Khi còn là sinh viên y khoa tại Sydney vào năm 2015, Aengus Tran đã có một kế hoạch khá rõ ràng cho tương lai: Trở thành bác sĩ tim mạch. Nhưng chuyến thực tập kéo dài hai tháng tại Việt Nam năm đó đã khiến mọi thứ thay đổi.
Tại Bệnh viện Tim Tâm Đức ở TP.HCM, chàng sinh viên y khoa tận mắt chứng kiến cảnh các bác sĩ phải làm việc trong tình trạng quá tải, thiếu nhân lực và liên tục vật lộn để đưa ra chẩn đoán kịp thời cho bệnh nhân. Đó là trải nghiệm khiến anh nhận ra một thực tế rằng những nỗ lực của từng bác sĩ riêng lẻ là chưa đủ để giải quyết các vấn đề mang tính hệ thống của ngành y tế.
“Y học cần một sự thay đổi ở quy mô toàn hệ thống, dựa trên công nghệ có thể đọc phim chụp và đưa ra chẩn đoán gần như tức thì, đồng thời được vận hành hiệu quả đến mức mọi người đều có thể tiếp cận”, Tran nhớ lại.
Từ suy nghĩ đó, năm 2018, khi đang học năm cuối ngành y, Aengus Tran cùng anh trai Dimitry Tran đã thành lập Harrison.ai tại Sydney. Khi ấy, Dimitry đang giữ vị trí Giám đốc Đổi mới sáng tạo của Ramsay Health Care, một trong những tập đoàn bệnh viện tư nhân lớn nhất Australia.
Hai anh em lựa chọn Australia làm nơi thử nghiệm. Trong một hệ thống y tế phát triển và có nguồn dữ liệu phong phú, họ bắt tay xây dựng phần mềm AI có khả năng phân tích ảnh X-quang ngực, CT ngực và CT não, tự động phát hiện những trường hợp nguy cấp, đồng thời tạo báo cáo sơ bộ để hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán hình ảnh.
Theo Harrison.ai, công nghệ này có thể rút ngắn tới 40% thời gian trả kết quả đối với các ca cần xử lý khẩn cấp, đồng thời giúp tăng khoảng 10% tốc độ báo cáo chẩn đoán nói chung.
Tám năm sau ngày thành lập, phần mềm của Harrison.ai hiện được hơn 3.400 bác sĩ sử dụng tại hơn 1.000 bệnh viện và phòng khám ở trên 40 quốc gia.
Australia hiện là một trong những thị trường lớn nhất của công ty, nơi Harrison.ai cho biết đang phục vụ khoảng một nửa số bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đã đăng ký hành nghề trên toàn quốc. Tại Anh, phần mềm của công ty đang đánh giá hơn 40% tổng số ca X-quang ngực thuộc hệ thống NHS England. Ngoài ra, Harrison.ai cũng đã hiện diện tại nhiều quốc gia châu Á và châu Âu.
Nhưng với Tran, đó mới chỉ là bước khởi đầu.
Ở tuổi 32, nhà sáng lập gốc Việt đang hướng tới mục tiêu lớn hơn nhiều: Chinh phục thị trường Mỹ.
“Chúng tôi đã xây dựng được một hệ thống AI rất toàn diện với khả năng thực hiện 455 loại chẩn đoán khác nhau và đã được kiểm chứng trong thực tế. Mỹ sẽ là thị trường tăng trưởng tiếp theo của chúng tôi”, Tran nói.
Để hiện thực hóa tham vọng này, Harrison.ai đã huy động được nguồn vốn đáng kể. Vòng gọi vốn Series C trị giá 112 triệu USD diễn ra vào tháng 2 năm ngoái đã nâng tổng số vốn công ty huy động được lên hơn 240 triệu USD.
Các nhà đầu tư tham gia vòng này bao gồm quỹ hưu trí Aware Super, công ty quản lý tài sản ECP Asset Management của Australia và Horizons Ventures của Hong Kong. Horizons Ventures là quỹ đầu tư do nữ doanh nhân Solina Chau đồng sáng lập và nhận được sự hậu thuẫn của tỷ phú Lý Gia Thành.
Tháng 5 vừa qua, Harrison.ai tiếp tục nhận được sự chú ý từ giới đầu tư khi tập đoàn Jardine Matheson đồng ý mua lại I-Med Radiology Network với mức định giá doanh nghiệp khoảng 2,4 tỷ USD. I-Med hiện là cổ đông thiểu số của Harrison.ai và đã đầu tư vào công ty từ năm 2021.
Mô hình kinh doanh của Harrison.ai tương đối đơn giản. Các bệnh viện và đơn vị chẩn đoán hình ảnh trả phí thuê bao hằng năm để sử dụng nền tảng, với mức phí được tính dựa trên số lượng phim chụp dự kiến xử lý.
Khi một bác sĩ mở phim X-quang hoặc CT trên phần mềm quen thuộc của mình, kết quả phân tích từ Harrison.ai sẽ xuất hiện dưới dạng lớp phủ trên màn hình. Hệ thống cũng tự động ưu tiên các ca bệnh nghiêm trọng để giúp bác sĩ xử lý nhanh hơn.
Dù đã có độ phủ toàn cầu đáng kể, Harrison.ai vẫn đang trong giai đoạn đầu tư mạnh cho tăng trưởng.
