Đừng cố chạy đến đích khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu này

Chạy bộ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, tăng sức bền và thể lực. Tuy nhiên, ngay cả người có vẻ ngoài khỏe mạnh, không xuất hiện triệu chứng bất thường trước đó vẫn có thể gặp biến cố tim mạch cấp tính, trong đó có ngừng tim đột ngột.

Nguy cơ có thể tăng khi người chạy gắng sức quá mức, thiếu ngủ, mất nước hoặc vận động dưới trời nắng nóng. Vì vậy, nhận biết sớm những dấu hiệu cảnh báo và dừng lại đúng lúc có thể giúp tránh những hậu quả nghiêm trọng.

Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, người chạy cần chú ý các biểu hiện như đau ngực, chóng mặt, khó thở, tim đập bất thường, mệt lả hoặc lú lẫn. Khi xuất hiện những dấu hiệu này, không nên cố hoàn thành cự ly hay tiếp tục chạy theo tốc độ đã đặt ra, mà cần dừng vận động và tìm kiếm hỗ trợ y tế.

Đặc biệt, nếu người chạy đột ngột gục xuống, mất ý thức và không thở bình thường, những người xung quanh cần gọi cấp cứu ngay, đồng thời hồi sinh tim phổi (CPR) và sử dụng máy khử rung tim tự động (AED) nếu có.

Khi tim ngừng bơm máu, não có thể bắt đầu bị tổn thương chỉ sau khoảng 4-6 phút do thiếu oxy. Vì vậy, cấp cứu càng sớm, cơ hội sống của người bệnh càng cao. Việc trang bị kiến thức CPR cho cộng đồng, nhất là những người thường xuyên tham gia các giải chạy, có thể giúp tăng khả năng cứu sống nạn nhân ngay tại hiện trường.

Chạy bộ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, tăng sức bền và thể lực. (Ảnh minh hoạ: Nghĩa Phan)

Để hạn chế rủi ro, người tham gia chạy bộ nên kiểm tra sức khỏe trước khi thi đấu, đặc biệt là người trên 35 tuổi hoặc có bệnh nền như tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường. Những người từng đau ngực khi gắng sức, ngất không rõ nguyên nhân hoặc có tiền sử gia đình đột tử cần được đánh giá nguy cơ kỹ hơn.

Bên cạnh đó, người chạy cần ngủ đủ giấc, tránh chất kích thích, xây dựng lịch tập phù hợp với thể trạng và bổ sung nước hợp lý. Khi thời tiết nắng nóng, nên điều chỉnh thời gian, tốc độ và cường độ vận động để tránh gây áp lực quá lớn lên cơ thể.

Chạy bộ chỉ thực sự có lợi khi được thực hiện an toàn. Đừng cố vượt qua cơn đau hay cảm giác choáng váng để chạm đích, bởi dừng lại đúng lúc có thể quan trọng hơn bất kỳ thành tích nào.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và oxy cao áp Việt Nam người mới chạy cần tăng cự ly từng bước, xây dựng nền tảng thể lực trước khi chuyển từ 5 km lên 10 km, bán marathon rồi marathon. Quá trình chuẩn bị nên kéo dài nhiều tháng, tùy thể trạng và kinh nghiệm của mỗi người, thay vì đột ngột đăng ký cự ly 42 km khi chưa được rèn luyện đầy đủ.

Trong quá trình chạy, đau ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, nhìn mờ, tim đập nhanh hoặc không đều, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn và cảm giác sắp ngất là những dấu hiệu cần đặc biệt chú ý. Người chạy nên dừng vận động ngay, không cố vượt qua vì nghĩ đó chỉ là biểu hiện mệt mỏi thông thường.

Nếu một runner bất ngờ gục xuống, không phản ứng khi được gọi và không thở bình thường, người chứng kiến cần lập tức gọi cấp cứu, nhờ người lấy máy khử rung tim tự động (AED) nếu có và tiến hành ép tim ngoài lồng ngực. Không nên chờ người bệnh tự tỉnh lại. Việc hồi sức tim phổi sớm và sử dụng AED kịp thời có thể quyết định cơ hội sống của nạn nhân.

Đối với người chuẩn bị tham gia các giải chạy đường dài, khám sàng lọc tim mạch trước khi thi đấu là việc nên cân nhắc, nhất là khi có tiền sử đau ngực lúc gắng sức, ngất không rõ nguyên nhân hoặc gia đình từng có người đột tử khi còn trẻ. Bác sĩ sẽ căn cứ vào tuổi, tiền sử bệnh, triệu chứng và mức độ vận động để chỉ định các kiểm tra phù hợp, có thể gồm điện tâm đồ, siêu âm tim hoặc những thăm dò chuyên sâu hơn.

Chạy bộ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng không phải cự ly càng dài hay tốc độ càng nhanh thì thành tích càng đáng giá. Với mỗi runner, điều quan trọng là chuẩn bị đủ thể lực, nhận biết giới hạn của cơ thể và không đánh đổi sự an toàn để chạm đích.