Điểm mới trong tuyển sinh lớp 10 ở Hà Nội: Thêm đối tượng tuyển thẳng, "siết" phạm vi chọn trường

Kỳ tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học tới tại Hà Nội đang thu hút sự quan tâm lớn của phụ huynh và học sinh khi hàng loạt điều chỉnh quan trọng được công bố. Trong đó, thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở cơ chế xét tuyển thẳng – vốn được xem là “tấm vé đặc cách” giúp học sinh giảm áp lực thi cử.

Theo ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, năm na,y quy định tuyển thẳng có hai điểm mới lớn: Mở rộng thêm đối tượng được hưởng chính sách và thay đổi hoàn toàn cách thức đăng ký trường.

Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. (Ảnh: Phạm Mai/Vietnam+)

Trước hết, về đối tượng, số nhóm học sinh được tuyển thẳng đã tăng từ 5 lên 6. Bên cạnh các diện quen thuộc như: học sinh trường dân tộc nội trú; học sinh thuộc các dân tộc rất ít người; học sinh khuyết tật; học sinh đạt giải quốc tế; học sinh đạt giải quốc gia trong các lĩnh vực văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, khoa học kỹ thuật… thì năm nay bổ sung thêm một nhóm mới.

Cụ thể, các vận động viên thuộc đội tuyển được triệu tập thi đấu ở cấp tỉnh, thành phố, Trung ương hoặc đội tuyển quốc gia, nếu đạt giải cấp quốc gia trở lên, sẽ được xét tuyển thẳng vào lớp 10. Quy định này được thực hiện theo Nghị định 349 của Chính phủ, nhằm ghi nhận và khuyến khích những học sinh có thành tích thể thao nổi bật.

Tuy nhiên, song song với việc “mở cửa” thêm đối tượng, quy định năm nay lại “thu hẹp” đáng kể phạm vi lựa chọn trường của học sinh diện tuyển thẳng. Nếu như các năm trước, học sinh có thể chủ động đăng ký vào một trong nhiều trường công lập thuộc khu vực tuyển sinh (theo hộ khẩu của bản thân hoặc cha mẹ, người giám hộ), thì năm nay cơ chế này đã thay đổi hoàn toàn.

Học sinh Trường Trung học cơ sở Cầu Giấy ôn thi vào lớp 10. (Ảnh: PM/Vietnam+)

Cụ thể, học sinh thuộc diện tuyển thẳng sẽ không còn quyền tự chọn trường. Thay vào đó, các em chỉ được đăng ký vào duy nhất một trường trung học phổ thông do hệ thống xác định sẵn, dựa trên nơi cư trú hoặc khoảng cách địa lý gần nhất.

Trong trường hợp địa bàn cư trú không có trường trung học phổ thông (hiện Hà Nội có 26 xã, phường rơi vào tình trạng này), hệ thống sẽ tự động phân bổ trường gần nhất cho học sinh. Ngay khi thực hiện đăng ký trực tuyến, tên trường được phép đăng ký tuyển thẳng sẽ hiển thị sẵn trên hệ thống.

Theo đánh giá, thay đổi này nhằm đảm bảo sự công bằng, hợp lý trong phân bổ học sinh, đồng thời hạn chế tình trạng “dồn” vào các trường top đầu như trước đây. Tuy nhiên, điều này cũng khiến không ít phụ huynh băn khoăn khi con em không còn cơ hội lựa chọn môi trường học tập theo mong muốn.

Liên quan đến các tiêu chí xét tuyển, ông Bình cũng lưu ý một số điểm quan trọng về điều kiện và phạm vi áp dụng. Đáng chú ý, các cuộc thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các tổ chức như Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hoặc các hội khoa học kỹ thuật tổ chức sẽ không còn được tính để xét tuyển thẳng.

Nguyên nhân là theo quy định hiện hành, “cơ quan ngang bộ” chỉ bao gồm một số đơn vị như: Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và Văn phòng Chính phủ. Vì vậy, các cuộc thi ngoài phạm vi này sẽ không đủ điều kiện áp dụng chính sách tuyển thẳng, dù từng được nhiều học sinh và phụ huynh quan tâm.

