Người đàn ông 52 tuổi nhập viện nguy kịch vì ăn rau dền kiểu này
Người đàn ông 52 tuổi bị suy thận cấp, suýt chút nữa thì mất mạng vì ăn rau dền sai cách.
Người đàn ông 52 tuổi, họ Trần (Trung Quốc) vốn có tiền sử huyết áp cao, tiểu đường và thận cũng bị ảnh hưởng. Khi đi khám được bác sĩ khuyên ăn uống lành mạnh, ăn nhiều rau củ hơn nên ông bắt đầu trồng rau và ăn rau đủ 3 bữa mỗi ngày.
Nghe nói ăn rau dền tốt cho sức khỏe, nhất là xương khớp và bổ máu, ông mua rau dền giống về trồng. Khi rau dền trong vườn đến độ thu hoạch, ngày nào ông Trần cũng ăn đủ 3 bữa một ngày, liên tục hơn 1 tuần liền.
Trong thời gian đó, ông bị sốt và mệt mỏi dai dẳng. Lúc đầu tưởng là cảm cúm nhưng uống thuốc mãi không đỡ. Đến khi ông Trần sốt rất cao, có biểu hiện lú lẫn, ban xuất huyết và tiểu ra máu, người nhà hốt hoảng đưa ông tới bệnh viện. Tại đây, các bác sĩ kết luận ông Trần bị suy thận cấp, ure huyết, huyết áp rất cao.
May mắn là sau nhiều nỗ lực của đội ngũ y bác sĩ, ông Trần đã qua cơn nguy kịch. Tuy nhiên, sau này ông buộc phải dựa vào chạy thận để duy trì cuộc sống. Khi biết được nguyên nhân tình trạng của mình liên quan tới rau dền, ông vừa bất ngờ vừa hối hận.
Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ điều trị, bản thân rau dền không có lỗi, lỗi là ở ông Trần đã ăn sai cách. Ông ăn rất nhiều rau dền nhưng lại không chần qua trước khi nấu. Trong khi đó, rau dền rất giàu axit oxalic, nếu ăn thường xuyên trong thời gian ngắn mà không chần có thể gây tổn thương thận cấp tính do các tinh thể axit oxalic chặn ống thận. Từ đó gây ra nhiều bệnh về thận. Thói quen này đối với người vốn có vấn đề về thận như ông Trần nguy hiểm hơn rất nhiều so với người bình thường.
Theo giải thích của bác sĩ, các tinh thể axit oxalic có thể dễ dàng hình thành sau khi ăn các loại rau giàu chất này. Sau đó, các tinh thể axit oxalic có thể dễ dàng ngăn chặn ống thận. Một khi ống thận bị tắc, các chất độc chuyển hóa trong cơ thể không thể đào thải ra khỏi cơ thể kịp thời và tích tụ, dẫn đến tổn thương thận cấp tính. Đặc biệt ở những người mắc bệnh thận tiềm ẩn hoặc các bệnh chuyển hóa khác có thể dẫn tới nguy hiểm tính mạng. Canxi oxalat cũng kết hợp với canxi của cơ thể tạo thành canxi oxalat, làm tăng nguy cơ sỏi thận.
Đáng chú ý, axit oxalic không dễ bị cơ thể oxy hóa và phân hủy, các chất có tính axit sinh ra sau quá trình trao đổi chất dễ làm mất cân bằng độ pH trong cơ thể. Nó không chỉ ảnh hưởng đến sự hấp thụ canxi và kẽm của cơ thể mà còn có thể gây ngộ độc (do hấp thụ quá nhiều oxalat) trong một số trường hợp nghiêm trọng.
Ảnh minh họa.
May mắn là axit oxalic có thể hòa tan trong nước, chỉ cần chần qua nước sôi là có thể loại bỏ được 40 - 70% axit oxalic có trong các loại rau củ. Sau khi ăn các loại rau củ này mà có dấu hiệu như mệt mỏi và khó chịu, buồn nôn và nôn, đi tiểu ít, phù nề… thì hãy nhanh chóng tới bệnh viện kiểm tra.
Rau dền là loại cây dễ trồng, có thể nấu canh ngon ngọt, bổ dưỡng. Tuy nhiên, bạn nên lưu ý 3 điều để tránh các tác dụng phụ của loại rau này.
