Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh
Tại Hội thảo "Tăng cường công tác quản lý thuế theo dòng tiền" ngày 9-10/4, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh khẳng định, nghiên cứu quản lý thuế theo dòng tiền là một nội dung quan trọng trong tiến trình đổi mới phương thức quản lý thuế.
Bởi theo ông Minh, sự phát triển mạnh của công nghệ số, thương mại điện tử, kinh tế nền tảng và các mô hình kinh doanh mới đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng; trong khi đó, nếu chỉ dựa vào phương thức quản lý truyền thống trên cơ sở kê khai và hồ sơ kế toán thì trong một số trường hợp chưa phản ánh đầy đủ bản chất giao dịch kinh tế phát sinh.
Thời gian qua, ngành Thuế đã áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trên toàn quốc, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, tổ chức liên quan.
"Riêng việc triển khai hóa đơn điện tử và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, trong đó áp dụng đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm, đang tạo ra nguồn dữ liệu ngày càng lớn, trở thành nền tảng để cơ quan thuế từng bước phân tích, đối chiếu thông tin và hoàn thiện phương thức quản lý theo dòng tiền", Phó Cục trưởng thông tin.
Từ thực tiễn đó, Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh cần lấy dữ liệu hóa đơn điện tử làm trung tâm để so sánh, đối chiếu với các dòng thông tin liên quan khác như thanh toán qua tài khoản cá nhân, ví điện tử hay dữ liệu từ đơn vị giao hàng, qua đó nhận diện sát hơn hoạt động kinh doanh thực tế của người nộp thuế.
Cùng với đó là yêu cầu dữ liệu phải đáp ứng tiêu chí "Đúng - Đủ - Sạch - Sống" để thực sự trở thành căn cứ vững chắc và công cụ hiệu quả cho công tác quản lý thuế.
Trước đó, tại họp báo Bộ Tài chính quý 1/2026, Cục Thuế đã nêu giải pháp kiểm soát doanh nghệp sử dụng 2 sổ kế toán nhằm gian lận thuế.
Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long cho biết trước thực trạng nhiều doanh nghiệp lập 2 sổ sách kế toán để che giấu doanh thu, Cục Thuế đã có công văn yêu cầu các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử, các tổ chức cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế lập danh sách khách hàng sử dụng phần mềm kế toán và gửi về cơ quan Thuế.
Việc thu thập thông tin giúp cơ quan Thuế nắm bắt số lượng doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh đang sử dụng phần mềm kế toán để từ đó triển khai các giải pháp nhằm hỗ trợ các đơn vị trong công tác thực hiện kê khai, nộp thuế…, đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với ngân sách nhà nước.
Theo thống kê, đến ngày 7/4, Cục Thuế đã nhận được dữ liệu từ 42 tổ chức với thông tin của 12.809 khách hàng và đang tiếp tục phối hợp tổng hợp trên phạm vi cả nước.
Ông Lê Long cho biết, Cục Thuế đang tiếp tục phối hợp với các tổ chức tổng hợp thông tin trên phạm vi cả nước. Ngoài ra, Cục Thuế sẽ sử dụng các thông tin, dữ liệu thu thập để rà soát đưa ra các cảnh báo, khuyến nghị đối với các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có sử dụng song song nhiều sổ kế toán từ tháng 4/2026 nhằm phục vụ công tác quản lý thuế.
"Cơ quan Thuế tiếp tục tăng cường kiểm soát chặt dòng tiền, hạn chế sử dụng tiền mặt và đẩy mạnh kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế với hệ thống ngân hàng, đặc biệt với các giao dịch có giá trị lớn", ông Long nhấn mạnh.
Lãnh đạo Cục Thuế cũng cho biết sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, sử dụng cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) và AI để phân tích rủi ro, phát hiện dấu hiệu bất thường như biến động doanh thu hoặc biên lợi nhuận không hợp lý, qua đó chuyển từ kiểm tra thủ công sang giám sát dựa trên cơ sở dữ liệu lớn.
Trong quản lý hóa đơn điện tử và phần mềm kế toán, cơ quan thuế tiếp tục yêu cầu doanh nghiệp kinh doanh kết nối dữ liệu bán hàng với cơ quan thuế theo thời gian thực đối với các ngành rủi ro cao, đồng thời đề nghị các đơn vị cung cấp phần mềm cung cấp danh sách khách hàng để kiểm soát việc sử dụng nhiều phần mềm kế toán.