Bên cạnh tuyển thẳng, chế độ ưu tiên vẫn được duy trì với ba nhóm chính, mức cộng điểm dao động từ 1 đến 2 điểm. Các đối tượng bao gồm con em gia đình chính sách, học sinh dân tộc thiểu số và học sinh đạt giải cấp tỉnh, thành phố trong các cuộc thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hoặc phối hợp tổ chức.

Tuy nhiên, không phải mọi thành tích đều được cộng điểm. Ví dụ, học sinh đạt giải học sinh giỏi cấp thành phố ở bậc trung học cơ sở sẽ không được tính ưu tiên, do đây là kỳ thi chỉ tổ chức ở cấp địa phương. Ngoài ra, một số đối tượng tưởng chừng được hưởng ưu tiên, như con của người lao động mất sức, cũng không thuộc diện cộng điểm nếu không nằm trong nhóm chính sách theo quy định.

Một điểm đáng chú ý khác là các quyền lợi về tuyển thẳng và ưu tiên sẽ được bảo lưu trong toàn bộ cấp học trung học cơ sở. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh không nhất thiết phải đạt thành tích ở năm lớp 9 mà vẫn được hưởng chính sách nếu đã có thành tích từ các năm trước.

Về quy trình đăng ký, năm nay Hà Nội áp dụng hoàn toàn hình thức trực tuyến đối với tất cả học sinh. Để tự đăng ký, học sinh bắt buộc phải có tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2. Trong trường hợp không thể thao tác, phụ huynh hoặc giáo viên có thể hỗ trợ, nhưng vẫn phải đăng nhập bằng tài khoản của học sinh để đảm bảo tính chính xác và bảo mật.

Quy trình được thiết kế khá chặt chẽ với nhiều bước kiểm tra. Giáo viên chủ nhiệm sẽ rà soát thông tin của từng học sinh trên hệ thống. Chỉ khi hoàn tất xác nhận, tài khoản của học sinh mới hiển thị trạng thái hợp lệ để đăng ký. Đây được xem là bước quan trọng nhằm tránh sai sót, đảm bảo quyền lợi cho thí sinh.

Theo thống kê đến hết ngày 1/4, khoảng 40% học sinh tại Hà Nội đã hoàn thành bước rà soát thông tin, tương đương khoảng 60.000 em. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội yêu cầu các nhà trường tiếp tục kiểm tra kỹ lưỡng để không bỏ sót đối tượng được hưởng ưu tiên hoặc tuyển thẳng.

Theo kế hoạch, học sinh sẽ đăng ký thử nghiệm từ ngày 4 đến 6/4, trước khi bước vào giai đoạn đăng ký chính thức từ ngày 10 đến 17/4. Sau đó, các nhà trường sẽ in phiếu đăng ký để học sinh kiểm tra, ký xác nhận, hoàn tất quy trình.

“Đây là một quy trình rất chặt chẽ nhằm đảm bảo tính chính xác, minh bạch và an toàn thông tin cho học sinh,” ông Nghiêm Văn Bình nhấn mạnh.

Với những thay đổi lớn trong năm nay, đặc biệt là việc giới hạn quyền chọn trường ở diện tuyển thẳng, kỳ tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội được dự báo sẽ tiếp tục là “cuộc đua” căng thẳng, đòi hỏi học sinh và phụ huynh phải nắm chắc quy định để tránh những sai sót đáng tiếc.

Khánh Linh (t/h)

Tham khảo thêm

Nghi vấn thịt bẩn trong bữa ăn tại trường mầm non ở Thái Nguyên: Sở GD&ĐT chỉ đạo khẩn

Tham khảo thêm

Quy định mới gây chú ý: Bỏ yêu cầu 3–5 năm kinh nghiệm với giáo viên dạy lái xe từ 1/7