Không nên ăn thường xuyên
Dù rau dền có nhiều lợi ích, nhưng ăn với số lượng lớn mỗi ngày có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng. Hàm lượng oxalat và nitrat trong rau có thể khiến thận quá tải, cản trở sự hấp thu các khoáng chất như kẽm và canxi.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên luân phiên sử dụng nhiều loại rau xanh khác nhau thay vì chỉ ăn một loại duy nhất. Theo Trường Y tế Công cộng Harvard (Mỹ), tiêu thụ quá mức rau giàu nitrat có thể gây vấn đề với người có chức năng thận yếu hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc hạ huyết áp.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Khoa học Thực phẩm và Dinh dưỡng Quốc tế chỉ ra rằng rau dền sống chứa hàm lượng oxalat cao, có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu khoáng chất và gây ra các vấn đề đường tiết niệu nếu ăn nhiều. Bởi vậy, bạn nên nấu chín loại rau này rồi mới ăn.
Không nên hâm nóng nhiều lần
Hâm lại rau dền nhiều lần có thể dẫn đến sự chuyển hóa nitrat trong rau thành nitrit, một hợp chất gây hại cho sức khỏe. Nitrit kết hợp với các amin trong thực phẩm tạo thành nitrosamin - một số chất trong đó đã được chứng minh gây ung thư.
Theo báo cáo của Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu, lượng nitrit cao có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư và tình trạng methemoglobin huyết (gây thiếu oxy trong máu, đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh).
Không nên ăn kèm với các thực phẩm giàu oxalat hoặc purin
Rau dền không nên ăn cùng với các thực phẩm có hàm lượng oxalat cao (rau lang, cải bó xôi) hoặc purin cao (như nội tạng động vật, cá trích, cá cơm), đặc biệt với những người có tiền sử bệnh gout hoặc sỏi thận. Sự kết hợp này có thể làm tăng đáng kể lượng axit uric và tinh thể oxalat trong cơ thể.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Dinh dưỡng Thận cho biết ăn các thực phẩm chứa oxalat cùng lúc có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat.
Bên cạnh đó, theo lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Hội Đông y Hà Nội), một số nhóm người sau không nên ăn rau dền:
Người có cơ địa hàn
Rau dền có tính hàn, do đó những người có cơ địa hàn nếu ăn rau dền có thể làm tăng nguy cơ bị tiêu chảy, lạnh bụng, đau bụng, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Người bị tiêu chảy mạn tính, người đi ngoài lỏng
Rau dền có tính hàn, có thể làm tăng tình trạng tiêu chảy, đi ngoài lỏng.
Người bị bệnh sỏi thận, viêm khớp dạng thấp, bệnh gout
Rau dền chứa hàm lượng acid oxalic, hợp chất này có thể kết hợp với canxi trong cơ thể tạo thành sỏi thận, làm bệnh sỏi thận nặng thêm. Ngoài ra, acid oxalic còn cản trở quá trình hấp thu canxi và kẽm, ảnh hưởng đến sức khỏe của xương khớp. Do đó, người bị viêm khớp dạng thấp, bệnh gout nên hạn chế ăn rau dền.
Về cơ bản không có mâu thuẫn nào liên quan đến việc tiêu thụ rau dền. Tuy nhiên, do có một lượng acid oxalic, rau dền có thể làm phức tạp quá trình đồng hóa kẽm trong cơ thể, cũng như canxi và các khoáng chất khác. Vì vậy, rau dền không được khuyến khích cho những người mắc bệnh thận, viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh gout.
Ngoài ra, theo TS.BS Nguyễn Quang Bảy, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh đái tháo đường có biến chứng suy thận cần lưu ý: Rau dền có lượng đạm nhiều hơn các loại rau khác nên với nhóm người này cần hạn chế đạm thì cũng nên hạn chế ăn rau dền.
Minh Hoa (t/h theo Phụ nữ mới, Vietnamnet, Sức khỏe & Đời sống)
Link nội dung: https://baodulichvn.com/nguoi-dan-ong-52-tuoi-nhap-vien-nguy-kich-vi-an-rau-den-kieu-nay-a51441.html