Theo hồ sơ gửi tới Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Australia, doanh thu từ hợp đồng khách hàng của công ty trong năm tài chính kết thúc ngày 30/6/2025 đạt 7,3 triệu AUD, tương đương khoảng 5,1 triệu USD, tăng 54% so với năm trước.
Tuy nhiên, cùng kỳ, công ty ghi nhận khoản lỗ ròng lên tới 118 triệu AUD, trái ngược với mức lợi nhuận 4,4 triệu AUD của năm trước đó.
Harrison.ai cho biết báo cáo tài chính chỉ phản ánh một phần hoạt động kinh doanh và từ chối giải thích nguyên nhân cụ thể dẫn tới khoản lỗ này.
Điều đó không làm Tran chùn bước.
Theo anh, vấn đề thiếu hụt bác sĩ chẩn đoán hình ảnh mà anh từng chứng kiến ở Việt Nam thực chất đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
Tại Mỹ hiện chỉ có khoảng 11 bác sĩ chẩn đoán hình ảnh trên mỗi 100.000 dân. Australia có khoảng 12 người trên mỗi 100.000 dân. Tại Anh, theo Royal College of Radiologists, ngành y tế đang thiếu khoảng 31% số bác sĩ chẩn đoán hình ảnh cần thiết, khiến thời gian chờ khám và điều trị kéo dài đáng kể.
Tình trạng thiếu nhân lực chỉ là một phần của câu chuyện.
Theo Grand View Research, nhu cầu ngày càng lớn đối với các chẩn đoán sớm và chính xác trong bối cảnh lượng dữ liệu hình ảnh y tế bùng nổ đang trở thành động lực chính thúc đẩy thị trường AI lâm sàng.
Tổ chức này dự báo ngành AI trong chẩn đoán hình ảnh sẽ tăng trưởng với tốc độ kép hàng năm khoảng 35% trong giai đoạn 2026-2033 và vượt quy mô 20 tỷ USD.
Mỹ hiện là thị trường lớn nhất thế giới, chiếm gần một nửa quy mô toàn ngành. Mỗi năm nước này thực hiện khoảng 600 triệu lượt chụp hình ảnh y tế.
Đó là lý do Mỹ đã trở thành thị trường doanh thu lớn thứ ba của Harrison.ai, và Tran muốn biến nơi đây thành thị trường số một ngay trong năm tới.
Công ty bắt đầu đặt chân vào Mỹ từ năm 2022 khi Dimitry chuyển tới Cambridge, bang Massachusetts để trực tiếp phụ trách hoạt động mở rộng khu vực châu Mỹ.
Kể từ đó, Harrison.ai đã giành được một số khách hàng quan trọng như hệ thống y tế Mass General Brigham tại Boston, Radiology Associates of North Texas, một trong những nhóm bác sĩ chẩn đoán hình ảnh tư nhân lớn nhất nước Mỹ và Inland Imaging tại bang Washington.
Tuy nhiên, con đường phía trước không hề dễ dàng.
Harrison.ai đang phải cạnh tranh với nhiều đối thủ mạnh như Aidoc của Israel hay Qure.ai của Ấn Độ.
Aidoc được thành lập năm 2016 và đã huy động khoảng 500 triệu USD từ các quỹ đầu tư danh tiếng như NVentures của Nvidia hay General Catalyst. Công ty tập trung vào việc phát hiện các tình trạng nguy hiểm như đột quỵ hoặc xuất huyết não từ phim CT và X-quang.
Trong khi đó, Qure.ai cũng ra đời năm 2016 và đã gọi vốn khoảng 126 triệu USD từ các nhà đầu tư như quỹ đầu tư của tập đoàn dược phẩm Merck hay Novo Holdings, cổ đông kiểm soát hãng dược Novo Nordisk.
Qure.ai nổi tiếng với các giải pháp phát hiện lao phổi và ung thư phổi từ phim X-quang.
Khi được hỏi về lợi thế cạnh tranh của Harrison.ai, Tran cho rằng điểm khác biệt nằm ở mức độ toàn diện.
Phần mềm X-quang ngực của công ty có thể nhận diện tới 124 dấu hiệu bất thường chỉ trong vòng 20 giây. Theo Harrison.ai, điều này giúp tăng 45% độ chính xác trong chẩn đoán.
Phần mềm CT não có thể phát hiện khoảng 130 dấu hiệu bất thường trong chưa đầy hai phút, còn hệ thống CT ngực có khả năng nhận diện hơn 200 dấu hiệu.
Trong khi đó, Aidoc được đào tạo để phát hiện khoảng 30 bất thường cấp tính, còn Qure.ai có thể nhận diện khoảng 100.
“Nếu coi AI như một công cụ kiểm tra chính tả dành cho bác sĩ chẩn đoán hình ảnh nhằm giúp họ không bỏ sót những dấu hiệu quan trọng, thì nhiều công ty khác mới chỉ phát hiện được A, B hoặc C. Còn chúng tôi xây dựng hệ thống có thể phát hiện từ A tới Z”, Tran nói.
Rhidian Bramley, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh tại Christie NHS Foundation Trust ở Manchester, cho biết phần mềm X-quang ngực của Harrison.ai đã giúp tăng tỷ lệ phát hiện ung thư phổi đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.
Hiện khoảng 90% các trường hợp nghi ngờ ung thư phổi được trả kết quả ngay trong ngày, so với chỉ khoảng 20% trước đây.
“Harrison đang dẫn đầu về số lượng dấu hiệu có thể phát hiện trong giải pháp X-quang ngực”, ông nhận xét.
Theo: Forbes