Người phụ nữ 30 tuổi tử vong sau chuyến bay dài, bác sĩ cảnh báo thói quen "cực hại"

Chuyến du lịch quốc tế tưởng chừng trọn vẹn của chị Lý (30 tuổi, sống tại Trung Quốc) đã biến thành kịch bản đau thương nhất. Ngay sau khi hoàn thành chuyến bay dài 11 tiếng từ New Zealand hạ cánh xuống sân bay Quảng Châu (Trung Quốc), chị Lý bất ngờ ngã quỵ và bất tỉnh chỉ sau chưa đầy 10 phút bước xuống máy bay.

Dù lập tức được lực lượng cấp cứu tại chỗ hỗ trợ và đưa đến Bệnh viện Đa khoa Bạch Vân (thuộc Bệnh viện Trực thuộc số 1, Đại học Y học Cổ truyền Quảng Châu, Trung Quốc), bệnh nhân đã rơi vào tình trạng rung tâm thất rồi nhanh chóng ngừng tim. Dù các y bác sĩ đã hết lòng cứu chữa, chị Lý vẫn không thể qua khỏi.

Bác sĩ Peng Yin, Trưởng khoa của Khoa Chăm sóc Tích cực (ICU) bệnh viện cho biết, nguyên nhân tử vong hàng đầu được xác định là do thuyên tắc phổi cấp tính. "Đây là tình trạng cấp cứu tim mạch cực kỳ nguy hiểm", ông nói.

Khai thác sâu hơn về bệnh sử, các bác sĩ nhận thấy chị Lý có hàng loạt yếu tố nguy cơ nhưng hoàn toàn chủ quan. Kết quả siêu âm cho thấy chị đã có cục máu đông cũ ở chi dưới. Bên cạnh đó, chỉ số BMI của chị vượt mức 28 (thuộc nhóm thừa cân, béo phì) cộng thêm thói quen lười vận động. Việc phải ngồi cố định liên tục 11 tiếng trong không gian hẹp đã trở thành "ngòi nổ" kích hoạt thảm kịch.

Bác sĩ Peng giải thích, trường hợp của chị Li là biểu hiện điển hình của Thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch (VTE). Khi cơ thể không vận động trong thời gian dài, lưu lượng máu chậm lại gây ứ đọng và hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) ở chân. Lúc hành khách đứng dậy di chuyển sau chuyến bay, cục máu đông này bong ra, theo dòng máu di chuyển ngược về tim rồi vào động mạch phổi gây tắc nghẽn toàn bộ (PE).

Ảnh minh họa.

Dân y khoa gọi đây là "hội chứng khoang hạng phổ thông". Theo Bác sĩ Hua Cuie (Chuyên khoa Tim mạch tại Bệnh viện Không quân Bộ Tư lệnh Chiến khu phía Đông, Trung Quốc), rủi ro này không chỉ xuất hiện trên máy bay. Lái xe đường dài, đi tàu hỏa hay ngồi làm việc văn phòng liên tục đều có thể gây ra thuyên tắc phổi. Các dữ liệu nghiên cứu cho thấy, chỉ cần ngồi liên tục 3 giờ đã làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông lên 4 lần, và con số này sẽ vọt lên tới 10 lần nếu ngồi suốt 5 giờ đồng hồ.

Giới chuyên môn nhận định, thuyên tắc phổi có tỉ lệ tử vong ở nhóm nguy cơ cao lên đến trên 50%. Bác sĩ Peng và Bác sĩ Hua Cuie cùng đưa ra cảnh báo nghiêm trọng đến 4 nhóm người đặc biệt nhạy cảm với tình trạng bất động kéo dài:

Người thừa cân, béo phì và lười vận động

Lớp mỡ thừa cùng áp lực trọng lượng khiến tuần hoàn máu ở chi dưới vốn đã kém. Khi ngồi lâu, máu càng dễ bị dồn nén, đặc quánh và kết tụ thành cục máu đông như trường hợp bệnh nhân Li kể trên.

Phụ nữ mang thai, người đang sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày

Tác động của hormone estrogen làm tăng đặc tính đông máu tự nhiên của cơ thể, khiến hệ thống tĩnh mạch trở nên nhạy cảm hơn bình thường rất nhiều trước tình trạng ứ đọng tuần hoàn.

Người có bệnh lý nền về mạch máu

Nhóm bệnh nhân tiểu đường, xơ cứng động mạch, giãn tĩnh mạch chi dưới hoặc đã có tiền sử xuất hiện cục máu đông sẵn trong cơ thể rất dễ bị bùng phát thuyên tắc phổi cấp tính chỉ sau một chuyến đi dài hay vài giờ ngồi bất động.

Bệnh nhân ung thư, người vừa trải qua phẫu thuật hoặc nằm liệt giường

Trạng thái tăng đông máu sinh học kết hợp với việc thiếu hụt hoàn toàn vận động cơ bắp chân khiến họ luôn nằm trong vùng báo động đỏ về biến chứng mạch máu.

Thực tế lâm sàng cho thấy cục máu đông không hề chừa một ai. Trong khi đó, các biểu hiện có thể diễn tiến âm thầm, đặc biệt nếu khối huyết khối nhỏ. Vì vậy, cần cảnh giác khi có các dấu hiệu sau:

-Đau, căng tức hoặc cảm giác nặng ở một bên chân, thường là vùng bắp chân.

-Sưng, đỏ hoặc nóng da ở chân bị ảnh hưởng, khác biệt so với chân còn lại.

-Chuột rút kéo dài, không giảm khi nghỉ.

-Nếu cục máu đông di chuyển lên phổi gây thuyên tắc phổi, người bệnh có thể đột ngột thấy: Khó thở, hụt hơi, ngột ngạt; đau ngực, đau nặng hơn khi hít sâu; ho khan hoặc ho ra máu, tim đập nhanh bất thường, cảm giác bồn chồn, lo lắng không rõ nguyên nhân. Trường hợp nặng có thể tụt huyết áp, ngất xỉu hoặc tử vong.

Ảnh minh họa.

Để phòng ngừa tình trạng huyết khối tĩnh mạch sâu, đặc biệt khi đi máy bay hoặc bất động lâu, người dân cần ghi nhớ 5 điều sau:

-Không chủ quan, đặc biệt nếu có triệu chứng khó thở, sưng chân sau chuyến đi.

-Cử động chân mỗi 1-2 giờ, xoay cổ chân, co duỗi gối.

-Nếu điều kiện cho phép, hãy đứng dậy đi lại vài phút trong khoang máy bay mỗi 2-3 giờ để cải thiện tuần hoàn.

-Uống đủ nước để tránh mất nước và máu đặc; hạn chế rượu, cà phê vì chúng có thể gây lợi tiểu và làm cơ thể mất nước nhanh hơn.

-Không mặc đồ bó sát ở bụng hoặc chân; tránh bắt chéo chân.

Minh Hoa (t/h)