Giành giật mạng sống cho 3 trẻ nhiễm “độc tố mạnh nhất thế giới” sau khi ăn cá ủ chua

Từ phòng hồi sức đến những bước đi đầu tiên

Ngày 20/3, tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, không khí đã bớt nặng nề hơn những ngày trước. Hai bệnh nhi H.Q.B (11 tuổi) và H.Q.N (7 tuổi), đã được Người Đưa Tin thông tin, từng trong tình trạng suy hô hấp nay đã có thể tự đứng, bước đi quanh phòng bệnh.

Bác sĩ Võ Hữu Hội, Phó giám đốc bệnh viện, cho biết cả hai đã hồi phục tốt, có thể nói chuyện bình thường nhưng vẫn cần theo dõi thêm để tránh biến chứng.

Từ chỗ phải thở máy, hai bệnh nhi H.Q.B (11 tuổi) và H.Q.N (7 tuổi) nay có thể tự đứng, trò chuyện cùng người thân tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng.

Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam, em H.N.T. (15 tuổi), ca nặng nhất, cũng đã tỉnh táo, có thể ngồi dậy, ăn uống và giao tiếp. Trước đó, em nhập viện trong tình trạng hôn mê, suy hô hấp nặng, phải đặt nội khí quản và thở máy.

Đây là kết quả rất tích cực, bởi độc tố botulinum có thể gây liệt cơ nhanh chóng, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời, một bác sĩ điều trị nhận định.

Niềm vui dần trở lại với gia đình nhỏ ở thôn 8, xã Phước Năng, nơi chỉ hơn 10 ngày trước còn chìm trong lo lắng, tuyệt vọng.

Mọi chuyện bắt đầu từ sáng 7/3, khi sáu người trong gia đình cùng ăn món cá ủ chua, một món ăn quen thuộc ở vùng núi.

Đến chiều cùng ngày, ba đứa trẻ bắt đầu xuất hiện triệu chứng bất thường: đau bụng, nôn ói, mệt lả. Người lớn nghĩ đơn giản là rối loạn tiêu hóa. Nhưng chỉ qua một đêm, tình trạng trở nên nghiêm trọng.

Sáng 8/3, các em được đưa đi cấp cứu trong tình trạng yếu cơ, khó thở. Em T. nhanh chóng rơi vào hôn mê, đồng tử giãn, suy hô hấp nặng.

Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam, các bác sĩ phải lập tức đặt nội khí quản, cho thở máy và hồi sức tích cực. Đồng thời, cuộc hội chẩn khẩn với các chuyên gia tuyến trên được triển khai.

Với ca bệnh nặng nhất, phương án thay huyết tương được chỉ định, một kỹ thuật phức tạp nhằm loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể.

Hai bệnh nhi còn lại cũng có biểu hiện điển hình của ngộ độc botulinum: yếu cơ, khó thở, buồn nôn. Một em phải thở máy, sau đó được chuyển ra Đà Nẵng để tiếp tục điều trị.

Đừng chủ quan với bữa ăn quen

Khi xác định nghi ngộ độc botulinum, các bác sĩ hiểu rằng thời gian không còn nhiều. Loại độc tố này được xem là một trong những chất độc mạnh nhất từng được biết đến, có thể khiến bệnh nhân tử vong nhanh chóng nếu không có thuốc giải đặc hiệu.

Trong khi đó, tại Việt Nam, thuốc Botulinum Antitoxin Heptavalent (BAT) không có sẵn.

Ngay lập tức, Bộ Y tế và Sở Y tế Đà Nẵng liên hệ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để hỗ trợ khẩn cấp. Một "hành trình đặc biệt" được kích hoạt.

Sự tận tâm của bác sĩ Võ Hữu Hội góp phần giúp các bệnh nhi vượt qua “cửa tử” sau ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng.

Lọ thuốc hiếm được xuất từ Geneva (Thụy Sĩ), quá cảnh qua Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), đến Hà Nội rồi vận chuyển vào Đà Nẵng trong thời gian ngắn nhất.

Khoảng 20h45 tối 11/3, thuốc đến nơi. Các bác sĩ ngay lập tức truyền cho hai bệnh nhi tại Đà Nẵng, ca truyền kéo dài xuyên đêm đến rạng sáng hôm sau.

Cùng lúc, một mũi vận chuyển khác đưa thuốc đến Quảng Nam để tiêm cho em T.

Những giờ phút ấy, mỗi quyết định đều mang tính sống còn.

Và rồi, tín hiệu tích cực xuất hiện. Các bệnh nhi dần hồi phục chức năng hô hấp, có thể cử động, rồi nói chuyện trở lại.

Lọ thuốc giải độc botulinum (BAT) hiếm được vận chuyển khẩn cấp từ nước ngoài về Việt Nam, kịp thời cứu sống các bệnh nhi.

Từ sự việc trên, bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, cho biết thành phố vừa yêu cầu tăng cường các biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum trên địa bàn, sau khi ghi nhận một số ca nghi ngộ độc tại khu vực miền núi từ tháng 2 đến nay.

Các trường hợp này liên quan đến thực phẩm ủ chua, đặc biệt là cá ủ chua; trong đó đã có mẫu xét nghiệm dương tính với vi khuẩn Clostridium botulinum type E.

Để chủ động phòng ngừa, UBND thành phố yêu cầu chính quyền các xã, phường khẩn trương rà soát các hộ gia đình có chế biến, dự trữ thực phẩm lên men thủ công như cá, thịt, da heo. Người dân được vận động tạm thời không sản xuất, sử dụng các loại thực phẩm ủ chua không đảm bảo an toàn.

Các địa phương phải tăng cường kiểm tra, giám sát tại cộng đồng; kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh qua hệ thống truyền thanh, họp dân, trường học; đồng thời phối hợp ngành y tế hướng dẫn người dân nhận biết sớm dấu hiệu ngộ độc để đến cơ sở y tế kịp thời.

Thành phố cũng yêu cầu phát huy vai trò của lực lượng cơ sở như trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, già làng, nhân viên y tế thôn bản trong việc "đi từng ngõ, gõ từng nhà" tuyên truyền phòng ngừa. 

Khi phát hiện ca nghi ngộ độc, chính quyền địa phương phải phối hợp ngành y tế tiếp nhận, xử trí ban đầu, chuyển tuyến kịp thời; đồng thời hỗ trợ lấy mẫu, truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng tái diễn. Riêng xã Phước Năng và Phước Chánh được yêu cầu triển khai quyết liệt hơn do đã ghi nhận các ca bệnh.