Khi nội dung SGK trở thành “kim chỉ nam” cho dạy và học

Ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã ban hành Quyết định số 3588 về bộ sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc.

Theo đó, bộ SGK "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) đã được lựa chọn là bộ SGK giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027.

Theo NXBGDVN, việc lựa chọn một bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống của NXBGDVN để sử dụng thống nhất từ năm học 2026-2027 có đầy đủ căn cứ, cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn chắc chắn.

Nội dung là "kim chỉ nam", tăng tính thực tiễn cho SGK

Trước những thay đổi của chương trình giáo dục phổ thông mới, chất lượng SGK tiếp tục là vấn đề được giáo viên đặc biệt quan tâm. Chia sẻ về yếu tố cốt lõi cũng như kỳ vọng đối với SGK mới, cô Trần Thị Thơ - giáo viên Trường THPT Hoàng Văn Thụ (Hà Nội) cho rằng, nếu phải chọn một tiêu chí quyết định thì đó là nội dung. 

"Nội dung đóng vai trò như một "thước đo chuẩn mực" và là kim chỉ nam để giáo viên bám vào trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học cũng như kiểm tra, đánh giá. Trong khi đó, phương pháp và cách triển khai có thể linh hoạt, tùy thuộc vào từng giáo viên, đối tượng học sinh, điều kiện cơ sở vật chất và đặc thù vùng miền để đạt hiệu quả phù hợp", cô Thơ nói.

Về kỳ vọng đối với SGK mới do NXBGDVN biên soạn, nữ giáo viên cho biết, nội dung cần được xây dựng theo hướng chất lượng, chuẩn hóa và cập nhật. 

"Khi có nền tảng nội dung tốt, giáo viên sẽ có nhiều không gian sáng tạo, có thể điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với từng nhóm học sinh, từ trung bình đến khá, giỏi, qua đó triển khai cả kiến thức cơ bản lẫn nâng cao. 

Đồng thời, SGK không chỉ đảm bảo vai trò cung cấp kiến thức nền tảng mà còn có thể trở thành tài liệu tham khảo chuyên sâu, hữu ích cho cả giáo viên và học sinh. Một bộ SGK thực sự giá trị sẽ giúp thầy và trò yên tâm dạy – học, ôn tập theo, không còn phụ thuộc quá nhiều vào các tài liệu tham khảo trôi nổi, chưa được kiểm chứng về chất lượng", cô Thơ chia sẻ.

Ở một góc nhìn khác, cô Phạm Thị Thư - giáo viên Tiểu học tại điểm trường Đại Tập (Khoái Châu, Hưng Yên) bày tỏ sự kỳ vọng và ủng hộ đối với SGK do NXBGDVN biên soạn, đặc biệt ở tính thực tiễn và khả năng áp dụng của nội dung. 

"Bên cạnh việc đảm bảo tính chuẩn hóa, hệ thống kiến thức trong SGK mới đang ngày càng được thiết kế theo hướng gắn với đời sống, tăng cường các tình huống thực tế và bài tập vận dụng. 

Điều này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ "học để làm gì" mà còn tạo điều kiện để giáo viên linh hoạt tổ chức các hoạt động dạy học. Khi nội dung vừa đảm bảo chuẩn chương trình, vừa gần gũi, dễ áp dụng, SGK sẽ thực sự trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho cả dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững", cô Thư nói.

Vừa bảo đảm tính ổn định, vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới

Nhìn nhận về vai trò của NXBGDVN trong việc cung cấp SGK chất lượng cho chương trình giáo dục phổ thông mới, ông Trương Xuân Cừ (ĐBQH khóa XV) - người từng có thời gian gắn bó trong ngành giáo dục nhấn mạnh, việc lựa chọn một bộ SGK đã qua sử dụng cũng có cơ sở thực tiễn.

"Cần nhấn mạnh, không phải chúng ta "chọn" một bộ sách theo nghĩa cảm tính, mà đã trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt để xác định đó là bộ sách tối ưu nhất", ông Cừ nói.

Ông Trương Xuân Cừ.

Theo ông Cừ, việc có một bộ sách dùng chung là phù hợp với chủ trương và Nghị quyết của Quốc hội, đây là một hướng đi đúng đắn.

Tuy nhiên, theo ông Cừ cần nhìn nhận rằng không có bộ sách nào là bất biến. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, nội dung SGK cần được rà soát, cập nhật, điều chỉnh khi cần thiết.

"Tinh thần chung là phải bảo đảm tính ổn định trong một khoảng thời gian đủ dài. Sau khoảng 5 năm thì tiến hành tổng kết, đánh giá trên cơ sở kế thừa, cập nhật thêm những kiến thức mới. Điều này vừa bảo đảm tính ổn định, vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới", ông Cừ nói.

ĐBQH Nguyễn Thị Sửu - Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn ĐBQH Thành phố Huế.

Trong khi đó, ĐBQH Nguyễn Thị Sửu - Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn ĐBQH Thành phố Huế phân tích thêm về lợi ích của việc lựa chọn một bộ SGK phổ biến.

Theo nữ đại biểu, việc chọn một bộ SGK có mức độ phổ biến cao, được sử dụng rộng rãi mang lại nhiều lợi ích rõ rệt như giảm thiểu xáo trộn hệ thống; tăng độ tin cậy xã hội; tối ưu hóa đào tạo và bồi dưỡng giáo viên; tăng hiệu quả quản lý và kiểm định chất lượng; hỗ trợ phát triển học liệu mở và hệ sinh thái dạy học.

Bà Sửu cho rằng, khi đa số giáo viên đã quen sử dụng, việc triển khai đồng bộ trên phạm vi rộng trở nên ổn định, nhất quán. Cùng với đó, phụ huynh và học sinh cũng yên tâm hơn khi sử dụng bộ sách được đánh giá cao, có tính kiểm chứng thực tế, còn giáo viên có cơ sở chia sẻ tài liệu, kinh nghiệm, ngành giáo dục dễ tổ chức tập huấn, giảm chi phí và tăng hiệu quả.

Theo bà Sửu, một bộ SGK phổ biến sẽ tạo thuận lợi cho việc chuẩn hóa đánh giá, triển khai học liệu số và đảm bảo sự tương thích giữa các công cụ dạy – học.

"Khi sử dụng rộng rãi, hệ thống bài giảng, học liệu, thiết bị dạy học được phát triển phong phú, sẽ giúp giảm tải cho giáo viên và nâng cao chất lượng dạy học", bà Sửu chia sẻ.

Hoàng Bích - Hoàng Nhung