Mỗi mẫu ADN, một hy vọng đưa liệt sĩ trở về

"Chiến dịch 500 ngày đêm" - Mệnh lệnh từ trái tim

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm (xã Tứ Mỹ, tỉnh Hà Tĩnh) có 557/1.195 phần mộ chưa xác định được thông tin, con số lớn nhất toàn tỉnh. Cũng tại đây, "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đang được triển khai với quyết tâm cao nhất.

Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm hiện có gần 600 phần mộ chưa xác định được danh tính.

Để chiến dịch thành công, toàn bộ hệ thống chính trị đã vào cuộc, cùng sự hỗ trợ của nhân dân địa phương. Chính quyền địa phương đã chủ động rà soát hồ sơ, kiểm đếm phần mộ, chuẩn bị hiện trường và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chuyên môn thực hiện nhiệm vụ.

Ông Trần Kim Chi, Phó Chủ tịch UBND xã Tứ Mỹ, cho biết, địa phương đã thành lập tổ công tác đặc biệt; huy động dân quân, đoàn thanh niên trực 24/24 giờ; rà soát toàn bộ hồ sơ liệt sĩ trên địa bàn, thông báo rộng rãi để thân nhân đối chiếu.

"Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm cũng là nơi con em quê hương đang nằm ở đây. Với địa phương, đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là hành trình tri ân thiêng liêng, góp phần thực hiện trọn vẹn đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', đáp lại sự hy sinh to lớn của các Anh hùng Liệt sĩ và niềm mong mỏi khắc khoải của biết bao gia đình suốt nhiều thập kỷ qua", ông Chi khẳng định.

Việc thu nhận mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm được triển khai chặt chẽ, khoa học.

Tuy nhiên, yếu tố thời tiết vẫn là rào cản lớn nhất trong những ngày vừa qua. Có những hôm nóng rát, nhưng cũng có ngày mưa to, khiến việc lấy mẫu bị ảnh hưởng.

Đại diện Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh cho biết, cán bộ, chiến sĩ Đội quy tập hài cốt liệt sĩ phải che bạt, vừa làm vừa giữ mẫu. Nhưng nghĩ đến thân nhân các anh mòn mỏi đợi chờ thì không ai nề hà. Mọi người chỉ mong làm thật chuẩn để một mẫu ADN không bị hỏng, trả lại tên cho các anh.

Sau khi hoàn tất, toàn bộ mẫu hài cốt sẽ được bảo quản, bàn giao cho cơ quan chuyên môn phục vụ giám định ADN. Đồng thời, thông tin từng phần mộ và mẫu hài cốt sẽ được số hóa, tạo cơ sở dữ liệu phục vụ đối chiếu, xác minh danh tính trong thời gian tới. Dự kiến, việc khai quật, thu nhận mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm sẽ kéo dài đến ngày 20/7.

Đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Không chỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm, Ban Chỉ đạo Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Hà Tĩnh cũng đang khẩn trương triển khai công tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ.

Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm là nghĩa trang có số lượng mộ chưa rõ thông tin nhiều nhất trên địa bàn tỉnh.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Hương Khê, công tác khai quật và lấy mẫu ADN đang được triển khai đối với 84 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Từ việc chuẩn bị hồ sơ, xác minh thông tin đến từng khâu thực địa đều được thực hiện nghiêm ngặt, đúng quy trình và với sự trân trọng đặc biệt.

Ông Nguyễn Trọng Vỹ, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Khê, cho biết, địa phương đã huy động tối đa lực lượng phối hợp, hỗ trợ tổ công tác của tỉnh nhằm bảo đảm tiến độ cũng như tuân thủ chặt chẽ các quy trình kỹ thuật.

"Việc lấy mẫu ADN để xác định danh tính liệt sĩ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Địa phương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng, đồng thời tăng cường tuyên truyền để nhân dân hiểu rõ ý nghĩa của hoạt động đầy nhân văn này", Phó Chủ tịch UBND xã Hương Khê chia sẻ.

Lực lượng tham gia lấy mẫu được quán triệt đầy đủ quy trình chuyên môn, yêu cầu kỹ thuật và phân công cụ thể từng phần việc.

Theo Giám định viên Trung tâm Pháp y tỉnh Hà Tĩnh, đối với những phần mộ còn lưu giữ được xương hoặc răng, việc lấy mẫu sẽ thuận lợi hơn cho công tác xét nghiệm ADN.

Tuy nhiên, không ít trường hợp hài cốt đã phân hủy nặng theo thời gian, khiến việc tìm kiếm mẫu sinh phẩm đạt tiêu chuẩn trở nên vô cùng khó khăn. Điều đó đòi hỏi những người làm công tác giám định phải thật sự kiên trì, tỉ mỉ và chính xác trong từng thao tác để bảo đảm kết quả giám định sau này có độ tin cậy cao nhất.

Quá trình thực hiện sẽ làm đến đâu gọn đến đó, đồng thời hoàn trả nguyên trạng phần mộ ngay sau khi lấy mẫu.

Đại tá Nguyễn Hà, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết, thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã phối hợp với Phòng Chính sách người có công (Sở Nội vụ) xây dựng kế hoạch, chỉ đạo ban chỉ huy quân sự các xã, phường phối hợp với chính quyền địa phương kiểm đếm, xác định, số hóa các phần mộ trước khi tổ chức lấy mẫu.

Song song với việc lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ, toàn bộ dữ liệu của từng phần mộ như vị trí, hiện trạng hài cốt và các đặc điểm nhận dạng đều được số hóa, đối chiếu và cập nhật vào hệ thống dữ liệu quản lý. Đây sẽ là nền tảng quan trọng phục vụ lâu dài cho công tác xác định danh tính liệt sĩ cũng như quản lý thông tin một cách khoa học, đồng bộ.