Phó Thủ tướng đặt kỳ vọng đổi mới sáng tạo trở thành việc hằng ngày trong toàn xã hội

Đổi mới sáng tạo phải đi vào từng lĩnh vực

Tại Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh yêu cầu đưa đổi mới sáng tạo ra khỏi phạm vi của một nhóm nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ hay startup để trở thành động lực lan tỏa trong toàn bộ nền kinh tế và đời sống xã hội.

Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng lớn hơn, mục tiêu cao hơn và yêu cầu phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới vì thế không chỉ là yêu cầu về tốc độ, mà còn đòi hỏi phải đổi mới phương thức phát triển, nâng cao chất lượng và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2026 (Ảnh: Việt Anh).

Phó Thủ tướng cho rằng Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia là dịp giới thiệu công nghệ, sản phẩm, mô hình hay những thành tựu mới. Quan trọng hơn, đây cũng là dịp để lan tỏa tinh thần đổi mới, khát vọng sáng tạo, kết nối các nguồn lực và chuyển hóa thành những hành động cụ thể.

“Đổi mới sáng tạo thực sự đi vào từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương, từng doanh nghiệp và trong đời sống của mỗi người dân”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, đồng thời là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và góp phần đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Phó Thủ tướng cùng các đại biểu tham quan triển lãm (Ảnh: Việt Anh).

Dựa trên cách tiếp cận này, đổi mới sáng tạo không còn được nhìn nhận như một lĩnh vực riêng biệt mà phải trở thành động lực xuyên suốt của nền kinh tế và xã hội.

Đối với nền kinh tế, đổi mới sáng tạo phải góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả sử dụng vốn, tạo ra sản phẩm, dịch vụ và thương hiệu quốc gia. Với Nhà nước, đổi mới sáng tạo phải hỗ trợ đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng dịch vụ công và giải quyết tốt hơn các vấn đề phát triển.

Ở khu vực doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là ứng dụng và đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng, giảm chi phí, mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Còn với người dân, thành quả cuối cùng của đổi mới sáng tạo phải được thể hiện bằng việc làm tốt hơn, thu nhập cao hơn, sản phẩm và dịch vụ tốt hơn, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

Cần chuyển từ có hoạt động sang có kết quả

Nhìn lại những năm qua, Phó Thủ tướng đánh giá Việt Nam đã đạt những bước tiến đáng ghi nhận về năng lực đổi mới sáng tạo.

Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo Toàn cầu (GII) 2026, Việt Nam xếp thứ 43 trong 139 nền kinh tế, tăng một bậc so với năm 2025 và đạt mục tiêu Chính phủ đặt ra tại Nghị quyết số 02/NQ-CP năm 2026.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từng bước được hình thành, được biểu hiện qua các con số như hơn 4.000 doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân khởi nghiệp, khoảng 208 quỹ đầu tư mạo hiểm, hơn 1.400 tổ chức hỗ trợ, 20 sàn giao dịch khoa học công nghệ trên toàn quốc.

Nghi thức phát động Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2026 (Ảnh: Việt Anh).

Cùng với đó, mạng lưới các tổ chức đổi mới sáng tạo, cơ sở ươm tạo, tổ chức thúc đẩy kinh doanh, viện nghiên cứu, trường đại học, quỹ đầu tư, chuyên gia và doanh nghiệp lớn từng bước được hình thành, tạo điều kiện kết nối nghiên cứu với sản xuất và kinh doanh.

Hoạt động đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp cũng ngày càng đa dạng, không chỉ dừng ở đổi mới công nghệ mà mở rộng sang sản phẩm, dịch vụ, quy trình sản xuất, phương thức quản trị và mô hình kinh doanh.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng nhìn nhận kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với yêu cầu phát triển và mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Tỷ lệ doanh nghiệp trong nước có hoạt động đổi mới sáng tạo còn thấp, thị trường khoa học công nghệ và các sàn giao dịch công nghệ chưa phát huy đầy đủ vai trò.

Các đơn vị tham gia triển lãm giới thiệu về các sản phẩm, sáng kiến, giải pháp khoa học và công nghệ (Ảnh: Việt Anh).

