Hà Nội: Cấp sổ đỏ cho "đất vàng" lấn chiếm của Bảo tàng

64 cơ sở chưa được phê duyệt phương án 

Thanh tra Chính phủ vừa công bố Kết luận thanh tra về chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL). Theo kết luận, đến ngày 30/4/2026, Bộ VHTTDL quản lý 152 cơ sở nhà, đất. Trong đó có 150 cơ sở tại Việt Nam và 2 cơ sở ở nước ngoài.

Từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026, Bộ có 7 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Cả 7 cơ sở đều đã có phương án sắp xếp, xử lý nhưng chưa được phê duyệt.

Thanh tra Chính phủ ghi nhận Bộ VHTTDL đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị tăng cường quản lý tài sản công. Bộ cũng thực hiện việc rà soát, báo cáo tiến độ sắp xếp, xử lý nhà, đất theo quy định. Tuy nhiên, công tác triển khai còn chậm. Một số nội dung chưa được thực hiện đầy đủ.

Theo Thanh tra Chính phủ, Bộ VHTTDL còn 64/150 cơ sở chưa được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý.

Bộ VHTTDL đã ban hành kế hoạch sắp xếp lại, xử lý nhà, đất. Tuy nhiên, kế hoạch chưa được cập nhật theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về xử lý các trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả hoặc không đúng mục đích.

Công tác kiểm tra, giám sát cũng chưa được thực hiện thường xuyên. Bộ đã kiểm tra một số cơ sở có diện tích lớn, phức tạp và tiến độ xử lý chậm. Tuy nhiên, việc kiểm tra chưa được tăng cường theo yêu cầu.

Đáng chú ý, đến ngày 30/4/2026, trong số 150 cơ sở nhà, đất tại Việt Nam, có 95 cơ sở có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sỏ đỏ) hoặc các giấy tờ xác lập quyền quản lý, sử dụng. Còn 55 cơ sở chỉ có quyết định, văn bản liên quan đến quyền quản lý, sử dụng nhà, đất.

Theo Thanh tra Chính phủ, Bộ VHTTDL còn 64/150 cơ sở chưa được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý.

Trong thời kỳ thanh tra, Bộ đã lập và lấy ý kiến UBND các tỉnh, thành phố đối với 63 cơ sở. Tuy nhiên, 58 cơ sở chưa được phê duyệt phương án. 

Kết luận thanh tra dành nhiều nội dung đánh giá việc quản lý, sử dụng 7 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp.

Tại số 48 Nguyễn Đình Chiểu, phường Tân Định, Tp.Hồ Chí Minh, cơ sở có diện tích đất hơn 1.296m2, diện tích nhà hơn 1.657m2. Có 11 hộ dân sống xen kẽ trong khuôn viên. Từ tháng 8/2018, Văn phòng Bộ VHTTDL không sử dụng cơ sở này và giữ nguyên trạng.

Bộ đã nhiều lần đề xuất chuyển giao cơ sở cho địa phương quản lý, xử lý. Tuy nhiên, đến ngày 19/6/2026, UBND thành phố chưa có ý kiến bằng văn bản. Bộ cũng chưa phê duyệt phương án xử lý.

Tại số 91A Lê Văn Duyệt, Tp.Hồ Chí Minh, cơ sở của Viện phim Việt Nam có diện tích đất 555m2. Ba hộ gia đình đang ở xen kẽ trong khuôn viên. Bộ đã nhiều lần lấy ý kiến địa phương về phương án xử lý nhưng chưa nhận được phản hồi bằng văn bản.

Tại Khu lưu trữ hình ảnh động quốc gia ở xã Hòa Lạc (Hà Nội), khu đất có diện tích gần 34.980m2. Cơ sở được bàn giao đưa vào sử dụng từ tháng 3/2020 nhưng Viện phim Việt Nam chỉ sử dụng một phần.

Bộ VHTTDL đã đề xuất phương án chuyển giao cơ sở về địa phương quản lý, xử lý. Tuy nhiên, đến ngày 19/6/2026, UBND Tp.Hà Nội chưa có ý kiến bằng văn bản và phương án chưa được phê duyệt.

Một số cơ sở khác đã được điều chuyển. Cơ sở tại số 1 An Nhơn 7, Đà Nẵng được Bộ quyết định điều chuyển cho Trường Cao đẳng Du lịch Đà Nẵng. Phần diện tích 1.100m2 tại ngõ 151 Hoàng Hoa Thám, Hà Nội cũng được điều chuyển cho Trung tâm Thông tin Du lịch.

Đáng chú ý, tại Nhà Văn hóa Điện ảnh số 2 Phan Đình Giót, Tp.Hồ Chí Minh, dự án Trung tâm Văn hóa Điện ảnh được triển khai từ năm 2016 nhưng chưa thực hiện được. Thanh tra Chính phủ xác định quá trình thực hiện dự án chưa đúng thủ tục thanh lý tài sản theo quy định. Đến ngày 30/4/2026, Bộ VHTTDL chưa xác định cụ thể phương án xử lý cơ sở này.

Làm rõ việc lấn chiếm 80m2 đất công tại Hoàn Kiếm

Một nội dung đáng chú ý khác là cơ sở nhà, đất tại số 23 Tông Đản (phường Hoàn Kiếm, TP.Hà Nội) do Bảo tàng Lịch sử quốc gia quản lý. Theo kết luận, cơ sở số 23 và 25 Tông Đản có diện tích khoảng 9.499m2. Đến ngày 19/6/2026, Bảo tàng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do xảy ra tình trạng lấn chiếm tại số 23 Tông Đản.

Cụ thể, khoảng 80m2 đất thuộc quyền quản lý của Bảo tàng đã bị gia đình ông Đặng Quốc Thắng lấn chiếm. Năm 2009, gia đình tháo dỡ phần nhà phụ và tường ngăn. Sau đó xây dựng trái phép trên phần diện tích thuộc Bảo tàng.

Đáng chú ý, năm 2011, UBND quận Hoàn Kiếm (cũ) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho ông Đặng Quốc Thắng và bà Đặng Thanh Trúc. Diện tích được cấp là 304m2, trong đó bao gồm khoảng 80m2 đất mà Bảo tàng được giao quản lý, sử dụng.

Năm 2013, gia đình ông Đặng Quốc Thắng tiếp tục phá dỡ toàn bộ ngôi nhà số 23 Tông Đản để xây dựng lại. Việc này bao gồm cả phần nhà do Bảo tàng quản lý. Bảo tàng đã có văn bản đề nghị UBND Tp.Hà Nội đình chỉ việc phá dỡ. Theo báo cáo của Bảo tàng, cơ quan này không nhận được văn bản trả lời.

Hiện trạng, nhà số 23 Tông Đản đã được xây dựng kiên cố trên toàn bộ diện tích, bao gồm cả phần khoảng 80m2 thuộc quyền quản lý của Bảo tàng.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm để xảy ra tình trạng cá nhân lấn chiếm đất công và hủy hoại tài sản trên đất thuộc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử quốc gia qua các thời kỳ.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ phát hiện 3 cơ sở nhà, đất có dấu hiệu dôi dư nhưng chưa được Bộ VHTTDL đưa vào danh sách. Trong đó có Trường quay Cổ Loa và 2 cơ sở của Văn phòng Bộ tại Hà Nội.

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ yêu cầu Bộ VHTTDL rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Trường hợp đủ căn cứ thì xem xét, xử lý trách nhiệm theo quy định.