoài gần giống để tự ý hái nấm và chế biến. Một loại nấm nhìn quen thuộc có thể chứa độc tố mà người hái hoặc người bán không hề hay biết.

Ảnh minh họa

Khác biệt giữa nấm mua ở chợ và nấm tự hái

Không có bất kỳ bằng chứng khoa học nào cho thấy các loại nấm quen thuộc như nấm rơm, nấm hương, nấm kim châm... tạo ra phản ứng nguy hiểm khi dùng chung với bia rượu. Những rủi ro về sự tương tác với chất cồn được ghi nhận ở một số loài nấm cụ thể. Vì vậy, người tiêu dùng cũng không nhất thiết phải gạch tên mọi loại nấm ra khỏi thực đơn.

Trong khi đó, nấm mọc tự nhiên lại tiềm ẩn nguy cơ do việc nhận diện nhầm lẫn các loài chứa độc tố. Phương pháp chế biến như xào nấu kỹ, phơi khô hay nếm thử một lượng nhỏ đều không phải là giải pháp tin cậy để kiểm chứng độ an toàn. Nếu nguồn gốc thực phẩm chưa được xác minh rõ ràng, rủi ro không chỉ dừng lại ở sự tương tác với bia rượu mà chính là nguy cơ ngộ độc nấm cấp tính gây nguy hiểm đến tính mạng.

Lời khuyên cho dân nhậu

Trong những buổi tụ họp, tốt nhất nên tránh ăn các loại nấm hái dại hoặc đồ được cho tặng khi chưa rõ nguồn gốc. Nếu không biết rõ xuất xứ loại nấm trong món ăn, lựa chọn an toàn nhất là bỏ qua thay vì mạo hiểm thử phản ứng của cơ thể. Đối với nấm mua ở chợ, nên chọn nguồn cung cấp uy tín, bảo quản đúng nhiệt độ và nấu chín kỹ trước khi thưởng thức.

Sau bữa ăn, nếu thấy các biểu hiện bất thường như đỏ bừng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh, khó thở, choáng váng hoặc rối loạn ý thức, nên dừng ăn và tìm kiếm sự trợ giúp y tế kịp thời. Không phải là "mọi loại nấm đều kỵ bia rượu", mà phải biết chính xác loại nấm mình đang ăn và kiên quyết nói không với những loại nấm không rõ nguồn gốc.