Từ yêu cầu đó, Phó Thủ tướng dẫn lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 30/7/2026: “Mỗi bộ, ngành, địa phương đều phải trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực của mình”.

Theo Phó Thủ tướng, đây ngoài là thông điệp còn là yêu cầu cụ thể về trách nhiệm và cách thức tổ chức thực hiện.

Mỗi bộ, ngành phải thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực mình quản lý. Mỗi địa phương phải sử dụng đổi mới sáng tạo để giải quyết những bài toán phát triển của chính mình. Doanh nghiệp phải coi đổi mới sáng tạo là điều kiện để nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.

Trong khi đó, viện nghiên cứu và trường đại học phải đưa tri thức, công nghệ đến gần hơn với thực tiễn, dựa trên nhu cầu của doanh nghiệp. Mỗi cán bộ, người lao động và người dân cũng được đặt vào vị trí chủ thể, cần phát huy tinh thần sáng tạo trong công việc của mình.

Đặt doanh nghiệp ở vị trí trung tâm của đổi mới

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, hệ thống thể chế, cơ chế, chính sách về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thời gian qua đã có những bước hoàn thiện quan trọng, tạo nền tảng pháp lý cho ứng dụng, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Vấn đề của giai đoạn tiếp theo là phải chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện.

“Trọng tâm trong thời gian tới là phải chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện, chuyển từ có hoạt động đổi mới sáng tạo sang có kết quả đổi mới sáng tạo, từng bước phát triển và hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo”, Phó Thủ tướng nói.

Trong quá trình này, doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm. Theo Phó Thủ tướng, doanh nghiệp là nơi nhận biết nhu cầu của thị trường, đặt bài toán, đầu tư nguồn lực, tiếp nhận và làm chủ công nghệ, tổ chức sản xuất cũng như đưa sản phẩm tới người tiêu dùng. Vì vậy, chính sách đổi mới sáng tạo cần ngày càng hướng mạnh vào việc nâng cao năng lực đổi mới của doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu đổi mới sáng tạo phải chuyển từ có hoạt động sang có kết quả đổi mới sáng tạo (Ảnh: Việt Anh).

Để biến các quan điểm thành kết quả thực tế, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, cộng đồng doanh nghiệp và các chủ thể liên quan tập trung vào một số nhiệm vụ.

Trước hết, phải xác định rõ trách nhiệm đổi mới sáng tạo của từng bộ, ngành, địa phương và cơ sở. Mỗi bộ, ngành cần xác định những bài toán đổi mới sáng tạo trọng tâm, đưa mục tiêu, nhiệm vụ và chỉ tiêu đổi mới sáng tạo vào kế hoạch phát triển, đồng thời bố trí nguồn lực và định kỳ đánh giá tác động.

Tiếp đó là thúc đẩy mạnh mẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho công nghệ, nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế. Các trung tâm đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành đầu mối kết nối doanh nghiệp, thị trường, chuyên gia, nhà đầu tư và các nguồn lực, tập trung vào những lợi thế và bài toán thực tế.

Các viện nghiên cứu, trường đại học đồng thời phải nâng cao chất lượng nghiên cứu, thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa, phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. 

Cuối cùng, hội nhập quốc tế về đổi mới sáng tạo phải phục vụ trực tiếp cho việc nâng cao năng lực công nghệ trong nước và vị thế của Việt Nam trong các mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kỳ vọng tinh thần của Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia sẽ không dừng lại trong một sự kiện, mà trở thành hành động thường xuyên trong các cơ quan, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, địa phương và toàn xã hội.

Phó Thủ tướng đưa ra một chuỗi kỳ vọng về cách đổi mới sáng tạo tạo ra giá trị: “Mỗi sáng kiến có giá trị sẽ có cơ hội để được khởi nghiệp, mỗi kết quả nghiên cứu có tiềm năng sẽ có cơ hội trở thành công nghệ đột phá và mỗi công nghệ có giá trị có cơ hội trở thành sản phẩm mới”.

“Với quyết tâm cao, hành động cụ thể và tinh thần dám nghĩ, dám làm, tôi tin tưởng rằng đổi mới sáng tạo sẽ thực sự trở thành động lực mạnh mẽ để nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.